Περιοδικό Ιστορία
Η ΧΑΜΕΝΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΥΑΣ ΜΠΡΑΟΥΝ
Η όμορφη και συνεσταλμένη Εύα Μπράουν γνώρισε τον Χίτλερ στα δεκαεφτά της και τον ερωτεύτηκε αμέσως.
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

26 ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΚΕΜΑΛ ΑΤΑΤΟΥΡΚ, Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΜΕΛΙΩΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΚΕΜΑΛ ΑΤΑΤΟΥΡΚ
Η πορεία του θεμελιωτή της σύγχρονης Τουρκίας

του Ιορδάνη Παναγιωτίδη


Ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ ισχυριζόταν ότι οι πρόγονοί του ήταν Τούρκοι νομάδες (Γιουρούκοι) οι οποίοι είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή των Βαλκανίων, ωστόσο δεν υπάρχουν ενδείξεις για κάτι τέτοιο. Αντίθετα, έχει υποστηριχθεί ότι έμαθε την τουρκική γλώσσα από προγόνους του που ήρθαν από την Ανατολία και κληρονόμησε τα φυσιογνωμικά του χαρακτηριστικά από προγόνους του αλβανικής ή σλαβικής καταγωγής. Ως προς το δεύτερο συνηγορεί το γεγονός ότι ο  παππούς του, Αλή Ριζά, είχε το προσωνύμιο «κόκκινος» (ξανθός), ενώ ξανθά μαλλιά και γαλανά μάτια είχαν και η μητέρα τού Κεμάλ, η Ζουμπεϊντέ Χανούμ, και ο ίδιος ο Ατατούρκ. Αν και έχει υποστηριχθεί ότι υπήρχαν Τούρκοι μικρασιατικής καταγωγής με αυτά τα χαρακτηριστικά, η αναλογία είναι μεγαλύτερη στους Βαλκάνιους. Άλλο στοιχείο είναι ότι ο Τζεμίλ Μποζόκ, μακρινός εξάδελφος του Κεμάλ και αργότερα υπασπιστής του, είχε παππού αλβανικής καταγωγής, χωρίς όμως να γνωρίζουμε με βεβαιότητα αν η συγγένειά του με τον Κεμάλ ήταν εξ αίματος. Επίσης, ο Τζεμίλ Μποζόκ υποστήριζε ότι ήταν συγγενής και της οικογένειας της Ζουμπεϊντέ Χανούμ.

Επισήμως η γέννηση του Ατατούρκ καταγράφεται το έτος 1296 του ημερολογίου Ρουμί, το οποίο εκτείνεται από τις 13 Μαρτίου 1880 ως τις 12 Μαρτίου 1881 του Γρηγοριανού Ημερολογίου. Γεννήθηκε στην οθωμανική τότε Θεσσαλονίκη και το όνομά του ήταν Μουσταφά. Η ακριβής ημερομηνία γέννησης δεν είναι γνωστή. Όταν ρωτήθηκε από τα μέλη συγγραφικής ομάδας εγκυκλοπαίδειας, απάντησε ότι γεννήθηκε στις 19 Μαΐου 1919, δηλαδή την ημέρα που πήρε την απόφαση να γίνει αντάρτης.

Η γέννηση και η εκπαίδευσή του
   Όλα τα στοιχεία για τη γέννηση του μικρού Μουσταφά που είναι διαθέσιμα είναι ανακριβή. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι γεννήθηκε στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα. Παρά το ότι οι Τούρκοι συνήθιζαν να καταγράφουν τα σημαντικότερα γεγονότα της ζωής στο οικογενειακό αντίτυπο του Κορανίου, τα στοιχεία εδώ είναι συγκεχυμένα. Με ιδιαίτερη προσέγγιση η γέννηση του Μουσταφά υπολογίζεται το 1881. Μεγαλώνοντας ούτε ο ίδιος γνώριζε ακριβώς την ημερομηνία γέννησής του, γι’ αυτό όταν πια ονομάστηκε Μουσταφά Κεμάλ επέλεξε ως γενέθλια ημέρα του την 19η Μαΐου, όταν και αποβιβάστηκε το 1919 στο λιμάνι της Σαμψούντας για να ξεκινήσει τον αγώνα για την τουρκική ανεξαρτησία. Σύγχυση υπήρχε όμως σχετικά και με τον τόπο γέννησής του, αν και πλέον είναι γενικά αποδεκτό ότι γεννήθηκε στο σπίτι της οικογένειας, στην τουρκική συνοικία της Θεσσαλονίκης (σήμερα στεγάζεται εκεί το τουρκικό προξενείο). Οι γονείς του Μουσταφά ήταν ο Αλή Ριζά και η Ζουμπέιντε.
   Ο μικρός Μουσταφά δεν έζησε όμως πολύ με τον πατέρα του, αφού όταν βρισκόταν στην ηλικία των επτά ετών ο Αλή Ριζά πέθανε. Αυτό που θυμάται ο Μουσταφά από τον πατέρα του είναι ότι χάρη σε εκείνον φοίτησε σε κοσμικό σχολείο όπως και ήθελε, ενώ η μητέρα του επιθυμούσε να φοιτήσει σε θρησκευτικό.
Όταν ο Μουσταφά έφθασε σε ηλικία που έπρεπε να πάει στο σχολείο οι γονείς του είχαν διαφορετική άποψη για το είδος της μόρφωσης που έπρεπε να λάβει. Η Ζουμπέιντε, βαθιά θρησκευόμενη, δεν ήταν σύμφωνη με  τη δυτικοποίηση που προωθούσε ο σουλτάνος, όπως και πολλοί από τους Οθωμανούς πολίτες εκείνη την περίοδο, γι’ αυτό και προτιμούσε ο Μουσταφά να φοιτήσει σε θρησκευτικό σχολείο υπολογίζοντας ότι στο μέλλον θα αποκτούσε και κάποιο θρησκευτικό αξίωμα. Ο Αλή Ριζά ήταν όμως αντίθετος. Ήθελε ο γιος του να διδαχθεί τον δυτικό τρόπο εκπαίδευσης ώστε να είναι προετοιμασμένος σωστά στη διαρκώς εξευρωπαϊζόμενη Οθωμανική Αυτοκρατορία.  Και πράγματι, ο Μουσταφά ξεκίνησε τα πρώτα στάδια της μόρφωσής του σε κοσμικό σχολείο.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#528 Ιούνιος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
 του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Ο ΣΚΥΤΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΡΓΟΥΣ, 370 π.Χ.
του Παναγιώτη Σουλτάνη        
Διαβάστε περισσότερα >>
 13 ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΚΕΜΑΛ ΑΤΑΤΟΥΡΚ, Ο ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΟΥ ΗΓΗΘΕΙ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου       
Διαβάστε περισσότερα >>
 26 ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΚΕΜΑΛ ΑΤΑΤΟΥΡΚ, Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΜΕΛΙΩΤΗ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ
του Ιορδάνη Παναγιωτίδη    
Διαβάστε περισσότερα >>
 36 ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ: ΜΙΑ ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 48 Η ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΘΥ ΚΡΑΤΟΣ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 57 Η ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΕΡΝΤΟΓΑΝ
του Φίλππου Προέδρου
Διαβάστε περισσότερα >>
 68 Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΜΑΛΤΑΣ ΚΑΙ Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ
του Τζων Τζούλιους Νόργουιτς
Διαβάστε περισσότερα >>
 86 ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΡΙΜΑΙΑΣ, ΤΗΣ ΑΖΟΦΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΥΚΑΣΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ, (Μέρος Β΄)
του Βάλτερ Πούχνερ.
 96 17 ΙΟΥΝΙΟΥ 1944 – Η ΥΠΑΤΗ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ
του Κωνσταντίνου Κοτσίλη
 100 Ο ΓΚΟΥΝΤΕΡ ΚΟΛΒΕΣ, ΤΟ «ΡΑΛΛΙ ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ» ΚΑΙ ΤΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ ΠΟΛΕΜΟΥ
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 109 Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΛΟΡΔΟΥ ΤΖΩΡΤΖ ΣΤΑΝΧΟΠ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΡΑ ΤΟΥ ΤΟΥΤΑΓΧΑΜΩΝ
του Φίλιππου Φίλιππα
 114 Βιβλία και Ιστορία
Edgar Morin
Ο ΒΙΝΤΑΛ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΚΟΙ ΤΟΥ
Επιμέλεια-Εισαγωγή: Αλέξανδρος Δάγκας
Από τη Θεσσαλονίκη στο Παρίσι
Εκδόσεις Επίκεντρο, 2012, σελ. 472, τιμή: 22,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Κατερίνα Δεμέτη
ΑΠΟ ΤΟ ΙΝLOOK ΣΤΟ ΟUTLOOK…,
82 κείμενα από τη ζωή των μορφών.
Εκδόσεις Τρίμορφο, 2012, σελ.: 300, τιμή: 19,00 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΔΡΙΑΤΙΚΗΣ
Πρόλογος: Jacques Le Goff
Μετάφραση: Μαργαρίτα Κρεμμυδά, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνική Τραπέζης, 2011, σελ.: 933, τιμή: 45,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν
Ο ΘΡΥΛΟΣ ΥΟΥ ΖΙΓΚΟΥΡΝΤ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΚΟΥΝΤΡΟΥΝ
Απόδοση: Θωμάς Μαστακούρης
Εκδόσεις Αίολος, 2011, σελ. : 464, τιμή: 28,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118 Το χθες στην Ιστορία ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
120  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
122  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124  Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
125 Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost