Επικαιρότητα & Ιστορία – Τεύχος 698

Επικαιρότητα & Ιστορία

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ

Τρισδιάστατη εκτύπωση ρωμαϊκού παιχνιδιού

Ένα από τα δημοφιλέστερα επιτραπέζια παιχνίδια της ρωμαϊκής Βρετανίας, το Ludus Latrunculorum, απέκτησε ξανά ζωή με τη βοήθεια της τεχνολογίας. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ σάρωσαν πέντε τμήματα σπασμένης πέτρινης πλάκας του παιχνιδιού, που είχε ανακαλυφθεί το 2019 στη  Βιντολάντα, συνοριακό φρούριο και πολυπληθή πόλη κοντά στο Τείχος του Αδριανού (κεντρική Αγγλία), ώστε να εκτυπώσουν σε πολυεστέρα ένα τρισδιάστατο και πλήρως λειτουργικό αντίγραφό του. Το πρωτότυπο εύρημα είχε βρεθεί εκτός του ρωμαϊκού φρουρίου, γεγονός που υποδηλώνει ότι το παιχνίδι απολάμβαναν όχι μόνο οι στρατιώτες, αλλά και οι πολίτες. Μολονότι δεν σώζεται κάποιο ολοκληρωμένο κείμενο με τους ακριβείς κανόνες του, εκτιμάται ότι προσομοίαζε στην ντάμα, με τους δύο παίκτες να επιδιώκουν την εξουδετέρωση των αντίπαλων πιονιών, παγιδεύοντάς τα ανάμεσα στα δικά τους.

Οι επισκέπτες του αρχαιολογικού χώρου της Βιντολάντα έχουν πλέον την ευκαιρία να παίξουν το Ludus Latrunculorum στο αναδημιουργημένο ταμπλό, που βρίσκεται στο Μουσείο Ρωμαϊκού Στρατού, με τους επιστήμονες να θεωρούν πως η πρωτοβουλία αυτή θα συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της καθημερινότητας και της κοινωνικής ζωής στην περιοχή κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους.

Από τι πέθανε η «Αφροδίτη» του Μποτιτσέλι;

Η φλωρεντινή Σιμονέτα Βεσπούτσι, η θρυλική ομορφιά της οποίας ενέπνευσε τον κορυφαίο αναγεννησιακό ζωγράφο Σάντρο Μποτιτσέλι να την απεικονίσει στο φημισμένο πίνακά του «Η γέννηση της Αφροδίτης», πέθανε τον Απρίλιο του 1476 σε ηλικία 23 ετών. Σύμφωνα με τις πηγές της εποχής, ως αιτία θεωρήθηκε η φυματίωση, που ήταν μία από τις συχνότερες και πλέον θανατηφόρες ασθένειες εκείνη την περίοδο.

Όμως πρόσφατα, ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο Campus Bio-Medico της Ρώμης αμφισβητεί αυτό το «πόρισμα». Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Endocrinology, Diabetes & Metabolism, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι, με βάση πορτρέτα της αλλά και ιστορικές επιστολές που περιγράφουν τις τελευταίες ημέρες της ζωής της, το πιθανότερο είναι ότι η Σιμονέτα πέθανε από όγκο στην υπόφυση, έναν μικρό αλλά εξαιρετικά σημαντικό αδένα στη βάση του εγκεφάλου.

Στην ίδια μελέτη σημειώνεται ότι, ίσως, η κατάστασή της επιδεινώθηκε από τραυματισμό που υπέστη χορεύοντας έντονα ή, κατά μία άλλη εκδοχή, μετά από επίθεση που δέχτηκε το 1473 στις όχθες του ποταμού Άρνου από τον Αλφόνσο Β΄ της Αραγονίας, δούκα της Καλαβρίας.

Άγνωστα έργα του Μότσαρτ βρέθηκαν στη Γαλλία

Χειρόγραφες παρτιτούρες με επτά κομμάτια για άρπα και φλάουτο, που βρέθηκαν στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας, έχουν γραφτεί -έστω εν μέρει- από τον Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ.

Την «ταυτοποίηση» έκανε ο επιμελητής της βιβλιοθήκης, Φρανσουά-Πιερ Γκόι, μετά από έρευνα που διεξήγαγε, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Μοτσαρτέουμ του Σάλτσμπουργκ και μουσικολόγους. Όπως διαπιστώθηκε, οι συγκεκριμένες παρτιτούρες περιέχουν έργα που ο Μότσαρτ είχε συνθέσει το 1778 στο Παρίσι, μαζί με τη μαθήτριά του Μαρί-Λουίζ ντε Γκιν, ταλαντούχα αρπίστρια. Ο πατέρας της, Δούκας του Γκιν, ήταν φλαουτίστας και ήθελε η κόρη του να γράψει μουσική που θα μπορούσαν να παίξουν μαζί.

«Αυτή είναι η πιο σημαντική ανακάλυψη σχετικά με τον Μότσαρτ, εδώ και δεκαετίες» δήλωσε ενθουσιασμένος στους New York Times o διευθυντής της Βιβλιοθήκης Μότσαρτ στο Ίδρυμα Μοτσαρτέουμ, Άρμιν Μπρινζινγκ. Αλλά ιδιαίτερα συναρπαστική είναι και για τους αρπιστές και τους φλαουτίστες, οι οποίοι έχουν περιορισμένο ρεπερτόριο που συνδέεται με τον Μότσαρτ. Για το λόγο αυτό, λίγες ημέρες μετά την ανακάλυψή τους, τα «άγνωστα» έργα παρουσιάστηκαν σε ζωντανή μετάδοση από το Radio France.

Σπάνιο ντοκουμέντο για την ατομική βόμβα στη Χιροσίμα

Η συγκλονιστική μαρτυρία του Ιάπωνα μεθοδιστή ιερέα, Κιγιόσι Τανιμότο, την οποία έγραψε το 1947 στα αγγλικά αποτυπώνοντας τη φρίκη από την ατομική βόμβα στη Χιροσίμα, ανακαλύφθηκε στη Βιβλιοθήκη Σπάνιων Βιβλίων και Χειρογράφων του αμερικανικού Πανεπιστημίου Γέιλ.

Το χειρόγραφο αποτελείται από 230 σελίδες και σε αυτό ο Τανιμότο περιγράφει με ακρίβεια και αγριότητα λεπτομέρειες από τη ζωή των ανθρώπων στην ιαπωνική πόλη μετά την έκρηξη της βόμβας, που έριξαν οι ΗΠΑ στις 6 Αυγούστου 1945. «Δέρμα από πρόσωπα, χέρια, μπράτσα και στήθη είχε απογυμνωθεί ή κρεμόταν χαλαρά», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Τανιμότο. «Οι άνθρωποι κινούνταν χωρίς έκφραση και ακολουθούσαν ο ένας τον άλλον σιωπηλά, σαν μια πομπή φαντασμάτων… Όλα ήταν πέρα ​​από αυτό που μπορούσαν να κατανοήσουν».

Το κείμενο του Τανιμότο πρόκειται να εκδοθεί αυτόν τον μήνα σε βιβλίο από τoν εκδοτικό οίκο Penguin με τίτλο Hiroshima, 8:15 – The Lost Memoir και πρόλογο της ακτιβίστριας κόρης του, Κόκο Κόντο, που το 1945 ήταν μόλις 8 μηνών. Επίσης, διασκευάζεται για ταινία μεγάλου μήκους, η παραγωγή της οποίας αναμένεται να ξεκινήσει το Νοέμβριο του 2026.

Τεύχος 698 (Αύγουστος 2026)

Δείτε Περισσότερα >>