Περιοδικό Ιστορία
Καθρέφτες. Μια σχεδόν παγκόσμια ιστορία
Η ιστορία γράφεται από τους νικητές, λέει η γνωστή ρήση...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Η δεκαετία 1914-1923 υπήρξε καθοριστικής σηµασίας για την ιστορία της νοτιοανατολικής Ευρώπης, της Ανατολικής Μεσογείου και της Εγγύς Ανατολής. Πρόκειται για την περίοδο της ριζικής αναµόρφωσης του γεωπολιτικού αλλά και ανθρωπογεωγραφικού χάρτη, µετά από πολλούς αιώνες σχετικής ισορροπίας. Η προνεωτερική, πολυεθνική, ισλαµική Οθωµανική Αυτοκρατορία, που περιλάµβανε ακόµα κοµµάτια της Βαλκανικής, ολόκληρη τη Μικρά Ασία, τη Μεσοποταµία και τµήµατα της Βόρειας Αφρικής, αποχωρούσε οριστικά από το ιστορικό προσκήνιο και τη θέση της καταλάµβαναν εθνικά κράτη. Ο ελληνικός κόσµος την κρίσιµη αυτή διεθνή περίοδο δεν φαίνεται να χαρακτηρίζεται από οµοφωνία και ενιαία αντίληψη των συµφερόντων. Η εσωτερική πολιτική ζωή της Ελλάδας είχε µπει σε δοκιµασία µε την εµφάνιση αντιδιαµετρικών στρατηγικών, που θα πάρουν τη µορφή ενός θανάσιµου  ∆ιχασµού.
H Μικρασιατική Εκστρατεία, και η συνακόλουθη Καταστροφή, αποτελεί µια από τις πιο τραγικές στιγµές της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Ξεκινώντας µέσα σε κλίµα επίπλαστου ενθουσιασµού από τις κυρίαρχες πολιτικές δυνάµεις του τόπου, κατέληξε σε µια πρωτοφανή τραγωδία. Ο απολογισµός της Καταστροφής είναι 50.000 νεκροί, 75.000 τραυµατίες. Περίπου 1,5 εκατοµµύριο Έλληνες αναγκάστηκαν να έρθουν πρόσφυγες στην Ελλάδα, αφήνοντας πίσω τους πάνω από 600.000 νεκρούς, ενώ σε δισεκατοµµύρια δραχµές ανέρχονται οι υλικές καταστροφές και ζηµιές από τον πόλεµο και τις ακίνητες περιουσίες που εγκαταλείφθηκαν ή καταστράφηκαν.
Πώς, όµως, φτάσαµε στη Μικρασιατική Εκστρατεία;
Κατ’ αρχήν, η Μικρασιατική Εκστρατεία και Καταστροφή δεν µπορεί να αντιµετωπίζεται ως µεµονωµένο ιστορικό γεγονός, αλλά στη σχέση του µε τις διεθνείς εξελίξεις της εποχής και τις επιδράσεις τους στην Εγγύς Ανατολή και στην ίδια την Ελλάδα. Ένα χρόνο νωρίτερα από τη Μικρασιατική Εκστρατεία, το 1918, µε την λήξη του Α΄ Παγκοσµίου Πολέµου, η Ελλάδα ως νικήτρια χώρα στο πλευρό της Αντάντ, ανταµείφθηκε µε παραχώρηση εδαφών από τη Βουλγαρία και την Οθωµανική Αυτοκρατορία. Η απόφαση του Ελευθερίου Βενιζέλου και της κυβέρνησής του, το 1919, να στείλουν ελληνικά στρατεύµατα στη Μικρά Ασία, µε εντολή την αποκατάσταση της ειρήνης και της τάξης, ουσιαστικά ικανοποιούσε δύο ανάγκες. Αφενός η νικήτρια δυτική συµµαχία χρειαζόταν ετοιµοπόλεµο στρατό για να αστυνοµεύσει την περιοχή της Σµύρνης και αφετέρου εξυπηρετούσε τον στόχο της Μεγάλης Ιδέας. Στις 10 Αυγούστου 1920 υπογράφηκε η Συνθήκη των Σεβρών, η οποία καθόριζε µέχρι πού θα µπορούσαν να προχωρήσουν τα ελληνικά στρατεύµατα. Η αλλαγή της κυβέρνησης στην Ελλάδα µαζί µε το φούντωµα του κινήµατος των Νεότουρκων υπό τον Ατατούρκ και µαζί µε τη διεύρυνση του µετώπου προς ανατολάς οδήγησαν την ελληνική εκστρατεία σε καταστροφή. Το 1922 τα τουρκικά στρατεύµατα άρχισαν την αντεπίθεση. Αφού πέτυχε να διασπάσει τις ελληνικές δυνάµεις και να συντρίψει ένα τµήµα τους, ο τουρκικός στρατός ανάγκασε τον εναποµείναντα ελληνικό στρατό σε διαρκή υποχώρηση, ενώ τον  ακολουθούσαν και Έλληνες που φοβόντουσαν αντίποινα από τους Τούρκους. Ο πόλεµος είχε ουσιαστικά τελειώσει. Στις 24 Ιουλίου 1923, µε τη Συνθήκη της Λωζάνης, καθορίστηκαν τα νέα εδαφικά καθεστώτα του ελληνικού και τουρκικού κράτους αντίστοιχα.
