Ανδρέας Μπουρούτης

Η αραβοϊσραηλινή σύγκρουση

εκδ. Αλεξάνδρεια, 2025, σελ.:304, τιμή: 21,00 €

Η αραβοϊσραηλινή διένεξη αποτελεί μία από τις πλέον μακρές συγκρούσεις στον σύγχρονο κόσμο, οι συνέπειες της οποίας ξεπερνούν τα γεωγραφικά όρια των εμπλεκόμενων πλευρών. Το ιστορικό της βάθος έχει θέσει ανυπέρβλητα εμπόδια στην προσέγγιση των κρατών της Μέσης Ανατολής και αποτελεί μια σταθερή συνθήκη κρίσης στην περιοχή. Για να μπορέσει να αντιληφθεί κανείς την αντιπαράθεση του Ισραήλ με τις αραβικές χώρες, θα πρέπει να εξετάσει από την αρχή της και σε διάφορα επίπεδα αυτή την ιδιαίτερα σύνθετη σχέση. Η προσέγγιση της αραβοϊσραηλινής διένεξης τις τελευταίες δεκαετίες έχει περιοριστεί στη σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστινίων.

Το Ισραήλ δείχνει να έχει μετακινηθεί σε μια αυστηρότερη στάση σε σχέση με το παρελθόν. Στις δεκαετίες πριν το κλείσιμο του 20ού αιώνα υπήρχε μια διάχυτη αίσθηση στην ισραηλινή κοινωνία, τουλάχιστον στη μεγάλη πλειοψηφία της, ότι το Ισραήλ θα έφερνε την κοσμικότητα, τις ατομικές ελευθερίες και την απεμπλοκή της θρησκείας από την πολιτική στις υπόλοιπες χώρες της Μέσης Ανατολής, όπου κυριαρχούσε καταλυτικά το θρησκευτικό συναίσθημα και η ισλαμική επιταγή. Αντί όμως να γίνει αυτό, είναι πλέον το Ισραήλ που σταθερά αποκτά θρησκευτικά χαρακτηριστικά και απεκδύεται την κοσμικότητά του, πλησιάζοντας με αυτό τον τρόπο τις γείτονες χώρες του ως προς τον φανατισμό και τον δογματισμό. Ο αριθμός αυτών που επιδιώκουν το «Μεγάλο Ισραήλ» στα εδάφη της Ιουδαίας και Σαμάρειας, δηλαδή στη Δυτική Όχθη του Ιορδάνη ή ακόμη και στη Γάζα, και υποστηρίζουν μαξιμαλιστικές θέσεις έχει αυξηθεί δραματικά. Φωνές όπως των ακροδεξιών σιωνιστών υπερορθοδόξων που δεν έχουν σχέση με τους χαρεντίμ έχουν αποκτήσει σημαντική απήχηση στην ισραηλινή κοινωνία και τούτο αποτυπώνεται στα ποσοστά των αντίστοιχων πολιτικών κομμάτων.

Το βιβλίο του ιστορικού Ανδρέα Μπουρούτη παρουσιάζει το πρώτο χρονικά μέρος αυτής της διένεξης, από την οργανωμένη εβραϊκή εγκατάσταση και την αραβική αντίδραση μέχρι την εποχή των συνεχών πολεμικών αναμετρήσεων (1948, 1956, 1967, 1973). Με τη συνοδεία χαρτών και φωτογραφιών, επιχειρείται μια ολοκληρωμένη ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων στη Μέση Ανατολή, εξετάζονται οι διπλωματικές κινήσεις στην πολύχρονη διαμάχη και ελέγχεται η εμπλοκή του διεθνούς παράγοντα (υπερδυνάμεις, διεθνείς οργανισμοί: Κοινωνία των Εθνών, Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών) στη μακρά διάρκεια.

Ο Μπουρούτης υποστηρίζει ότι η στροφή της ισραηλινής κοινωνίας, εκτός από τις εξελίξεις με το χτύπημα της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 που είχε ισχυρό αποτύπωμα στην ψυχολογία του ισραηλινού λαού, έχει σχέση και με τις δημογραφικές αλλαγές στην εβραϊκή κοινωνία. Παράλληλα δεν θα πρέπει να μας διαφύγει την προσοχή η προσέγγιση που επιχειρεί αυτό το βιβλίο ότι εντός του Ισραήλ περισσότερο από το 21% των κατοίκων (2.124.000) είναι Άραβες που έχουν πλήρη πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα. Αν και η εβραϊκή ταυτότητα του ισραηλινού κράτους δεν αμφισβητείται, η ίδια η δημογραφική πραγματικότητα αρνείται τη μελλοντική μονολιθικότητα αυτής της άποψης. Το βιβλίο του Ανδρέα Μπουρούτη προσφέρει μια πλούσια αφήγηση με ένα συνεκτικό ερμηνευτικό σχήμα για τα τεκταινόμενα στη Μέση Ανατολή. Επιπλέον, καλεί τον αναγνώστη να καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα έχοντας πλήρη γνώση του περιεχομένου της πρώτης φάσης της αιώνιας σύγκρουσης.

Τεύχος 699 (Σεπτέμβριος 2026)

Δείτε Περισσότερα >>