Περιοδικό Ιστορία
McMafia – Έγκλημα χωρίς σύνορα
Η τολμηρή έρευνα του Γκλένι που κράτησε τρία χρόνια, φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της παγκοσμιοποίησης
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

107 ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ: «ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΣΑΝ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ»,

Θανάσης Βαλτινός : «Να δούμε τον Εμφύλιο σαν μυθιστόρημα»

Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη


Ανοιχτό τραύμα, ακόμη, για την ελληνική κοινωνία ο εμφύλιος πόλεμος που συγκλόνισε το πρώτο μισό της νεοελληνικής Ιστορίας, εξακολουθεί να τροφοδοτεί τη συζήτηση όχι μόνο γύρω από τα ιστορικά και πολιτικά τεκταινόμενα αλλά και γύρω από τις κοινωνικές αντανακλάσεις του ακόμη και στην εποχή που διανύουμε. «Τον Εμφύλιο θα τον διαβάσουμε σαν μυθιστόρημα. Είναι ο μοναδικός ειλικρινής τρόπος. Αυτό όμως θα μπορέσει να γίνει από τη μεθεπόμενη γενιά», λέει ο ακαδημαϊκός και γνωστός συγγραφέας Θανάσης Βαλτινός, στο έργο του οποίου βασική συνιστώσα αποτελεί η εμπλοκή της Λογοτεχνίας με την Ιστορία. Και αν με την «Ορθοκωστά», το πολυσυζητημένο βιβλίο του, έδωσε μια πτυχή των εμφυλιακών γεγονότων που σπάραξαν τον γενέθλιο τόπο του, η δική του εκδοχή για εκείνη την ταραγμένη εποχή μπορεί να συνοψιστεί στη θέση του ότι «Το σοβαρό από τη δική μου πλευρά είναι ότι οι ακρότητες υπήρξαν, και είναι σημάδια ολέθρια της νοοτροπίας μιας εποχής ολόκληρης». Ο Θανάσης Βαλτινός τοποθετείται στη συζήτηση γύρω από τον Εμφύλιο και καταθέτει την προσωπική του εμπειρία αλλά και την οπτική του πνευματικού ανθρώπου που επιχειρεί να ανιχνεύσει τα απότοκα μιας εμφύλιας σύρραξης στην εξέλιξη και στη διαμόρφωση της κοινωνίας μας.


Πόσο χρονών ήσασταν στον Εμφύλιο;
«Ο εμφύλιος με βρήκε 13 χρόνων και τέλειωσε όταν ήμουν 19».
Τι θυμάστε από εκείνη την εποχή;
«Την αγριότητά της κυρίως, και μέσα σ’ αυτή την αγριότητα διάφορες μορφές, ανθρώπινες φυσιογνωμίες. Ο τρόμος εκείνων των χρόνων ακόμη και τώρα, καμιά φορά αναδύεται μέσα μου. Γιατί πέρα από την αγριότητα του Εμφυλίου είχε προηγηθεί η αγριότητα της Κατοχής. Φυσικά τα όρια συγχέονται. Πιστεύω προσωπικά ότι ο Εμφύλιος άρχισε το 1943».
Πού το τεκμαίρεται;
«Στο γεγονός ότι τότε δημιουργήθηκε το βαθύ χάσμα, αυτό που ακόμη κρατάει τον ελληνικό λαό κατακερματισμένο. Εγώ έζησα στην Πελοπόννησο, στη Λακωνία, στη Σπάρτη, στο Γύθειο. Η Μάνη καταμακελεύτηκε τότε. Στην Αρκαδία μετά, στην Τρίπολη που τέλειωσα το γυμνάσιο, πέρασα μια τριετία πολιορκίας ουσιαστικά, από το 1947 ως το 1949. Σε διάφορα διηγήματά μου έχουν αποτυπωθεί εικόνες φρίκης και ο θάνατος  βεβαίως ήταν ένα καθημερινό στοιχείο που σημάδεψε την εφηβεία μου. Ο θάνατος και η λαγνεία. Τα ήθη της εποχής είναι πολύ συντηρητικά. Το να δεις μια κοριτσίστικη κνήμη ή τον ανοιχτό μπούστο μιας γυναίκας ήταν στοιχεία πρόκλησης. Ο βομβαρδισμός των εικόνων του γυμνού που κυριαρχεί τώρα και ουσιαστικά έχει εξουδετερώσει το μυστήριο και την ένταση του έρωτα δεν υπήρχε στις δικές μου ημέρες. Επιπλέον δεν ήξερε κανείς αν την επόμενη μέρα θα ήταν ζωντανός. Όλα αυτά όξυναν την εφηβική μας λαγνεία».
Yπήρχε φόβος, πώς τον διαχειριζόσαστε;
«Υπήρχε πολύς φόβος αλλά συνηθίζεται κάποια στιγμή, γίνεται στοιχείο καθημερινότητας».  
Υπήρξαν περιστατικά που σας έχουν σημαδέψει;
«Βεβαίως. Το να σκοντάφτεις σε νεκρούς ανθρώπους δεν είναι κάτι συνηθισμένο. Το ισχυρότερο όμως στοιχείο κάποιες φορές είναι η βαρβαρότητα που μπορεί να εκπέμπουν οι άνθρωποι. Θυμάμαι χαρακτηριστικά ένα περιστατικό που το είχα αποσιωπήσει μέχρι τώρα αλλά το αναφέρω στο επόμενο βιβλίο μου. Ο καπετάν Σφακιανός, καπετάνιος του ΕΛΑΣ, που στις πρώτες μέρες της απελευθέρωσης από το μπαλκόνι του δημαρχείου της Σπάρτης διηγείται στα πλήθη που είναι μαζεμένα από κάτω πως γύρευε από τα θύματά του να διαλέξουν με ποια από τις δύο λάμες που είχε στο ζωνάρι του, τη Μαριώ ή την Ελένη, ήθελαν να τα σφάξει. Αυτή η αποτρόπαιη σκηνή έμεινε σαν παιδικό τραγουδάκι: “Τη μια τη λένε Ελένη/ την άλλη Μαριγώ/ όλοι θα περάσετε από ’δώ”».

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#522 Δεκέμβριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 TΟ ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΑΝΤΙΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1967
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 Ο ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ
του Κωνσταντίνου Αλεξίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 36 ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΣΧΑΤΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 48 «Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ»
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 58 ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΣΕΚΤΕΣ ΚΑΙ ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΜΠΟΣ
της Κατερίνας Κοφφινά
 66 ΤΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
του Ζακ Κλωντ Οκέ
Διαβάστε περισσότερα >>
 74 ΝΤΟΥΚΟΒΟΡΟΙ
του Θωμά Μαστακούρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 81 H ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΛΙΜΠΟΝΑ (1678)
του Νίκου Νικολούδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 90 Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗ ( Μέρος Β΄)
του Γιάννη Ράγκου
 100 ΖΑΚΛΙΝ ΝΤΕ ΡΟΜΙΓΥ
της Θεώνης Παγκάλου Ζερβού
 107 ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ: «ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΣΑΝ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ»,
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 110 ΟΡΟΒΙΛ, Η ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
 του Φίλιππου Φίλιππα
 112 Βιβλία και Ιστορία
Πρίγκιψ φον Πύκλερ-Μούσκαου
ΙΟΝΙΟ 1836. Άγγλοι «προστάτες» – Γερμανοί τουρίστες.
Εισαγωγή-μετάφραση: Νίκιας Λούντζης
Εκδ. Οι φίλοι του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, 2011,
σελ.: 228, τιμή: 16,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Άρης Γαρουφαλής-Χάρης Ξανθουδάκης (επιμέλεια)
Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΩΔΕΙΟΝ ΑΘΗΝΩΝ. Το χρονικό και τα τεκμήρια.
Εκδ. Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Εργαστήριο Ελληνικής Μουσικής, 2011, σελ. :252, τιμή: 20,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Christopher Hill Ο ΑΙΩΝΑΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ, 1603-1714 Μετάφραση: Ελένη Αστερίου Εκδόσεις Οδυσσέας, 2011, σελ.: 470, τιμή: 26,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
112    Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122      Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124       Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128    Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost