H μετάβαση στην Γ΄ Ελληνική Δημοκρατία

Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, Ιωάννης Χάλκος

Εκδόσεις Πατάκη, 2026, σελ.: 624, τιμή: 27,00€

Ο συλλογικός τόμος συγκεντρώνει τις εισηγήσεις περισσότερων από σαράντα Ελλήνων και ξένων επιστημόνων οι οποίοι συμμετείχαν στο διεθνές συνέδριο του Ιδρύματος «Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής» με θέμα «50 Χρόνια από τη Μετάβαση στη Δημοκρατία: Η Δημοκρατία στην Εποχή μας». Οι εργασίες τους εξετάζουν τη Μεταπολίτευση ως κομβικό σημείο καμπής και ως απαρχή ενός ενάρετου ιστορικού κύκλου σταθερότητας. Έτσι, μπήκε τέλος σε μια μακρά περίοδο αναταραχής, στρατιωτικών κινημάτων, εμφυλίων συγκρούσεων και εξωτερικών παρεμβάσεων που είχαν σημαδέψει τα πρώτα 150 χρόνια του ελληνικού κράτους. Στο πλαίσιο αυτό, αναλύονται διεξοδικά η αναίμακτη αλλά τιτάνια μετάβαση από τη δικτατορία των συνταγματαρχών στη δημοκρατική ομαλότητα υπό το βάρος της κυπριακής τραγωδίας, καθώς και οι συγκεκριμένοι πολιτικοί χειρισμοί του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ο Καραμανλής έθεσε τα θεμέλια μιας διαρκούς εθνικής συναίνεσης, απαντώντας οριστικά στα μεγάλα ζητούμενα του 20ού αιώνα: την οικονομική ανάπτυξη, τη διασφάλιση της εθνικής ανεξαρτησίας και τη θεσμική ενσωμάτωση της χώρας στη Δυτική Ευρώπη.

Η λογική του τόμου είναι διττή, καθώς επιδιώκει αφενός να εξετάσει τα κρίσιμα γεγονότα της μετάβασης μέσα από μια νέα διεπιστημονική ματιά και αφετέρου να συμβάλει ουσιαστικά στον δημόσιο και επιστημονικό διάλογο, μετατρέποντας τις συνεδριακές εισηγήσεις σε ολοκληρωμένα επιστημονικά κείμενα που προσφέρουν νέες ερμηνείες. Οι συμβολές των ερευνητών διαρθρώνονται εκτενώς σε αλληλένδετους θεματικούς άξονες, καλύπτοντας τη μετάβαση και τις διάφορες πτυχές αυτού του γιγάντιου εγχειρήματος, τη συγκριτική προοπτική της ελληνικής περίπτωσης με άλλες δημοκρατικές μεταβάσεις του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα, καθώς και την ένταξη και πορεία της χώρας στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Παράλληλα, εξετάζονται η εξέλιξη της εξωτερικής πολιτικής απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις, η πολιτική και ιδεολογική συγκρότηση του σύγχρονου κράτους υπό το πρίσμα του Συντάγματος του 1975, η συνολική αποτίμηση της ελληνικής οικονομίας με αναφορές στην πρόσφατη οικονομική κρίση, καθώς και η θεωρητική και πρακτική ανάλυση της σύγχρονης θεσμικής κρίσης της δημοκρατίας σε έναν ολοένα και πιο άναρχο κόσμο.

Το κύριο χαρακτηριστικό του τόμου είναι η διεπιστημονική του προσέγγιση, καθώς ιστορικοί, πολιτικοί επιστήμονες, νομικοί και διεθνολόγοι συνεισφέρουν διαφορετικές οπτικές γωνίες για μια σφαιρική παρουσίαση των γεγονότων, αναδεικνύοντας πώς οι επιμέρους θεματικές –όπως η ευρωπαϊκή πορεία και η οικονομική κρίση– βρίσκονται σε διαρκή εσωτερικό διάλογο μεταξύ τους. Τα κείμενα καταγράφουν τα επιτεύγματα της περιόδου, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν τις δομικές παθογένειες, τις καθυστερήσεις και τις θεσμικές μεταβολές που εκδηλώθηκαν κατά τη διάρκεια των περασμένων δεκαετιών. Επιπλέον, οι συγγραφείς συνδέουν την ιστορική εμπειρία με το παρόν, εξετάζοντας πώς οι ανθεκτικοί θεσμοί της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας ανταποκρίνονται στις σύγχρονες πιέσεις του 21ου αιώνα, όπως η κρίση αντιπροσώπευσης, ο λαϊκισμός και οι νέες γεωπολιτικές ισορροπίες που ανατρέπουν βεβαιότητες δεκαετιών.

Συμπερασματικά, ο τόμος λειτουργεί ως ένα χρήσιμο έργο αναφοράς για τη μελέτη της σύγχρονης Ελλάδας, μετουσιώνοντας την ιστορική εμπειρία σε μια διαρκή συνομιλία με τις προκλήσεις του παρόντος και τις προοπτικές του μέλλοντος, προσφέροντας έτσι μια τεκμηριωμένη βάση δεδομένων και αναλύσεων για την κατανόηση της πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας της χώρας.

Τεύχος 701 (Νοέμβριος 2026)

Δείτε Περισσότερα >>