Περιοδικό Ιστορία
Κι όμως, όμορφα… Ένα βιβλίο για την τζαζ
Κι όμως, όμορφα... Ένας μάλλον ιδιόρρυθμος τίτλος για ένα βιβλίο που υπερβαίνει τις συνήθεις ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

6 Ο ΕΝΟΠΛΟΣ «ΔΩΣΙΛΟΓΙΣΜΟΣ»

Ο ένοπλος «δωσιλογισμός» στη Μακεδονία, 1943-1944: η περίπτωση του Εθνικού Ελληνικού Στρατού (ΕΕΣ)

του Βάιου Καλογρηά

Η ένοπλη συνεργασία με τις δυνάμεις κατοχής αποτέλεσε το αποκορύφωμα του «δωσιλογικού» φαινομένου στην Ελλάδα. Το τελευταίο έτος της Κατοχής χιλιάδες Έλληνες πολίτες στελέχωσαν τις (παρα)στρατιωτικές οργανώσεις που ιδρύθηκαν ή υποστηρίχθηκαν από τις γερμανικές Αρχές και συγκρούστηκαν ένοπλα με τις αντάρτικες ομάδες του ΕΛΑΣ. Η ένοπλη αυτή αντίδραση στο εαμικό αντιστασιακό κίνημα είχε αναμφίβολα μαζικό χαρακτήρα, αφού ολόκληρα χωριά στην ύπαιθρο στρατεύτηκαν με ή χωρίς τη θέλησή τους στον αγώνα κατά του κομμουνισμού. Λίγους μήνες πριν από την απελευθέρωση η «αντεπανάσταση» δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στον ΕΛΑΣ, διότι απέτρεψε την ολοκληρωτική επικράτηση των ανταρτών του στις περιοχές γύρω από τα αστικά κέντρα, αποτελώντας έτσι τη «χρυσή εφεδρεία» των γερμανικών Αρχών. Ο βασικός εκφραστής της ένοπλης αντικομμουνιστικής κίνησης στη Μακεδονία ήταν η οργάνωση του «Εθνικού Ελληνικού Στρατού» (ΕΕΣ), για την οποία θα γίνει λόγος αμέσως παρακάτω.
Πώς εξηγείται όμως η μαζικότητα του φαινομένου της ένοπλης συνεργασίας με τις αρχές κατοχής; Για ποιους λόγους απλοί άνθρωποι, προερχόμενοι από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, αρνήθηκαν να ενταχθούν στο αντιστασιακό κίνημα και το πολέμησαν, αρκετοί μάλιστα φανατικά, με γερμανική βοήθεια, ελάχιστο διάστημα πριν από το τέλος της Κατοχής; Πώς ιδρύθηκαν και εξαπλώθηκαν οι ένοπλοι σχηματισμοί του ΕΕΣ και με ποιον τρόπο νομιμοποιήθηκε η συνεργασία τους με τις αρχές κατοχής; Ποιους πολιτικούς ή κοινωνικούς στόχους προέβαλλαν; Ποιο ήταν τελικά το διακύβευμα της ένοπλης αναμέτρησης με τον ΕΛΑΣ για τα μέλη και την ηγεσία τους; Πάνω σε αυτά τα ερωτήματα θα επιχειρηθεί να διατυπωθούν ορισμένες σκέψεις, με σκοπό την κατανόηση ενός πολύπλοκου ιστορικού φαινομένου που για πολλές δεκαετίες ήταν θέμα ταμπού, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες που είχαν βρεθεί υπό γερμανική κατοχή, καθώς προκαλούσε ρήγματα στον μεταπολεμικά κατεστημένο μύθο της «εθνικής ενότητας»1.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#523 Ιανουάριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Ο ΕΝΟΠΛΟΣ «ΔΩΣΙΛΟΓΙΣΜΟΣ»
του Βάϊου Καλογρηά
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 ΠΛΟΥΣΙΟΙ, ΠΕΝΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΗ
του Παναγιώτη Σουλτάνη
 22 ΑΔΡΙΑΝΟΣ: Ο ΑΚΟΥΡΑΣΤΟΣ ΤΑΞΙΔΕΥΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ
του Λυκούργου Αρεταίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 34 Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΤΗ ΒΕΝΕΤΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΗ ΚΡΗΤΗ
του Παύλου Στ. Βασία
Διαβάστε περισσότερα >>
 46 ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΓΑΛΟ ΠΕΤΡΟ ΣΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ
του Νικολάου Π. Καποδίστρια
Διαβάστε περισσότερα >>
 52 ΑΓΓΛΙΚΕΣ ΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 66 ΤΟ «ΘΑΥΜΑ» ΤΟΥ ΑΔΡΙΑ
Συνέντευξη του Χρήστου Παπασηφάκη
 76 ΚΛΑΟΥΣ ΜΠΑΡΜΠΙ, Η ΔΙΚΗ ΕΝΟΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΑ ΠΟΛΕΜΟΥ
του Γιουζέπε Μάϊντα
Διαβάστε περισσότερα >>
 83 Ο ΜΠΑΡΜΠΙ ΚΑΙ ΤΑ ΝΑΖΙΣΤΙΚΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ ΠΟΥ ΕΚΑΝΑΝ ΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΝΑ ΤΡΕΜΕΙ
του Ντανιέλ Λαντίν
 87 Η ΑΝΘΡΩΠΟΘΥΣΙΑ ΩΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ Α
του ου Απόστολου Μιχαηλίδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 100 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ: ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΣΣΥΡΙΟΥΣ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
της Τζουλιάνα Τζιάνι
 108 ΜΑΡΓΚΕΡΙΤΑ ΧΑΚ: «Τα επιπλέον 25 δευτερόλεπτα μειονέκτημα του Γρηγοριανού Ημερολογίου»
Συνέντευξη στον Δ. Ν. Γεράκη
 110 Η ΧΑΜΕΝΗ ΥΠΟΓΕΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΡΑΜΣΗ Β΄
του Φίλιππου Φίλιππα
 112 Βιβλία και Ιστορία
Έρικ Λάρσον Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΘΗΡΙΑ Ένα συναρπαστικό χρονικό της ανόδου του Τρίτου Ράιχ Μετάφραση: Ανδρέας Μιχαηλίδης Εκδόσεις Μεταίχμιο 2011, σελ.: 584, τιμή: 18,80 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Μηνάς Αλ. Αλεξιάδης ΕΝΤΥΠΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΝΕΩΤΕΡΙΚΑ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ Εκδ. Ινστιτούτο του Βιβλίου - Α. Καρδαμίτσα, 2011, σελ.: 246, τιμή: 18,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Βαρβάρα Γεωργοπούλου Η ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ Τόμος Α΄& Τόμος Β΄, Εκδόσεις Αιγόκερως, 2009.
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
112    Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122      Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124       Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128    Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost