Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος

Συνοπτική ιστορία της Κύπρου από την εποχή του Βυζαντίου έως  και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

εκδ. Λειμών, 2023, σελ.: 566, τιμή: 37,00 €

Η Κύπρος έχει να επιδείξει πολυσχιδή ιστορία, κατά τη διάρκεια της οποίας σημαντικά γεγονότα, ανατροπές και καθοριστικές στιγμές διαμόρφωσαν την ταυτότητά της. Η γεωστρατηγική της θέση τέθηκε στο επίκεντρο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της περιόδου του Βυζαντίου, καθώς αποτελούσε σημαντικό σταθμό στις εμπορικές, ναυτικές και στρατιωτικές δραστηριότητες της Αυτοκρατορίας.

Η Κύπρος κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς το 1570-1571. Το 1821 δεν επαναστάτησε, πλήρωσε όμως βαρύ φόρο αίματος με τις σφαγές της 9ης Ιουλίου 1821, που άφησαν βαριά κληρονομιά: Ο απαγχονισμός του Αρχιεπισκόπου Κυπριανού και η καρατόμηση των τριών μητροπολιτών, οι νέοι εξισλαμισμοί, οι δηώσεις περιουσιών, ο αναγκαστικός εκπατρισμός εκατοντάδων Κυπρίων, ήταν γεγονότα που σημάδεψαν την κυπριακή ιστορία. Μαζικές φυγές Ελλήνων Κυπρίων επαναλήφθηκαν, τόσο στη δεκαετία του 1820, όσο και μετά τις στάσεις του 1833, αλλά και το 1853-1854, εξαιτίας του Κριμαϊκού Πολέμου. Οι μεταρρυθμίσεις του 1859 αποτέλεσαν μια ανάσα ελπίδας, όμως η δυστυχία ήταν συνώνυμη της Κύπρου και στη δεκαετία του 1870, το νησί δοκιμάστηκε επώδυνα από μακρά ανομβρία και λιμό.

Η αιφνίδια έλευση στην Κύπρο των Βρετανών, το 1878 θεωρήθηκε από την αλυτρωτική ρητορική ως το προοίμιο της «απόδοσης» του νησιού στην Ελλάδα. Η παροχή φιλελεύθερου Συντάγματος και αιρετού Νομοθετικού Συμβουλίου, η ελευθεροτυπία, η εγκαθίδρυση αισθήματος ασφάλειας και η απονομή δικαιοσύνης χαρακτήριζαν τη νέα εποχή. Σταδιακά, η ψευδαίσθηση της «προσεχούς ενώσεως» κυριάρχησε, ακόμη και στους Τούρκους του νησιού, παρά τα προσκόμματα που επικαλούνταν οι Βρετανοί, αφού η «ψιλή κυριότητα» της Κύπρου μέχρι το 1914 ανήκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Η κυπριακή ενωτική διεκδίκηση έγινε αισθητή στην Αθήνα στις αρχές του 20ού αιώνα, όταν εντάθηκε ο πολιτικός αγώνας με συλλαλητήρια, υπομνήματα και αποστολή «πρεσβειών» στο Λονδίνο. Στις παραμονές των Βαλκανικών Πολέμων, επιβλήθηκε η άποψη ότι το Κυπριακό θα λυνόταν στο πλαίσιο της «ελληνοβρετανικής φιλίας».

Καθήκον της ελληνικής κυπριακής ηγεσίας ήταν, επομένως, η «πειθαρχία», αφού η Αθήνα διατηρούσε το αδιαμφισβήτητο δικαίωμα της ιεράρχησης των προτεραιοτήτων της εξωτερικής πολιτικής. Οι Έλληνες Κύπριοι πολιτευτές, εν όψει των εθνικών διεκδικήσεων στη Μακεδονία, Θράκη, Μικρά Ασία και Βόρεια Ήπειρο τήρησαν «πολιτική σιγής» στις διεθνείς μεταπολεμικές διασκέψεις το 1913 και το 1918-1920. Επίσης, πειθάρχησαν αδιαμαρτύρητα, τόσο το 1915, όταν η Αθήνα απέρριψε τη μοναδική βρετανική προσφορά για την ένωση της Κύπρου όσο και το 1931, όταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος αποδοκίμασε με υπερβολικά σκληρούς λόγους την οκτωβριανή εξέγερση.

Ο Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος στο βιβλίο του –αποτέλεσμα πολυετούς έρευνας–, ταξιδεύει τον αναγνώστη σε μια περιήγηση πίσω στον χρόνο, αποκαλύπτοντας τα μυστικά και τις περιπέτειες, που διαπλέκονται μεταξύ των σελίδων της ιστορίας μας. Από τις αρχές της βυζαντινής εποχής, όταν οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες και οι Φράγκοι βασιλείς άφησαν το σημάδι τους στον κυπριακό εδαφικό χώρο, έως τις αναταραχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, που έθεσαν την Κύπρο σε νέες δοκιμασίες, το βιβλίο αναδεικνύει τις πολυπρόσωπες πτυχές μιας ελληνικής κοινότητας, η οποία πάντα πάλευε να διατηρήσει το δικό της χαρακτήρα.

Τεύχος 699 (Σεπτέμβριος 2026)

Δείτε Περισσότερα >>