Περιοδικό Ιστορία
Η ΣΥΜΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΗΛΑΣ
Καταστάσεις κωμικά σουρεαλιστικές αλλά και βγαλμένες κατευθείαν μέσα από την καρδιά ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

74 ΝΤΟΥΚΟΒΟΡΟΙ

ΟΙ ΝΤΟΥΚΟΒΟΡΟΙ

Του Θωμά Μαστακούρη


Ήδη από τα πρώτα χρόνια της διάδοσης του Χριστιανισμού και ως τις ημέρες μας αμέτρητα δόγματα και αιρέσεις έχουν ξεπηδήσει μέσα από τις τάξεις του, καθώς άνθρωποι κάθε φυλής, εθνότητας και κοινωνικής τάξης προσπαθούν να ερμηνεύσουν τις διδασκαλίες του με τον δικό τους ιδιαίτερο τρόπο, καταλήγοντας συχνά σε ακραίες μορφές λατρείας και έκφρασης, κάποιες φορές εντελώς ξένες με το περιβάλλον στο οποίο αναπτύχθηκαν. Οι Ντουκοβόροι είναι μια τέτοια αίρεση, η οποία ξεπρόβαλε μέσα από την καρδιά της ορθόδοξης Ρωσίας κατά τα τέλη του 18ου αιώνα. Αν και ποτέ δεν μπόρεσαν να προσελκύσουν περισσότερους από μερικές χιλιάδες πιστούς, επηρέασαν δυσανάλογα τα θρησκευτικά και τα πολιτικά πράγματα της εποχής τους, παίρνοντας με το μέρος τους μεγάλες μορφές του πνεύματος όπως ο Λέων Τολστόι.

Οι απαρχές της αίρεσης
Οι πρώτες επίσημες αναφορές γι’ αυτή την παράξενη αίρεση ξεκινούν κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα, στην περιοχή του Γιεκατερίνοσλαβ, στη σημερινή κεντρική Ουκρανία, αν και πολλοί μελετητές πιστεύουν ότι ως θρησκευτικό κίνημα προϋπήρχε, έχοντας τις ρίζες του σε πεποιθήσεις παρόμοιες με εκείνες των Βογομίλων. Ο πρώτος γνωστός ηγέτης τους ήταν ο Σιλουάν Κολέσνικοφ, ο οποίος αποκαλούσε αρχικά τους οπαδούς του «Παιδιά του Θεού». Το όνομά Ντουκοβόροι, με το οποίο έγιναν τελικά γνωστοί, σημαίνει στα ρωσικά «Μαχητές του Πνεύματος». Είναι ειρωνικό ότι η ονομασία αυτή τους είχε δοθεί από την ίδια τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, και μάλιστα, σύμφωνα με κάποιες πηγές, από τον ελληνικής καταγωγής Νικηφόρο Θεοτόκη (1731-1800), αρχιεπίσκοπο του Αστρακάν και της Σταυρουπόλεως, περί το 1786. Ο Θεοτόκης, ασφαλώς, χρησιμοποιούσε τον όρο αυτόν επικριτικά, για κάποιους οι οποίοι, σύμφωνα με τη γνώμη του, αντιμάχονταν το Άγιο Πνεύμα (ονομάζοντάς τους «Πνευματομάχους», όπως θα λέγαμε «Εικονομάχους»), αργότερα όμως οι πνευματικοί ταγοί των Ντουκοβόρων υιοθέτησαν την ονομασία αυτήν, ισχυριζόμενοι ότι στην πραγματικότητα ήταν οι μόνοι αληθινοί αγωνιστές που πολεμούσαν για την υπερίσχυση του Πνεύματος του Θεού.
Οι Ντουκοβόροι απέρριπταν όχι μόνο τα δόγματα της Ορθόδοξης Ρωσικής Εκκλησίας, το ιερατείο της, και τη λατρεία των αγίων και των εικόνων, αλλά ακόμα και κάθε είδους κρατική εξουσία. Δεν δέχονταν την αυθεντία της Βίβλου αλλά και τη θεότητα του Χριστού, και οι πρώτοι  (συχνά κληρονομικοί) ηγέτες τους υποστήριζαν ότι αποτελούσαν μετενσαρκώσεις του αρχικού ιδρυτή της χριστιανικής θρησκείας. Πίστευαν μάλιστα ότι η πίστη τους αναγόταν στον Αζαρία, στον Ανανία και στον Μισαήλ (τους «Τρεις Παίδες εν Καμίνω») και ότι ο ίδιος ο Χριστός δεν ήταν παρά ένας καλός και ευλαβής Ντουκοβόρος. Ήταν τόσο φανατικά οικολόγοι, ώστε αρνούνταν να χρησιμοποιούν ζώα στις αγροτικές εργασίες τους, προτιμώντας να σέρνουν οι ίδιοι τα άροτρά τους, και απέφευγαν να χρησιμοποιούν μεταλλικά εργαλεία επειδή θεωρούσαν ότι η εξόρυξη μετάλλων αποτελούσε έναν απαράδεκτο βιασμό της φύσης! Αυτό, βέβαια, που τους έκανε ιδιαίτερα αντιπαθητικούς στον τσάρο και στη Ρωσική Αυτοκρατορία ήταν ότι απέρριπταν φανατικά κάθε είδους βία, και, φυσικά, δεν δέχονταν να υπηρετήσουν στον τσαρικό στρατό

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#522 Δεκέμβριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 TΟ ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΑΝΤΙΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1967
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 Ο ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ
του Κωνσταντίνου Αλεξίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 36 ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΣΧΑΤΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 48 «Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ»
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 58 ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΣΕΚΤΕΣ ΚΑΙ ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΜΠΟΣ
της Κατερίνας Κοφφινά
 66 ΤΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
του Ζακ Κλωντ Οκέ
Διαβάστε περισσότερα >>
 74 ΝΤΟΥΚΟΒΟΡΟΙ
του Θωμά Μαστακούρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 81 H ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΛΙΜΠΟΝΑ (1678)
του Νίκου Νικολούδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 90 Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗ ( Μέρος Β΄)
του Γιάννη Ράγκου
 100 ΖΑΚΛΙΝ ΝΤΕ ΡΟΜΙΓΥ
της Θεώνης Παγκάλου Ζερβού
 107 ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ: «ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΣΑΝ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ»,
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 110 ΟΡΟΒΙΛ, Η ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
 του Φίλιππου Φίλιππα
 112 Βιβλία και Ιστορία
Πρίγκιψ φον Πύκλερ-Μούσκαου
ΙΟΝΙΟ 1836. Άγγλοι «προστάτες» – Γερμανοί τουρίστες.
Εισαγωγή-μετάφραση: Νίκιας Λούντζης
Εκδ. Οι φίλοι του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, 2011,
σελ.: 228, τιμή: 16,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Άρης Γαρουφαλής-Χάρης Ξανθουδάκης (επιμέλεια)
Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΩΔΕΙΟΝ ΑΘΗΝΩΝ. Το χρονικό και τα τεκμήρια.
Εκδ. Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Εργαστήριο Ελληνικής Μουσικής, 2011, σελ. :252, τιμή: 20,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Christopher Hill Ο ΑΙΩΝΑΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ, 1603-1714 Μετάφραση: Ελένη Αστερίου Εκδόσεις Οδυσσέας, 2011, σελ.: 470, τιμή: 26,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
112    Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122      Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124       Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128    Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost