Περιοδικό Ιστορία
Η ΧΑΜΕΝΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΥΑΣ ΜΠΡΑΟΥΝ
Η όμορφη και συνεσταλμένη Εύα Μπράουν γνώρισε τον Χίτλερ στα δεκαεφτά της και τον ερωτεύτηκε αμέσως.
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

114 Βιβλία και Ιστορία

Γιώργος Ανδρειωμένος
Η ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΥΠΟ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ «Η ΝΕΟΛΑΙΑ» (1938-1941). Αναλυτική παρουσίαση περιεχομένων και Ευρετήριο, εκδ. Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, 2012, σελ.: 902, τιμή: 47,00 €

Ο Ιωάννης Μεταξάς είχε συνειδητοποιήσει από νωρίς την απουσία ενός εντύπου ευρείας κυκλοφορίας, πλήρως αφοσιωμένου στο καθεστώς της 4ης Αυγούστου, που θα είχε μεγάλη διεισδυτικότητα όχι μόνο στον χώρο της νεολαίας, αλλά, μέσω αυτής, στην οικογένεια και από εκεί σε ολόκληρη την κοινωνία. Όσες προσπάθειες είχαν γίνει ως το 1938 για να κυκλοφορήσουν εφημερίδες και περιοδικά που θα παρείχαν πλήρη στήριξη στο πρόσωπο και στην κυβέρνησή του δεν είχαν φέρει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Το περιοδικό Εθνική Νεολαία, του οποίου η έκδοση είχε ξεκινήσει τον Φεβρουάριο του 1934, στηρίζοντας τον Γεώργιο Κονδύλη, μετεστράφη προς τις αρχές του καθεστώτος, αλλά τελικά δεν είχε τη δυναμική να αποτελέσει το έντυπο που οραματιζόταν ο Μεταξάς, και στα τέλη του 1937 σταμάτησε να εκδίδεται. Κάτι ανάλογο συνέβη και με τα έντυπα Νεολαία Εθνική και Ελληνική Νεολαία, που κυκλοφόρησαν για μικρό διάστημα.
Η πρώτη απόπειρα αυτού του τύπου, η οποία τελικά δεν είχε το αναμενόμενο αποτέλεσμα, εφόσον κυκλοφόρησαν μόλις είκοσι φύλλα της –από 14 Ιανουαρίου ως 27 Μαΐου 1938–, ήταν η εβδομαδιαία εφημερίδα Η Νεολαία, που αποτελούσε Επίσημον Όργανον της Εθνικής Οργανώσεως Νεολαίας της Ελλάδος, με διευθυντή σύνταξης τον θαυμαστή και βιογράφο του Μεταξά Δημήτριο Καλλονά. Ένα εξάμηνο μετά τη διακοπή της επανεκδίδεται, αλλά με τη μορφή περιοδικού. Δεν ήταν απλώς το επίσημο όργανο της ΕΟΝ, αλλά εργαλείο «πνευματικής, θρησκευτικής, ηθικής, κοινωνικής και πολιτικής αγωγής» των νέων μελών της, σε εβδομαδιαία βάση. Η δικτατορία διέθεσε εξαρχής τα αναγκαία ποσά εξασφαλίζοντας με τον τρόπο αυτόν ένα σημαντικό, για τα δεδομένα της εποχής, αριθμό αμειβομένων συντελεστών, ενώ εξασφάλισε την οικονομική ενίσχυση μέσω διαφημίσεων από μεγάλες εταιρείες και τράπεζες, φροντίζοντας επίσης να πωλείται σε όσο γίνεται περισσότερα μέλη της ΕΟΝ, κυρίως σε μαθητές. Πολύ σύντομα Η Νεολαία κατόρθωσε να επιτύχει εντυπωσιακή αύξηση της κυκλοφορίας της, φθάνοντας τα 70.000 τεύχη. Κυκλοφόρησε συνολικά σε 133 τεύχη, από τον Οκτώβριο του 1938 ως την κατάληψη της Αθήνας από τα γερμανικά στρατεύματα, τον Απρίλιο του 1941.
Η ύλη της Νεολαίας διαμορφώθηκε σύμφωνα με τις ενδείξεις του καθεστώτος: έντονα εθνικοπατριωτικά αισθήματα, ηθικοδιδακτισμός, καλλιέργεια της θρησκευτικής πίστης, αντικομμουνιστική προπαγάνδα, μαζί με ποικίλες εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, παιχνίδια και ανέκδοτα, πλούσια εικονογράφηση, συστηματικές στήλες αλληλογραφίας και κίνησης των σχηματισμών της ΕΟΝ, καθώς και προσαρμοσμένη στα ζητούμενα της 4ης Αυγούστου λογοτεχνική ύλη. Σχεδόν σε κάθε τεύχος πρόβαλλε, μεσσιανική, η μορφή του Ιωάννη Μεταξά, του οποίου αναδημοσιεύονταν εγκύκλιοι, ομιλίες, ρήσεις και νουθεσίες, συνοδευόμενες από φωτογραφίες του. Δεν έλειπαν και οι συνεχείς αναφορές σε ένδοξες μορφές και κρίσιμες στιγμές του ελληνικής Ιστορίας, ενώ συχνότατες ήταν οι αναφορές στη λαϊκή παράδοση, προκειμένου να αναδειχθεί η «λαϊκή ψυχή» και η επιβίωση παλαιότερων εποχών του Ελληνισμού μέσα σε αυτήν. Έκπληξη προκαλούν τα σημεία του περιοδικού όπου εντοπίζονται οι προθέσεις του καθεστώτος απέναντι στο Γλωσσικό Ζήτημα, το οποίο προφανώς συναρτάτο και με τον πολύχρονο Εθνικό Διχασμό, προκρίνοντας σε σημαντικό βαθμό τη χρήση της δημοτικής γλώσσας, ιδίως στις τέσσερεις τάξεις του Δημοτικού Σχολείου, ή ακόμα τη συζήτηση για υιοθέτηση του μονοτονικού συστήματος, και τούτο μόλις τρία χρόνια πριν από την περίφημη «Δίκη των Τόνων».
Μεταξύ των συνεργατών της Νεολαίας, αυτοί που εμφανίζονταν συχνότερα, οι περισσότεροι κρατώντας δική τους στήλη, ήταν η Σίτσα Καραϊσκάκη, γνωστή για τις φυλετικές και φιλοναζιστικές της θέσεις, ο Μελής Νικολαΐδης, που είχε αναλάβει την ιδεολογική διαφώτιση των νέων, ο Χρήστος Εμμ. Αγγελομάτης, με σχόλια στην επικαιρότητα και βιβλιοπαρουσιάσεις. Επίσης δημοσιεύονται πολλά κείμενα των Μιχαήλ Αναστασίου, Ι. Ν. Βιστάκη, Κοσμά Βέρροιου, Κώστα Καλαντζή, Φώτου Γιοφύλλη και Κ. Φαλτάιτς. Ο πιο διάσημος ήταν ο Νίκος Καζαντζάκης, ο οποίος δημοσίευσε σε συνέχειες, υπό το ψευδώνυμο «Α. Β. Γ.», το παιδικό μυθιστόρημα «Στα χρόνια του Μεγάλου Αλεξάνδρου», χωρίς να ολοκληρωθεί η εκτύπωσή του, λόγω διακοπής της έκδοσης. Απαντώνται επίσης οι υπογραφές των Στρατή Δούκα, Σοφίας Μαυροειδή-Παπαδάκη, Μάρκου Αυγέρη, Αιμίλιου Βεάκη, Γεράσιμου Γρηγόρη, Ρίτας Μπούμη-Παππά, σημαντικών δημιουργών που αργότερα εντάχθηκαν στον χώρο της Αριστεράς, ενώ αρκετοί ήταν και οι ήδη καταξιωμένοι συγγραφείς που συνεργάστηκαν με το περιοδικό, αλλά περιστασιακά. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα ονόματα των Γρηγορίου Ξενόπουλου, Φώτη Κόντογλου, Γιάννη Βλαχογιάννη, Σπύρου Μελά, Φάνη Μιχαλόπουλου, Αδαμάντιου Παπαδήμα, Γ. Ι. Φουσάρα και Ν. Τσελεμεντέ.
Ο Γιώργος Ανδρειωμένος, στην άκρως κατατοπιστική εισαγωγή του, αφού εξετάζει εκτενώς τα ευρύτερα συμφραζόμενα και τα κύρια χαρακτηριστικά της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου, καθώς και την ανάπτυξη και τη φυσιογνωμία της ΕΟΝ, προχωρεί σε μια σχολαστική παρουσίαση της ταυτότητας του εντύπου, και τέλος, το ουσιαστικότερο, καταδεικνύει μέσα από συστηματική και διεξοδική ανάλυση των δεδομένων την απόπειρα της Νεολαίας στη διαμόρφωση αισθητικών, καλλιτεχνικών και πολιτισμικών προτύπων για τις νεότερες γενιές, τα οποία συμβαδίζουν με τις ρητορικές διακηρύξεις και τις γενικότερες πεποιθήσεις του καθεστώτος. Στο κυρίως σώμα του βιβλίου (σχεδόν 650 σελίδες) αποδελτιώνει με κάθε λεπτομέρεια την ύλη της Νεολαίας, καθ’ όλη την περίοδο της κυκλοφορίας της. Κάθε δημοσίευμα αξιολογείται κριτικά και παρατίθενται χαρακτηριστικά αποσπάσματα από αυτό, ώστε να αναδεικνύονται οι κατευθυντήριες γραμμές του σε σχέση με τα καθέκαστα της περιόδου. Η ογκώδης μελέτη συμπληρώνεται από εξαντλητικό γενικό ευρετήριο και πλούσιο φωτογραφικό παράρτημα.
Έμπειρος στη διαχείριση σχετικού υλικού, εξαντλητικός στην τεκμηρίωσή του, ο Γιώργος Ανδρειωμένος με την παρούσα βιβλιογραφική εργασία του δεν συμβάλλει μόνο στις νεοελληνικές σπουδές και στην Ιστορία της συγκεκριμένης περιόδου, αλλά με τον υποδειγματικά λεπτομερή τρόπο σύνθεσης και παρουσίασης των δημοσιευμάτων της Νεολαίας ανεβάζει υψηλά τον πήχη, δημιουργώντας αναπόφευκτα στο εξής μέτρο σύγκρισης.

#527 Μάϊος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 ΘΩΜΑΣ ΜΑΣΤΑΚΟΥΡΗΣ: ΟΙ ΜΙΣΘΟΦΟΡΟΙ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ
του Θωμά Μαστακούρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ (1453) ΚΑΙ Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΕΝΟΒΑΣ
του Νίκου Νικολούδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 28 ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ ΩΣ ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΟΥ 1967 Σ
του ου Σωτήρη Ριζά
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
του Δημήτρη Κ. Αποστολόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 48 ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΩΝ-ΟΥΤΡΕΜΕΡ, (Μέρος Β΄)
του Τζων Τζούλιους Νόργουιτς  
 56 Ο ΜΠΟΡΙΣ ΓΚΟΝΤΟΥΝΩΦ
του Αλέν Ντεκό
Διαβάστε περισσότερα >>
 72 ΜΩΑΜΕΘ: Ο ΒΙΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΤΗ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ
 του Απόστολου Μιχαηλίδη
 82 Ο ΧΑΦΕΖ ΑΛ ΑΣΑΝΤ ΣΤΗΝ ΠΟΗ ΧΑΜΑ
του Μάρτιν Βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 94 ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΡΙΜΑΙΑΣ, ΤΗΣ ΑΖΟΦΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΥΚΑΣΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ, (Μέρος Α΄)
του Βάλτερ Πούχνερ.
 111 ΑΓΡΙΠΠΑΣ ΦΟΝ ΝΕΤΕΣΧΑΪΜ
του Φίλιππου Φίλιππα
 114 Βιβλία και Ιστορία
Γιώργος Ανδρειωμένος
Η ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΥΠΟ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ «Η ΝΕΟΛΑΙΑ» (1938-1941). Αναλυτική παρουσίαση περιεχομένων και Ευρετήριο, εκδ. Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, 2012, σελ.: 902, τιμή: 47,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Νίκος Κ. Κυριαζής
Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2011, σελ. 368, τιμή: 16,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Nίκος Τσάγγας
Η ΑΘΩΩΣΗ ΤΩΝ ΕΞ ΚΑΙ Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Εκδόσεις Γκοβόστη, 2012, σελ. 272, τιμή: 14,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122  Τέχνη και Ιστορία ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124   Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost