Επικαιρότητα & Ιστορία – Τεύχος 695

Επικαιρότητα & Ιστορία

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ

Σπάνιο ρωμαϊκό ναυάγιο σε ελβετική λίμνη

Ναυάγιο ρωμαϊκού εμπορικού πλοίου, που χρονολογείται μεταξύ του 20 και του 50 μ.Χ.,  εντοπίστηκε στον πυθμένα της λίμνης Νεσατέλ στην Ελβετία, αποκαλύπτοντας ένα μοναδικό αρχαιολογικό σύνολο περίπου 600 αντικειμένων. Πρόκειται για σπάνια ανακάλυψη, καθώς είναι η πρώτη φορά που αντίστοιχο εύρημα εντοπίζεται σε λιμναία ύδατα βόρεια των Άλπεων.

Από το σκάφος διασώζονται ελάχιστα ίχνη, ωστόσο ανάμεσα στα πολυάριθμα αντικείμενα που έχουν βρεθεί περιλαμβάνονται εκατοντάδες κεραμικά επιτραπέζια σκεύη από terra sigillata, που παράγονταν στην περιοχή του κεντρικού Ελβετικού Οροπεδίου, αμφορείς με ελαιόλαδο από την Ισπανία, μεταλλικά σκεύη κουζίνας, ένα εξαιρετικά διατηρημένο ψάθινο καλάθι με έξι κεραμικά κομμάτια από σετ μαγειρικής, τροχοί κάρων, ιπποσκευές και στρατιωτικός εξοπλισμός, όπως σπαθιά και διακοσμημένα μεταλλικά στοιχεία στολών.

Η χρονολόγηση του ναυαγίου ενισχύεται από δενδροχρονολογικά δεδομένα, ενώ το φορτίο θεωρείται ότι προοριζόταν για στρατεύματα στον Ρήνο και τον Δούναβη, με συνδυασμένη μεταφορά μέσω υδάτινων οδών και ξηράς, και για τον λόγο αυτόν συνοδευόταν από στρατιώτες της Λεγεώνας XIII Gemina, η οποία είχε αποστολή την αποτροπή γερμανικών εισβολών στο Ελβετικό Οροπέδιο και τη βόρεια Ιταλία.

Μια «κοινότητα των σπηλαίων» στη μεσαιωνική Ισπανία

Σημαντικά στοιχεία για την καθημερινή ζωή μιας απομονωμένης μεσαιωνικής κοινότητας, που έζησε από τον 7ο μέχρι τον 11ο αιώνα στο σύμπλεγμα σπηλαίων Las Gobas στη βόρεια Ισπανία, φέρνει στο φως επιστημονική μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό Science Advances.

Μετά από γενετικές αναλύσεις σε οστά 33 ατόμων, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, σε αντίθεση με άλλους μεσαιωνικούς πληθυσμούς της Ιβηρικής Χερσονήσου, τα μέλη της κοινότητας δεν κατάγονταν από τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, ενώ περίπου το 63% των δειγμάτων παρουσίαζαν στοιχεία ενδογαμίας, γεγονός που υποδηλώνει ότι παρέμεναν αποκομμένα από τους γύρω πληθυσμούς και για πολλές γενιές παντρεύονταν στενούς συγγενείς τους. Επιπλέον, πολλά λείψανα έφεραν ίχνη τραυμάτων, που πιθανότατα είχαν προκληθεί από χτυπήματα με σπαθί, κάτι που οδηγεί στο συμπέρασμα πως ήταν συχνό το φαινόμενο βίαιων συγκρούσεων εντός της κοινότητας.

Οι λόγοι εγκατάλειψης του Las Gobas στα τέλη του 11ου αιώνα, παραμένουν αδιευκρίνιστοι. Ωστόσο οι επιστήμονες πιθανολογούν ότι αυτή οφείλεται σε επιδημίες, όπως η ευλογιά που είχε εξαπλωθεί σε ολόκληρη την Ευρώπη, ελλείψεις ζωτικών πόρων και ίσως πίεση από εισβολείς ή πολιτικές αλλαγές.

Βρέθηκαν τα λείψανα του θρυλικού Ντ’Αρτανιάν;

Περισσότερα από 350 χρόνια μετά το θάνατο του Σαρλ ντε Μπατ-Καστελμόρ, γνωστού ως κόμη Ντ’Αρτανιάν, νέα ευρήματα επαναφέρουν το ενδιαφέρον για την τύχη του. Ο Ντ’Αρτανιάν, στενός συνεργάτης του Γάλλου βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ’, σκοτώθηκε στη διάρκεια της πολιορκίας του Μάαστριχτ, τον Ιούνιο του 1673, όταν δέχτηκε σφαίρα στο λαιμό.

Πριν από μερικές εβδομάδες, αρχαιολόγοι εντόπισαν σκελετό κάτω από το δάπεδο της εκκλησίας των Αγίων Πέτρου και Παύλου της ολλανδικής πόλης, στο σημείο όπου παλιότερα βρισκόταν το ιερό του ναού, κάτι που ταιριάζει με τις ιστορικές περιγραφές για το χώρο ενταφιασμού του Γάλλου ευγενούς. Ακόμα, βρέθηκε μία σφαίρα και ένα νόμισμα του 1660, στοιχεία που ενισχύουν το ενδεχόμενο ο σκελετός να ανήκει πράγματι στον Ντ’Αρτανιάν. Τα λείψανα έχουν, τώρα, μεταφερθεί σε εξειδικευμένα εργαστήρια της Ολλανδίας και της Γερμανίας προκειμένου να εξακριβωθεί η ηλικία, η προέλευσή τους και αν ανήκουν σε άντρα ή γυναίκα.

To 1844 o Ντ’Αρτανιάν «πρωταγωνίστησε» στο μυθιστόρημά του Αλέξανδρου Δουμά «Οι τρεις σωματοφύλακες», το πρώτο από σειρά τριών μυθιστορημάτων του συγγραφέα που αφηγούνται τη ζωή του.

Σε δημοπρασία τμήμα σκάλας του Πύργου του Άιφελ Μια πρωτότυπη δημοπρασία πρόκειται να πραγματοποιηθεί εντός του Μαΐου από τον γαλλικό οίκο Artcurial, καθώς θα δημοπρατηθεί τμήμα της ελικοειδούς μεταλλικής σκάλας του Πύργου του Άιφελ, στο οποίο έχουν πατήσει εκατομμύρια επισκέπτες του συμβόλου του Παρισιού.

Από το 1983, όταν η σκάλα αφαιρέθηκε για την εγκατάσταση ανελκυστήρα, 20 τμήματά της έχουν πωληθεί σε δημοπρασία, ενώ ένα εκτίθεται στον πρώτο όροφο του πύργου και τρία ακόμη σε γαλλικά μουσεία. Αυτό που πωλείται τώρα, περιλαμβάνεται στα 20 πρώτα και ανήκει σε ιδιώτη. Έχει ύψος 2,75 μ., διαθέτει 14 σκαλοπάτια που περιστρέφονται γύρω από κύλινδρο, ενώ έχει αποκατασταθεί από εργαστήριο το οποίο είναι επιφορτισμένο με τη συντήρηση του πύργου και είναι βαμμένο καφέ ώστε να ταιριάζει με το χρώμα που είχε όταν αφαιρέθηκε η σκάλα.

Η αρχική τιμή πώλησης έχει οριστεί στα 40-50.000 ευρώ, αλλά η τελική τιμή αναμένεται να ξεπεράσει κατά πολύ το ποσό αυτό, δεδομένου ότι την τελευταία φορά που η Artcurial δημοπράτησε άλλο τμήμα της ίδιας σκάλας (2020), η προεκτίμηση ανερχόταν μέχρι τα 40.000 ευρώ και τελικά πωλήθηκε για 274.475 ευρώ.

Τεύχος 695 (Μάιος 2026)

Δείτε Περισσότερα >>