Περιοδικό Ιστορία
ΓΟΥΛΦ ΧΟΛ (Τόμος Α')
Η Αγγλία των Τιδόρ τη δεκαετία του 1520 βρίσκεται στα πρόθυρα του χάους...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

16 ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ (1453) ΚΑΙ Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΕΝΟΒΑΣ

ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ (1453) ΚΑΙ Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΕΝΟΒΑΣ
του Νίκου Νικολούδη

Κατά τις αναλύσεις των γεγονότων που οδήγησαν στην Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453, συνήθως τονίζεται ο ρόλος των δύο αντίπαλων ηγετών (Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και Μωάμεθ Β’ του Πορθητή) και παρουσιάζονται τα δραματικά επεισόδια που προηγήθηκαν της διάσπασης της άμυνας, στις 29 Μαΐου. Σε αυτό το πλαίσιο, συνήθως παραβλέπεται ο κομβικός ρόλος που έπαιξαν οι ξένοι εθελοντές στην άμυνα της Βασιλεύουσας. Στο κείμενο που ακολουθεί παρουσιάζονται οι κυριότεροι από αυτούς και ερμηνεύονται τα κίνητρα της δράσης τους, όπως και οι επιδιώξεις της Γένοβας και της Βενετίας, των δύο δυτικών δυνάμεων που είχαν τη μεγαλύτερη εμπλοκή στην απελπισμένη αντίσταση των πολιορκημένων.

Στην ελληνική και ευρύτερα στην παγκόσμια ιστοριογραφία η τελευταία πολιορκία της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, το 1453, μνημονεύεται συνήθως ως ένα από τα κορυφαία επεισόδια της μακραίωνης σύγκρουσης του Χριστιανισμού με το Ισλάμ ή, ειδικότερα, ως μία από τις πιο δραματικές απόπειρες ανάσχεσης της οθωμανικής επέκτασης στον ευρωπαϊκό χώρο. Αυτός ο ιδεαλιστικός χαρακτήρας είχε δοθεί στα γεγονότα του 1453 ήδη από τους συγχρόνους τους. Είναι χαρακτηριστικό, π.χ., ότι σύμφωνα με την άποψη ορισμένων Βενετών που παρέμειναν στην Κωνσταντινούπολη κατά την τελευταία πολιορκία, όπως ο βάιλος Τζιρόλαμο Μινότο και ο χρονογράφος Νικολό Μπάρμπαρο, ο αγώνας τους γινόταν «για την αγάπη του Κυρίου» και «για την τιμή της χριστιανοσύνης», ενώ, αντίστοιχα, κατά τον τελευταίο ιστορικό της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας (και παράλληλα έναν από τους τέσσερεις «ιστορικούς της Άλωσης»), τον Λαόνικο Χαλκοκονδύλη, η πτώση της Κωνσταντινούπολης ήταν το τελευταίο επεισόδιο της μακραίωνης σύγκρουσης μεταξύ της Ευρώπης και της Ασίας, οι απαρχές της οποίας ανάγονταν στην καταστροφή της Τροίας από τους Έλληνες1. Η ίδια αντίληψη επιβίωσε στην άποψη που διαμόρφωσαν για τα τραγικά γεγονότα της Άλωσης κορυφαίοι Δυτικοευρωπαίοι διανοούμενοι της εποχής μας, όπως ο Στέφαν Τσβάιχ, ο Γουσταύος Σλουμπερζέ ή ο σερ Στήβεν Ράνσιμαν. Ο πρώτος ανέφερε χαρακτηριστικά: «Ο κρότος που έκανε πέφτοντας  (ενν. ο σταυρός της Αγίας Σοφίας, όταν τον γκρέμισαν οι Οθωμανοί) αντηχεί σ’ όλη την εκκλησία και πολύ μακρύτερα ακόμα. Με την πτώση του ανατριχιάζει ολόκληρη η Δύση... Η Ευρώπη βλέπει τρέμοντας πως με την ένοχη αδιαφορία της εισέβαλε στο έδαφός της μια δύναμη καταστροφική, μια δύναμη που θα παραλύσει την ισχύ της για πολλούς αιώνες». Αντίστοιχα, ο Σλουμπερζέ δήλωσε ότι «η άλωσις της Κωνσταντινουπόλεως υπό των Τούρκων τον Μάιον του 1453 είναι έν των μεγίστων συμβάντων της παγκοσμίου ιστορίας και έσχε τεραστίαν επίδρασιν επί τας τύχας της Ευρώπης». Τέλος, ο Ράνσιμαν έγραψε, πιο επιγραμματικά: «Είναι αλήθεια ότι η χριστιανοσύνη κλονίστηκε βαθιά από την πτώση της Κωνσταντινουπόλεως»2. […Συνεχίζεται]

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#527 Μάϊος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 ΘΩΜΑΣ ΜΑΣΤΑΚΟΥΡΗΣ: ΟΙ ΜΙΣΘΟΦΟΡΟΙ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ
του Θωμά Μαστακούρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ (1453) ΚΑΙ Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΒΕΝΕΤΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΕΝΟΒΑΣ
του Νίκου Νικολούδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 28 ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟ ΩΣ ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΟΥ 1967 Σ
του ου Σωτήρη Ριζά
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 ΟΙ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
του Δημήτρη Κ. Αποστολόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 48 ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΩΝ-ΟΥΤΡΕΜΕΡ, (Μέρος Β΄)
του Τζων Τζούλιους Νόργουιτς  
 56 Ο ΜΠΟΡΙΣ ΓΚΟΝΤΟΥΝΩΦ
του Αλέν Ντεκό
Διαβάστε περισσότερα >>
 72 ΜΩΑΜΕΘ: Ο ΒΙΟΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΙΔΡΥΤΗ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ
 του Απόστολου Μιχαηλίδη
 82 Ο ΧΑΦΕΖ ΑΛ ΑΣΑΝΤ ΣΤΗΝ ΠΟΗ ΧΑΜΑ
του Μάρτιν Βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 94 ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΡΙΜΑΙΑΣ, ΤΗΣ ΑΖΟΦΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΥΚΑΣΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΟΥΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ, (Μέρος Α΄)
του Βάλτερ Πούχνερ.
 111 ΑΓΡΙΠΠΑΣ ΦΟΝ ΝΕΤΕΣΧΑΪΜ
του Φίλιππου Φίλιππα
 114 Βιβλία και Ιστορία
Γιώργος Ανδρειωμένος
Η ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΥΠΟ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗ: ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ «Η ΝΕΟΛΑΙΑ» (1938-1941). Αναλυτική παρουσίαση περιεχομένων και Ευρετήριο, εκδ. Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, 2012, σελ.: 902, τιμή: 47,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Νίκος Κ. Κυριαζής
Ο ΚΩΔΙΚΑΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ
Εκδόσεις Καστανιώτη, 2011, σελ. 368, τιμή: 16,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Nίκος Τσάγγας
Η ΑΘΩΩΣΗ ΤΩΝ ΕΞ ΚΑΙ Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Εκδόσεις Γκοβόστη, 2012, σελ. 272, τιμή: 14,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122  Τέχνη και Ιστορία ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124   Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost