Επικαιρότητα & Ιστορία – Τεύχος 701

Επικαιρότητα & Ιστορία

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ

Ανθρωποθυσίες στην Αρχαία Αίγυπτο

Αξιωματούχοι, τεχνίτες και υπηρέτες των πρώτων φαραώ της αρχαίας Αιγύπτου ενδέχεται να θυσιάζονταν μετά το θάνατο του ηγεμόνα τους, υποστηρίζει μελέτη της δρ. Ρόζελιν Κάμπελ από το Πανεπιστήμιο Περντιού των ΗΠΑ, που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο περιοδικό Frontiers in Environmental Archaeology.

Στην έρευνά της η Κάμπελ εξέτασε τα κρανία 46 ανθρώπων, που ήταν θαμμένοι γύρω από βασιλικούς τάφους της Πρώτης Δυναστείας στο Ουμ ελ-Καάμπ, κοντά στην Άβυδο, οι οποίοι χρονολογούνται από το 3000 π.Χ. Τα 18 από αυτά τα κρανία έφεραν σαφείς ενδείξεις θανατηφόρων τραυμάτων, μεταξύ άλλων κατάγματα και χτυπήματα στην περιοχή των ματιών, που πιθανολογείται ότι προκλήθηκαν από πλατιά και επίπεδα αντικείμενα, όπως ξύλο ή ζωικά κέρατα. Τα ευρήματα αυτά προσφέρουν νέα στοιχεία στην επιστημονική έρευνα για το θέμα, που συνεχίζεται για περισσότερο από έναν αιώνα, χωρίς όμως να αποδεικνύουν ότι όλοι οι νεκροί υπήρξαν θύματα τελετουργικής θυσίας.

Σε κάθε περίπτωση, η πρακτική αυτή φαίνεται πως ήταν βραχύβια, καθώς οι «συνοδευτικοί τάφοι» σταδιακά μειώθηκαν και εξαφανίστηκαν με την έναρξη της Δεύτερης Δυναστείας, όταν οι άνθρωποι αντικαταστάθηκαν από συμβολικά αγαλματίδια.

Σύστημα μεσαιωνικής υποδαπέδιας θέρμανσης βρέθηκε στην Ελβετία

Σπάνιο σύστημα υποδαπέδιας θέρμανσης εντοπίστηκε στο πρώην μεσαιωνικό μοναστήρι του Γκνάντενταλ στη Βασιλεία της Ελβετίας, κατά την εξέλιξη εργασιών ανακαίνισης επαγγελματικής σχολής που στεγάζεται σήμερα στον ίδιο χώρο. Το εύρημα θεωρείται μοναδικό λόγω της σχεδόν άθικτης διατήρησής του και ταυτόχρονα ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα του είδους του σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Με βάση αρχιτεκτονικές και ιστορικές παραμέτρους, οι ειδικοί χρονολόγησαν το σύστημα στον 13ο ή 14ο αιώνα. Η κατασκευή αποτελούνταν από έναν υπόγειο θάλαμο καύσης, επενδεδυμένο με πέτρες, οι οποίες θερμαίνονταν και στη συνέχεια απελευθέρωναν τη θερμότητά τους μέσα από οκτώ τρύπες στο δάπεδο από κονίαμα μεγάλου δωματίου που πιστεύεται ότι ήταν η τραπεζαρία του μοναστηριού. Όσο οι πέτρες θερμαίνονταν, οι τρύπες έκλειναν για να μην γεμίσει η τραπεζαρία με καπνό και αμέσως μετά άνοιγαν ξανά ώστε ο θερμός αέρας να διοχετευτεί μέσα από αυτές.

Η Μονή Γκνάντενταλ κτίστηκε περίπου το 1231 για τους Φραγκισκανούς έξω από τα τότε τείχη της πόλης κι έλαβε το όνομά του το 1279 από δύο αδελφές μοναχές με καταγωγή από το Γκνάντενταλ του Άαργκαου.

Το παλαιότερο γνωστό πυροβόλο όπλο της Κορέας

To Νοέμβριο του 2023 στη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης αποναρκοθέτησης σε μονοπάτι του όρους Γκουμσονγκσάν της Νότιας Κορέας, εντοπίστηκε θαμμένο ένα χάλκινο αντικείμενο που έμοιαζε με όπλο. Τρία χρόνια αργότερα, μετά από ενδελεχή μελέτη, το αντικείμενο αυτό ταυτοποιήθηκε από τους επιστήμονες ως το παλιότερο γνωστό πυροβόλο όπλο στην ιστορία της Κορέας.

Πρόκειται για ένα χειροκίνητο κανόνι, γνωστό με το όνομα Hwangja Hwatong («Κανόνι Χειρός με Κίτρινο Χαρακτήρα»), μήκους 23,75 εκατ., διαμέτρου οπής 1,66 εκατ. και βάρους ενός κιλού. Είχε χυτευτεί από ένα παραδοσιακό κράμα χαλκού, κασσιτέρου και μόλυβδου, λειτουργούσε με πυρίτιδα, ενώ κοντά στην κάνη έφερε επιγραφή που το χρονολογεί στο έτος Τζόνγκσα, δηλαδή το 1377 ή κατά μία άλλη εκδοχή το 1437. Το 1377, η δυναστεία Γκοριό ίδρυσε την πρώτη κρατική υπηρεσία όπλων ώστε να αντιμετωπίσει τις ναυτικές επιδρομές των Ιαπώνων πειρατών, ενώ το 1437 ο βασιλιάς Σετζόνγκ ο Μέγας πρωτοστάτησε στην τυποποίηση του πυροβολικού.

«Είναι μια εξαιρετική ανακάλυψη με τεράστια ακαδημαϊκή, ιστορική και πολιτιστική αξία», δήλωσε σχετικά σε συνέντευξη Τύπου ο διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου Έρευνας Πολιτιστικής Κληρονομιάς Naju, Τσο Μι-Σουν.

Στοιχεία για εμπλοκή του Χίτλερ στο θάνατο της ανιψιάς του

Στις 19 Σεπτεμβρίου 1931 η ετεροθαλής ανιψιά και πιθανή ερωμένη του Αδόλφου Χίτλερ, Γκέλι Ράουμπαλ, βρέθηκε νεκρή στο διαμέρισμά του πρώτου στο Μόναχο, με τον θάνατό της να αποδίδεται σε αυτοκτονία. Τώρα, νέα έρευνα του Γερμανού ιστορικού Χάραλντ Σάντνερ αμφισβητεί αυτή την εκδοχή, υποστηρίζοντας το σενάριο για πιθανή συγκάλυψη μίας δολοφονίας υπό το φως και παλιότερων αναφορών για έντονους διαπληκτισμούς μεταξύ τους και άλλα τραύματα στο σώμα της Ράουμπαλ.

Σε έρευνά του, που δημοσιεύτηκε στο γερμανικό περιοδικό Der Spiegel, ο Σάντνερ υποστηρίζει ότι στα τοπικά αρχεία του Μονάχου εντόπισε στοιχεία που τοποθετούν την ανακάλυψη του πτώματος της Ράουμπαλ μία μέρα νωρίτερα: στις 18 Σεπτεμβρίου 1931. Εκείνη τη μέρα ο Χίτλερ βρισκόταν ακόμη στο Μόναχο, ενώ την επομένη αναφέρεται πως ταξίδεψε στη Νυρεμβέργη. Ο Σάντνερ εκτιμά ότι οι ημερομηνίες και οι ώρες παραποιήθηκαν σκόπιμα, ώστε να δοθεί άλλοθι στο ναζιστή ηγέτη και να προστατευθεί η πολιτική του καριέρα.

Πάντως, σύμφωνα με άλλους ιστορικούς, τα στοιχεία αυτά μολονότι ενισχύουν σημαντικά την εκδοχή εμπλοκής του Χίτλερ στο θάνατο της Ράουμπαλ, δεν αποδεικνύουν οριστικά την ενοχή του.

Τεύχος 701 (Νοέμβριος 2026)

Δείτε Περισσότερα >>