Περιοδικό Ιστορία
Κι όμως, όμορφα… Ένα βιβλίο για την τζαζ
Κι όμως, όμορφα... Ένας μάλλον ιδιόρρυθμος τίτλος για ένα βιβλίο που υπερβαίνει τις συνήθεις ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

66 ΤΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ

ΤΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
του Ζακ Κλωντ Οκέ


 «Taride, coque, caraque» «Ταρίντ», «κοκ», «καράκ»… Πίσω από αυτές τις βάρβαρες λέξεις κρύβεται η μεγαλειώδης τεχνική επανάσταση του Μεσαίωνα, η οποία επέτρεψε στα καράβια να οργώνουν όλο και πιο μακριά τις θάλασσες. Μόνο τα αριστουργήματα των Ιταλών ή Φλαμανδών ζωγράφων μάς επιτρέπουν να μελετήσουμε αυτή τη βασική μεταβολή.


Ο πόλεμος ξυπνάει την ανάμνηση χερσαίων εκστρατειών, πολιορκιών κάστρων ή περιτειχισμένων πόλεων. Ήταν όμως και θαλάσσιος ο πόλεμος, και τότε συγκρούονταν ισχυροί στόλοι στις θάλασσες του Βορρά και στη Μεσόγειο. Το εφευρετικό πνεύμα των ανθρώπων του Μεσαίωνα και οι τεχνολογικές γνώσεις τους εφαρμόστηκαν και στη ναυπηγική. Το διεθνές εμπόριο καθιστά το καράβι ένα προνομιούχο εργαλείο για μεταφορές σε μεγάλες αποστάσεις. Δίπλα στον άρχοντα γαιοκτήμονα ή στον επίσκοπο το εμπόριο τοποθετεί τον μεγαλέμπορο στην κορυφή της κοινωνικής ιεραρχίας. Όπως στην αρχαιότητα, οι Φοίνικες, η Αθήνα, η Καρχηδόνα, τα μεγάλα λιμάνια οικειοποιήθηκαν τις θάλασσες. Δημιούργησαν μια μορφή πρωτότυπου πολιτισμού, ενός λαϊκού και εμπορικού πολιτισμού.
Η αρχαιολογία ωστόσο μας παρέχει πολύ λιγότερες πληροφορίες για τα καράβια του Μεσαίωνα από ό,τι γι’ αυτά της αρχαιότητας. Οι ελληνικοί αμφορείς που χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά του κρασιού και του λαδιού προστάτεψαν πιο αποτελεσματικά τα στοιχεία των σκελετών των ναυαγισμένων πλοίων, από ό,τι τα ξύλινα βαρέλια που τους διαδέχθηκαν τον Μεσαίωνα, τα οποία σάπισαν μαζί με το σανίδωμα του σκάφους. Δεν πρέπει, ωστόσο, να απελπιζόμαστε. Οι ζωγράφοι ξέρουν να παρατηρούν. Αμφισβητήθηκε συχνά η ικανότητά τους, χωρίς να εξεταστούν ενδελεχώς τα αριστουργήματα που μας κληροδότησαν ο Παύλος Βερονέζε, ο Τζεντίλε ντα Φαμπριάνο, ο Καρπάτσο και ο Πήτερ Μπρέγκελ, των οποίων οι απεικονίσεις τους έχουν αξία ντοκουμέντου. Αντιπαραβάλλοντας τα κείμενα των χρονικογράφων του Μεσαίωνα με τις πολυάριθμες συμβολαιογραφικές πράξεις που μας παρέχονται από τα τέλη του 12ου αιώνα, στη Βενετία ή στη Γένοβα, οι λεπτομερείς περιγραφές μέσα στα πωλητήρια συμβόλαια δεν μας επιτρέπουν να αμφιβάλλουμε για την ακρίβειά τους. Μπορούμε τότε να ανακαλύψουμε εκ νέου τα βασικά εργαλεία του θαλάσσιου εμπορίου που πλούτισαν τα λιμάνια της Βαρκελώνης, της Πίζας, της Γένοβας ή ακόμη και της Μασσαλίας, στους κόλπους μιας Μεσογείου που δεν είχε εναποθέσει τα πάντα στη γαλέρα, αυτό το πολεμικό και εμπορικό σκαρί, με ιστία και κουπιά, που ήταν σε χρήση ως τον 18ο αιώνα.
Τρόποι κατασκευής
Ο Μεσαίωνας δεν είναι περίοδος τεχνικής τελμάτωσης και πνευματικής νωθρότητας. Από το λατίνι «ταρίντ» του 14ου αιώνα, στην «κοκ» και κατόπιν στην «καράκ» του Κουατροτσέντο (15ου αιώνα) οι καινοτομίες των καραβομαραγκών και των ναυτικών άλλαξαν ριζικά τη μορφή του καραβιού, του πιο ωραίου ίσως καρπού της μεσαιωνικής μηχανικής.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#522 Δεκέμβριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 TΟ ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΑΝΤΙΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1967
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 Ο ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ
του Κωνσταντίνου Αλεξίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 36 ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΚΑΙ ΟΙ ΕΣΧΑΤΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 48 «Η ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΟΛΟΥ»
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 58 ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΕΣ ΣΕΚΤΕΣ ΚΑΙ ΙΕΡΩΝΥΜΟΣ ΜΠΟΣ
της Κατερίνας Κοφφινά
 66 ΤΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
του Ζακ Κλωντ Οκέ
Διαβάστε περισσότερα >>
 74 ΝΤΟΥΚΟΒΟΡΟΙ
του Θωμά Μαστακούρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 81 H ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΛΙΜΠΟΝΑ (1678)
του Νίκου Νικολούδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 90 Η ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗ ( Μέρος Β΄)
του Γιάννη Ράγκου
 100 ΖΑΚΛΙΝ ΝΤΕ ΡΟΜΙΓΥ
της Θεώνης Παγκάλου Ζερβού
 107 ΘΑΝΑΣΗΣ ΒΑΛΤΙΝΟΣ: «ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΣΑΝ ΜΥΘΙΣΤΟΡΗΜΑ»,
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 110 ΟΡΟΒΙΛ, Η ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ
 του Φίλιππου Φίλιππα
 112 Βιβλία και Ιστορία
Πρίγκιψ φον Πύκλερ-Μούσκαου
ΙΟΝΙΟ 1836. Άγγλοι «προστάτες» – Γερμανοί τουρίστες.
Εισαγωγή-μετάφραση: Νίκιας Λούντζης
Εκδ. Οι φίλοι του Μουσείου Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, 2011,
σελ.: 228, τιμή: 16,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Άρης Γαρουφαλής-Χάρης Ξανθουδάκης (επιμέλεια)
Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΩΔΕΙΟΝ ΑΘΗΝΩΝ. Το χρονικό και τα τεκμήρια.
Εκδ. Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, Εργαστήριο Ελληνικής Μουσικής, 2011, σελ. :252, τιμή: 20,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Christopher Hill Ο ΑΙΩΝΑΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ, 1603-1714 Μετάφραση: Ελένη Αστερίου Εκδόσεις Οδυσσέας, 2011, σελ.: 470, τιμή: 26,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
112    Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122      Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124       Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128    Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost