Επικαιρότητα & Ιστορία – Τεύχος 697

Επικαιρότητα & Ιστορία

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ

Κίνα: Ιατρικά εργαλεία 600 ετών με ίχνη αναισθητικού

Ένα εντυπωσιακό στοιχείο της ιατρικής στην Κίνα των Μινγκ φωτίζει νέα επιστημονική έρευνα. Αναλύοντας υπολείμματα σε χειρουργικά εργαλεία, που βρέθηκαν σε τάφο γιατρού από τον 15ο αιώνα, οι επιστήμονες εντόπισαν ίχνη ακονιτίνης, μιας ιδιαίτερα τοξικής ουσίας που προέρχεται από φυτά του γένους Aconitum. Η μελέτη δημοσιεύεται στην αρχαιολογική επιθεώρηση Antiquity και προσφέρει την πρώτη άμεση χημική απόδειξη χρήσης αναισθητικού σε μεσαιωνικά ιατρικά εργαλεία. Τα εργαλεία αυτά ανακαλύφθηκαν το 1974 στην επαρχία Jiangsu και σήμερα εκτίθενται σε μουσείο της περιοχής. Με τη βοήθεια σύγχρονων τεχνικών φασματοσκοπίας, οι ερευνητές κατέγραψαν κατάλοιπα της ουσίας, η οποία αναφέρεται συχνά σε παραδοσιακές κινεζικές ιατρικές συνταγές. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι γιατροί της εποχής είχαν αναπτύξει μεθόδους επεξεργασίας, ώστε να μειώνουν την τοξικότητα της ακονιτίνης και να τη χρησιμοποιούν σε επεμβάσεις ως αναισθητικό.

Το εύρημα αποτυπώνει το υψηλό επίπεδο φαρμακολογικής γνώσης και λεπτομερών δοσολογιών που είχαν οι Κινέζοι θεραπευτές ήδη από τον 14ο αιώνα, αποκαλύπτοντας μια προηγμένη χειρουργική πρακτική για αποτελεσματικές τεχνικές ελέγχου του πόνου, η οποία μέχρι σήμερα τεκμηριωνόταν κυρίως από ιστορικές αναφορές.

Βρέθηκε ναυάγιο αμερικανικού υποβρυχίου του Β΄ Π. Π.

Το ναυάγιο του αμερικανικού υποβρυχίου USS Herring εντοπίστηκε και ταυτοποιήθηκε στις Κουρίλες Νήσους, ανάμεσα στην Ιαπωνία και τη Ρωσία, 82 χρόνια μετά τη βύθισή του. Το σκάφος, που χάθηκε τον Ιούνιο του 1944 κατά τη διάρκεια αποστολής στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, βρίσκεται σε βάθος περίπου 90 μ., σε όρθια θέση και διατηρείται σε καλή κατάσταση, παρά τις εμφανείς ζημιές που είχε υποστεί από αντίπαλα πυρά.

Το USS Herring είχε κατασκευαστεί το 1941 και είχε συμμετάσχει σε επιχειρήσεις στη Μεσόγειο, τον Βόρειο Ατλαντικό και τον Ειρηνικό Ωκεανό. Την 1η Ιουνίου 1944 κατέστρεψε δύο ιαπωνικά εμπορικά πλοία, ανοιχτά του νησιού Ματσούβα του Ειρηνικού, αλλά αμέσως μετά δέχτηκε πυρά από παράκτιες ιαπωνικές πυροβολαρχίες, με αποτέλεσμα να βυθιστεί παρασύροντας στο θάνατο και τα 83 μέλη του πληρώματός του.

Ο εντοπισμός του ναυαγίου βασίστηκε σε στοιχεία που συνέλεξαν Ρώσοι ερευνητές και ανέλυσαν Αμερικανοί και Ιάπωνες ειδικοί. Σύμφωνα με τη Ναυτική Διοίκηση Ιστορίας και Κληρονομιάς των ΗΠΑ (NHHC), η ανακάλυψή του αποτελεί, μεταξύ άλλων, και «ισχυρή απόδειξη της αξίας της διεθνούς συνεργασίας στην αποκάλυψη και διατήρηση της κοινής μας ιστορίας».

Όταν το Ισραήλ ήταν χώρα-πρότυπο για το Ιράν

Με αφορμή τη σύγκρουση των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, μια ξεχασμένη, σήμερα, πτυχή σχέσεις των δύο μεσανατολικών χωρών έρχεται ξανά στο προσκήνιο. Σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στο τεύχος Ιουνίου του περιοδικού History Today, o Βρετανός ιστορικός Γουίλιαμ Άιχλερ υπενθυμίζει ότι κατά τη δεκαετία του 1960 Ισραήλ και Ιράν διατηρούσαν φιλικές σχέσεις και, μάλιστα, ο εξέχων Ιρανός συγγραφέας, Τζαλάλ Αλ-ε Αχμάντ, έβλεπε το εβραϊκό κράτος ως πρότυπο για τη χώρα του. Το 1963 ο Αχμάντ, μετά από ταξίδι του στο Ισραήλ, δημοσίευσε μελέτη, στην οποία περιέγραφε το εβραϊκό κράτος ως επιτυχημένο πρότυπο κοινωνικής και πολιτισμικής αναγέννησης, ικανό να συνδυάζει παράδοση, συλλογικότητα και εκσυγχρονισμό χωρίς πλήρη υποταγή στη Δύση. Η εμπειρία του από τα κιμπούτς και η αναζήτηση μιας αυθεντικής μεταποικιακής ταυτότητας οδήγησαν τον Αχμάντ στο συμπέρασμα ότι το Ισραήλ αποτελεί παράδειγμα επιτυχημένης εθνικής ανασυγκρότησης.

Η θέση του εξόργισε πολλούς Ιρανούς, μεταξύ των οποίων και τον μελλοντικό ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ. Ωστόσο, μετά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών (1967), ο Αχμάντ αναθεώρησε, καταγγέλλοντας πλέον το Ισραήλ ως όργανο του δυτικού ιμπεριαλισμού.

Μουντιάλ 1970: Δηλητηρίασε η CIA τον Βρετανό τερματοφύλακα;

Καθώς το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου 2026 εισέρχεται στην πιο αποφασιστική φάση του, το ενδιαφέρον των ιστορικών έχει στραφεί στις αποκαλύψεις, μετά από έρευνα τριών ετών, του Βρετανού δημοσιογράφου Γκάμπριελ Γκέιτχάουζ ότι στη διοργάνωση του 1970 (Μεξικό) η CIA «δηλητηρίασε» τον Άγγλο τερματοφύλακα, Γκόρντον Μπανκς, ώστε να τον θέσει εκτός κρίσιμων αγώνων. Σύμφωνα με τον Γκέιτχάουζ, η ενέργεια αυτή για έγινε γεωπολιτικούς λόγους: με τη βρετανική εθνική ομάδα να θεωρείται ως ένα από τα φαβορί για την κατάκτηση του τροπαίου, η αμερικανική μυστική υπηρεσία επιδίωξε με τον τρόπο αυτό να βοηθήσει την ομάδα της Βραζιλίας, αφού η στρατιωτική δικτατορία που είχε επιβληθεί στη λατινοαμερικανική χώρα το 1964 με τη στήριξη της κυβέρνησης των ΗΠΑ ως ανάχωμα στην εξάπλωση του σοσιαλισμού στην περιοχή, αντιμετώπιζε εσωτερικές δυσκολίες και χρειαζόταν μια ποδοσφαιρική επιτυχία για την ενίσχυση της δημοτικότητάς της.

Σημειώνεται ότι ο Γκέιτχάουζ δεν είναι ο μόνος που υποστηρίζει αυτή τη θεωρία. Το 2007 ο επίσης γνωστός Βρετανός αθλητικογράφος, Μπράιαν Γκλάνβιλ, σε βιβλίο του είχε επισημάνει πως «η αρρώστια του Γκόρντον Μπανκς το 1970 ήταν αποτέλεσμα σαμποτάζ».

Τεύχος 697 (Ιούλιος 2026)

Δείτε Περισσότερα >>