Τα επακόλουθα ήταν τραγικά. Από τα 2,2 εκατοµµύρια των Ελλήνων στην Οθωµανική Αυτοκρατορία, το 1928 θα καταµετρηθούν ως πρόσφυγες στην Ελλάδα περίπου 1,25 εκατοµµύρια. Ο συνολικός αριθµός των απωλειών δεν κατέστη δυνατόν να υπολογιστεί µε ακρίβεια, ούτε ποτέ έγινε προσπάθεια από την επίσηµη Ελλάδα καταγραφής των θυµάτων. Εξάλλου για πολλές δεκαετίες η προσφυγική µνήµη ήταν απαγορευµένη Μνήµη, και η ιστορία των Ελλήνων της Ανατολής δεν ήταν ενσωµατωµένη στο συνολικό εθνικό αφήγηµα.

#521 Νοέμβριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του ∆ιονύση Ν. Μουσµούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 ΑΙΜΟΜΙΞΙΑ ΚΑΙ Α∆ΕΛΦΟΓΑΜΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΥΣ
του Παναγιώτη Σουλτάνη
 14 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ∆ΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ
του Σωτήρη Ριζά
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 (1919-1920): Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΤΗ ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ
του Νίκου Κ. Κουρκουµέλη
Διαβάστε περισσότερα >>
 30 ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΘΕΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗΣ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ
του Σπυρίδωνος Γ. Πλουµίδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 50 Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ ΩΣ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ
του Στυλιανού Πολίτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 60 (1920-1922): Η ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΝΟΕΜΒΡΙΑΝΩΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΝ
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 75 ΕΛΛΗΝΟΪΤΑΛΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΤΟΝ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ
του ∆ηµήτρη Ε. Φιλιππή
 82 ∆ΗΜΑΓΩΓΟΙ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑ∆Α
της Μαρίνας Μαραγκού
 104 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ∆ΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕ∆ΟΝΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟ∆Ο ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ
της ∆ανάης Τσουλιά-Χασακή
 111 ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΣΠΗΛΑΙΟ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ
του Φίλιππου Φίλιππα
 113 Βιβλία και Ιστορία
Γιώργος Αναστασιάδης
ΤΟ ΠΑΛΙΜΨΗΣΤΟ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ. Πολιτικές δολοφονίες και εκτελέσεις στη Θεσσαλονίκη (1913-1968).
Εκδόσεις Επίκεντρο, 2010, σελ.: 368, τιµή: 28,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Jean-Pierre Moisset
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΟΛΙΚΙΣΜΟΥ
Μετάφραση: Μιχάλης Ρούσσος, Αιµίλιος Βαλασιάδης, Μάρκος Ρούσσος, Γιάννης Κώστας
Εκδόσεις Πόλις, 2011, σελ.: 486, τιµή: 28,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Νίκη Μαρωνίτη
ΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΟ ΓΟΥ∆Ι ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ
Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2010, σελ. 202, τιµή: 15,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost