Kώστας Σταμάτης (ανθολόγηση, επιμέλεια)
Η Ποίηση της Ελληνικής Επανάστασης 1821

Εκδόσεις Πατάκη, 2020, ΣΕΛ. 632, ΤΙΜΗ: 32,00 €

Στις σελίδες αυτού του επετειακού τόμου, ο αναγνώστης αντικρίζει την Ελληνική Επανάσταση του 1821 στην πιο ζωηρή και θαλερή ζωγραφιά του· µε τα ποιήµατα καταταγµένα στη χρονολογική σειρά τους, διανύει το Εικοσιένα στη διαδροµή δύο αιώνων, από τα χρόνια της Επανάστασης µέχρι τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα· από τα δηµοτικά τραγούδια έως τις νεωτερικές ποιήσεις της µοντέρνας γραφής.

Στο πρώτο μέρος της άριστα επιμελημένης έκδοσης ο Κώστας Σταμάτης ανθολογεί ποιητικά άνθη από τη συλλογική δημιουργία, από όσα δηλαδή έμελψε και χόρεψε ο ελληνικός λαός με το δημοτικό τραγούδι. Στο δεύτερο μέρος ανθολογούνται ποιήματα από το σύνολο σχεδόν των συνθέσεων του λυρισμού –κλασικού, νεότερου και νεωτερικού– που η Μούσα ενέπνευσε στον νεοέλληνα ποιητή, από τότε που ο Σολωμός στοχάστηκε, υψώθηκε σε ανώτερη πνευματική σφαίρα και ενσάρκωσε τη Μορφή της Ελευθερίας στον Ύμνο της, το 1823.

Στην ανθολογία αντιπροσωπεύονται όλες οι ποιητικές γενιές, οι μορφές και οι έντεχνες τροπές του λόγου τους, από τις κλασικές έως τις σύγχρονες της νεωτερικής ποίησης. Ο ανθολόγος παρουσιάζει αληθινές ποιήσεις που προσφέρουν αισθητική συγκίνηση, με στοχασμένη και ζυμωμένη τη βούλησή τους να εκφράσουν με την πλαστικότητα των στίχων τους την απαιτούμενη κατανόηση και φαντασία για την εξωτερική εικόνα και τον εσωτερικό κόσμο της ολότητας του Εικοσιένα. Όπως επισημαίνει απουσιάζουν όσοι ποιητές δεν συμπεριέλαβαν στις αισθητικές αποτυπώσεις τους το Εικοσιένα και σε αυτούς ανήκουν κάποια από τα μεγάλα ονόματα της ποίησης.

Η πλούσια, προσεκτικά δουλεμένη και τεκμηριωμένη ανθολογία περιλαμβάνει 205 ποιητικά έργα γραμμένα από 140 δημιουργούς. Περιλαμβάνει όλες τις ποιητικές γενιές, τις σχολές, τις μορφές και τα ρεύματα της λυρικής γραφής. Από τον Σολωμό και τον Κάλβο, τους εκπροσώπους της φαναριώτικης ποίησης, τους Επτανήσιους σολωμικούς και τους Ρομαντικούς της λεγόμενης Αθηναϊκής Σχολής, έως την εποχή του Παλαμά, των σύγχρονών του ποιητών και των συνεχιστών του. Όταν θ’ αναφανούν οι επόμενοι μεγάλοι ποιητικοί σταθμοί µας, ο Σικελιανός, ο Καρυωτάκης, ο Μαλακάσης, ο Βάρναλης και οι άλλοι ξεχωριστοί δημιουργοί της εποχής εκείνης, όλοι αυτοί θα εμφυσήσουν νέα πνοή στο Ποιητικό Εικοσιένα. Από τα χρόνια του Μεσοπολέμου θα έρθουν οι ριζικές αλλαγές στα γράμματά µας µε την ποίηση του Σεφέρη, που θα τ’ αλλάξει όλα στην τέχνη· μεγάλοι ποιητές της Γενιάς του ’30, όπως ο Ρίτσος, ο Ελύτης, ο Εγγονόπουλος και οι επόμενοι, θα δώσουν νέες προσλαμβάνουσες και προεκτάσεις στην ποίηση της ελευθερίας και στο συνειδησιακό χρέος για το Εικοσιένα μέσα στα χρόνια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, της Κατοχής και του Εμφυλίου. Οι μεταπολεμικές γενιές των ποιητών µας, Πρώτη και Δεύτερη, γονιμοποιημένες από τον υπερρεαλισμό και τις άλλες καλλιτεχνικές πρωτοπορίες, θα καταθέσουν την δική τους αισθητική, ενώ ο μοντέρνος ποιητικός λόγος, ακόμα και στις πιο εκσυγχρονιστικές, νεωτερικές τάσεις του, αποδεικνύει ότι η Ελληνική Επανάσταση δεν ήταν ποτέ ένα μακάριο παρελθόν με εικόνες μνημόσυνου, αντίθετα το αναζήτησε πολλές φορές ως χάρτη πορείας σε πολυκύμαντους καιρούς.

Τεύχος 633 (Μάρτιος 2021)

Δείτε Περισσότερα >>