Κώστας Αγγελής

Λευτέρης Κιοσσές

«Χαίρε Ελλάδα, Μητέρα Ηρώων». Καισαριανή † 5.6.1942

εκδ. Historical Quest, 2026, σελ.: 536, τιμή: 22.00 €

Ο Λευτέρης Κιοσσές ήταν μόλις 21 ετών, όταν τον συνέλαβαν οι Γερμανοί στις 24 Φεβρουαρίου 1942, μέσα στο σπίτι του στο Πολύδροσο. Συμμετείχε στην έκδοση της παράνομης εφημερίδας Φωνή των Σκλάβων, μέσα από την οποία διακινούνταν μηνύματα αντίστασης, σε μια εποχή απόλυτης λογοκρισίας.
Κατηγορήθηκε για την έκδοση και διακίνηση παράνομου εντύπου, στρεφόμενο κατά των Αρχών Κατοχής. Η ιστορία του αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον, καθώς προφυλακίστηκε, οδηγήθηκε σε δίκη, καταδικάστηκε σε πενταετή φυλάκιση και λίγες μέρες αργότερα, χαρακτηρίστηκε εν αγνοία του «όμηρος». Είχε την ατυχία όμως, ο χαρακτηρισμός αυτός, να συμπέσει χρονικά, με μια ενέργεια δολιοφθοράς. Η λογική της βίας, των αντιποίνων, του παραδειγματισμού ήταν ήδη «εντός των τειχών». Ο νεαρός αυτός θα προλάβαινε να περάσει στην αθανασία ως νεότερος ηλικιακά στην οκτάδα των πρώτων εκτελεσθέντων ομήρων Ελλήνων πατριωτών.

Οκτώ αθώοι άνδρες θα εκτελούνταν τα χαράματα 5ης Ιουνίου 1942 «εγκαινιάζοντας», έναν νέο τόπο μαρτυρίου, το θυσιαστήριο της Καισαριανής. Θα πλήρωναν με τη ζωή τους για πράξεις που δεν έκαναν, ακούσιοι πρωταγωνιστές της απόλυτης πανγερμανικής παραφροσύνης των αντιποίνων. Ανάμεσά τους, ο Λευτέρης Κιοσσές. Στα εικοσιένα του μόλις χρόνια, θα προλάβαινε να γνωρίσει τις αιχμηρές γωνίες της Γερμανικής απανθρωπιάς. Θα προλάβαινε να ζήσει την αδικία σε όλη της την έκταση. Θα προλάβαινε να μιλήσει για τις σκοτεινές ώρες της απομόνωσης στο κελί του, μέσα από τις 362 πυκνογραμμένες δυσανάγνωστες σελίδες. Θα προλάβαινε να αιματώσει το δέντρο της ελευθερίας.

Η άλκιμη νιότη του θα ξοδευόταν για την πατρίδα. Το «Πεθαίνουμε σαν άνδρες για την Πατρίδα», το «Χαίρε Ελλάδα, μητέρα Ηρώων» ήταν οι τελευταίες σκέψεις του, αποτυπωμένες σε ένα μικρό χαρτάκι, με παραλήπτες τους γονείς του, τις αδελφές του, την Ελλάδα. Ο ηρωισμός, ο πατριωτισμός, η θυσία, η μετάβαση στην αιωνιότητα όλα σε υπέρθεση, όλα στο απόλυτο, από ένα αγόρι 21 ετών.

Δίπλα του, ο φίλος του, ο «αδελφός» του, ο Νίκος Μοσχόπουλος και μαζί τους έξι ακόμη «όμηροι», προερχόμενοι από τη «δεξαμενή» των συλληφθέντων στην προσπάθεια διαφυγής τους στη Μέση Ανατολή, θύματα και αυτοί της αγάπης τους για την πατρίδα. Τα όσα προηγήθηκαν, τα όσα ακολούθησαν, ο αντίκτυπος, που άφησε στις οικογένειες των εκτελεσμένων, στην Αθηναϊκή κοινωνία σε συνδυασμό με τις προσωπικότητες εκείνων των Οκτώ Πρώτων, αποτυπώνονται στον χωροχρόνο της έρευνας του Κώστα Αγγελή που συγκέντρωσε ένα εντυπωσιακό πλήθος διάσπαρτων στοιχείων. Στο πολυσέλιδο βιβλίο που επιμελήθηκε καταγράφει εξαντλητικά, ταξινομεί και ανασυνθέτει την τραγική ιστορία του Κιοσσέ και του Μοσχόπουλου, κυρίως μέσα από την αλληλογραφία του Κιοσσέ με την οικογένειά του κατά τη διάρκεια των 103 ημερών της φυλάκισής του. Οι καθημερινές καταγραφές των συναισθηματικά φορτισμένων ωρών μοναξιάς στην απομόνωση διαποτίζονται κατά περίσταση από έκδηλη αγωνία, από πικρία και κάποτε από αισιοδοξία. Υπάρχουν στιγμές απόγνωσης, θυμού, φόβου, υπάρχουν όμως και αυτές της ελπίδας, βραχύβιων και μακρόπνοων σχεδίων για τις μέρες της ελευθερίας που θα έρθουν και είναι αυτές που τον κρατούν όρθιο.

Τεύχος 698 (Αύγουστος 2026)

Δείτε Περισσότερα >>