Κωνσταντίνος Φίλης, Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος

Η νέα παγκόσμια τάξη

εκδ. Κυριάκος Παπαδόπουλος, σελ. : 348, τιμή: 19,00 €

Στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, οι δυτικές αξίες, το δυτικό πολιτικό σύστημα της δημοκρατίας, οι πολυμερείς μηχανισμοί και θεσμοί, καθώς και τα δυτικά γεωπολιτικά και γεωοικονομικά κεκτημένα, αμφισβητούνται. Βρισκόμαστε σε μια περίοδο ταυτόχρονων αλλαγών στην οικονομική βάση, στην κοινωνία και στο πολιτικό υπεροικοδόμημα. Η εποχή μας έχει πολλά κοινά στοιχεία με την εποχή του Μεσοπολέμου. Και τότε η οικονομική και η τεχνολογική πρόοδος επιταχύνονταν, υπήρχε εθνικιστικός παροξυσμός και κατάρρευση των πολιτικών συνεργασίας, ενώ νέες μεγάλες δυνάμεις αναδύονταν. Η δημοκρατία ήταν σε υποχώρηση, οι δημαγωγοί σε άνοδο, όπως και ο λαϊκισμός, ο ρατσισμός, η ξενοφοβία και ο αντισημιτισμός. Οι εξελίξεις αυτές οδήγησαν σε εσωτερική διάβρωση τις κραταιές δυνάμεις του συστήματος, ενθάρρυναν και ενίσχυσαν τις αναθεωρητικές δυνάμεις και οδήγησαν στον πόλεμο, και, δι’ αυτού σε συστημική αλλαγή. Η άνοδος των Λαϊκιστών στην εξουσία οδηγεί σε πολιτικές επιλογές που διαβρώνουν εκ των έσω τον κυρίαρχο συστημικό πόλο της δυτικής φιλελεύθερης τάξης που βασίζεται στην αμερικανική ισχύ.

Η διεθνής τάξη και τα συστήματα ισορροπιών ισχύος συντίθενται και αποσυντίθενται. Οι μεγάλες δυνάμεις ακμάζουν και παρακμάζουν. Αυτό είναι ένα επαναλαμβανόμενο φαινόμενο στην παγκόσμια ιστορία. Το μεταπολεμικό σύστημα βρισκόταν σε μετάβαση ήδη πριν από την πρώτη εκλογική νίκη του Ντόναλντ Τραμπ το 2016. Όταν επανεξελέγη το 2024, βρέθηκε ενώπιον μιας νέας πραγματικότητας, ακόμη πιο σύνθετης και απαιτητικής. Ήταν, όμως, πολύ καλύτερα προετοιμασμένος ώστε να επιβάλει την ατζέντα του στο εσωτερικό, όπως και στο εξωτερικό, κατεδαφίζοντας τη φιλελεύθερη τάξη πάνω στην οποία οι ΗΠΑ βάσισαν την ηγεμονία τους για οκτώ δεκαετίες. Κατά τους πρώτους δεκατέσσερις μήνες της δεύτερης θητείας του αξιοποίησε το momentum, επιχειρώντας να αιφνιδιάσει εταίρους και αντιπάλους.

Στο πρώτο μέρος του βιβλίου τους οι Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος και Κωνσταντίνος Φίλης αναλύουν τις επαναστατικές αλλαγές που συντελούνται σε πλανητικό επίπεδο, εξετάζοντας παράλληλα τις βαθιές κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές αλλαγές που έχουν συντελεστεί τις τελευταίες δεκαετίες. Στο δεύτερο μέρος συγκρίνουν την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ με τον πρώτο χρόνο της δεύτερης θητείας του, εντοπίζοντας τις συνέχειες αλλά και τις ασυνέχειες, οι οποίες προσδιορίζονται τόσο πολύ από το πολύ διαφορετικό διεθνές περιβάλλον, το οποίο κληρονόμησε το 2025, όσο βέβαια και από την καλύτερη προετοιμασία του ίδιου και του μηχανισμού του, ώστε απρόσκοπτα να διαμορφώσει και να υλοποιήσει την εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών, χωρίς τα εμπόδια και τα βαρίδια του παρελθόντος. Παρότι ο Τραμπ βρίσκεται στο τιμόνι των Ηνωμένων Πολιτειών σχεδόν για ενάμισι χρόνο έχει δώσει αρκετά δείγματα γραφής της αντίληψής του για τη θέση και τον ρόλο των Ηνωμένων Πολιτειών στο διεθνές γίγνεσθαι, οπότε η διερεύνηση των προθέσεών του και τα συνακόλουθα συμπεράσματα είναι σχετικά ασφαλή.

Οι Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος και Κωνσταντίνος Φίλης προσφέρουν ένα συνεκτικό σχήμα ερμηνείας των εξελίξεων. Η αξία του βιβλίου έγκειται στο ότι συνδυάζει δύο επίπεδα ανάλυσης: αφενός τη δομική μεταβολή του διεθνούς συστήματος και αφετέρου τη συγκεκριμένη έκφρασή της μέσα από την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Τεύχος 700 (Οκτώβριος 2026)

Δείτε Περισσότερα >>