Περιοδικό Ιστορία
Κι όμως, όμορφα… Ένα βιβλίο για την τζαζ
Κι όμως, όμορφα... Ένας μάλλον ιδιόρρυθμος τίτλος για ένα βιβλίο που υπερβαίνει τις συνήθεις ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

32 Ο ΓΚΕΟΡΓΚ ΕΛΣΕΡ ΚΑΙ Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ

ΓΚΕΟΡΓΚ ΕΛΣΕΡ ΚΑΙ Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ
του Γιαννη Ραγκου


Η 9η Νοεμβρίου θεωρείται ημερομηνία - ορόσημο στη σύγχρονη γερμανική Ιστορία. Την ημέρα εκείνη, το 1918 ανακηρύχθηκε η πρώτη Γερμανική Δημοκρατία (Δημοκρατία της Βαϊμάρης), το 1923 ο Αδόλφος Χίτλερ και οι ναζί αποπειράθηκαν να καθαιρέσουν τη Δημοκρατία της Βαϊμάρης οργανώνοντας πραξικόπημα στο Μόναχο, το 1938 οι Εβραίοι της χώρας δέχθηκαν μαζικό πανεθνικό πογκρόμ από το ναζιστικό καθεστώς στη διάρκεια της «Νύχτας των Κρυστάλλων», το 1989 «έπεσε» το Τείχος του Βερολίνου. Ήταν όμως η 8η Νοεμβρίου του 1939 όταν η τύχη της ανθρωπότητας «παίχτηκε» σε μόλις δεκατρία λεπτά. Δεκατρία λεπτά που θα μπορούσαν να έχουν αλλάξει την παγκόσμια Ιστορία τον 20ό αιώνα…
Τον Νοέμβριο του 1939 η Ευρώπη ζούσε ήδη το προοίμιο ενός δεύτερου πολέμου σε διάστημα 25 ετών. Την 1η Σεπτεμβρίου η ναζιστική Γερμανία είχε επιτεθεί αιφνιδιαστικά στην Πολωνία και πολύ σύντομα κατέλαβε τη μισή έκτασή της, εγκαθιστώντας εκεί το Γενικό Κυβερνείο («ημιαυτόνομη» περιοχή, όπου βρισκόταν η πολιτική και η στρατιωτική διοίκηση των ναζί στα κατακτημένα εδάφη). Στις 17 Σεπτεμβρίου στην Πολωνία εισέβαλε, από την ανατολική πλευρά, και η Σοβιετική Ένωση, καταλαμβάνοντας σε λίγες ημέρες το υπόλοιπο τμήμα της. Οι εξελίξεις αυτές ήρθαν ως αποτέλεσμα ενός μυστικού πρωτοκόλλου που είχε προσαρτηθεί στο «Σύμφωνο μη επίθεσης» το οποίο είχε υπογραφεί μεταξύ των δύο κρατών στις 23 Αυγούστου 1939 στη Μόσχα από τον Γερμανό υπουργό Εξωτερικών Γιόαχιμ φον Ρίμπεντροπ και τον Σοβιετικό ομόλογό του Βιάτσεσλαφ Μολότοφ.
Μερικές ημέρες μετά η Γαλλία και η Αγγλία –που είχαν εγγυηθεί την ακεραιότητα της Πολωνίας– αναγκάστηκαν να κηρύξουν τον πόλεμο κατά της Γερμανίας (κάτι που η ίδια επιθυμούσε, στο πλαίσιο της ευρύτερης γεωπολιτικής της στρατηγικής), παρά το γεγονός ότι το προηγούμενο διάστημα εφήρμοζαν πολιτική «κατευνασμού» απέναντι στις επιδιώξεις του Γ΄ Ράιχ. Εντούτοις, δεν κινητοποίησαν πλήρως τις στρατιωτικές δυνάμεις τους, για να ακολουθήσει μια περίοδος, γνωστή ως «Γελοίος Πόλεμος», κατά την οποία οι εμπόλεμοι δεν είχαν εμπλακεί σε ευρεία σύρραξη.
Εκείνη ακριβώς την περίοδο ένας 36χρονος Γερμανός ξυλουργός, ο Γκέοργκ Έλσερ, ένιωσε ότι έπρεπε με κάθε τρόπο να σώσει τον κόσμο από την επερχόμενη καταστροφή. Και αποφάσισε να αναμετρηθεί με τον πανίσχυρο Φύρερ, Αδόλφο Χίτλερ…
Ο Γκέοργκ Έλσερ
Ο Γιόχαν Γκέοργκ Έλσερ (Johann Georg Elser) γεννήθηκε στις 3 Ιανουαρίου 1903 στο Χερμάρινγκεν της Σουαβίας, περιοχή της νοτιοδυτικής Γερμανίας στα σύνορα με την Ελβετία. Μετά τη γέννησή του, οι γονείς του Λούντβιχ Έλσερ και Μαρία Μύλερ μετακόμισαν στο μικρό χωριό Κένινγκσμπρον, όπου παντρεύτηκαν τον επόμενο χρόνο. Ο πατέρας του έφτιαξε μια μικρή αγροτική μονάδα και ασχολήθηκε με το εμπόριο ξυλείας, που σκόπευε να κληρονομήσει στον γιο του, παρά το γεγονός ότι οι δουλειές δεν πήγαιναν ιδιαίτερα καλά. Από το 1910 ως το 1917 ο Γκέοργκ βοηθούσε τον πατέρα του στην οικογενειακή επιχείρηση και παράλληλα φοιτούσε στο δημόσιο σχολείο της περιοχής. Ήταν γενικά μέτριος μαθητής, εντούτοις είχε αξιοσημείωτες επιδόσεις στο σχέδιο και στα μαθηματικά. Μετά το σχολείο πήγε σε μια σχολή για ξυλουργούς από την οποία αποφοίτησε το 1922 με άριστα αποτελέσματα. Ακολούθως και ως το 1925 εργάστηκε σε διάφορες ξυλουργικές επιχειρήσεις στην περιοχή του και κατόπιν μετακόμισε στην πόλη της Κωνστάντζας (κοντά στα γερμανοελβετικά σύνορα), όπου βρήκε δουλειά ξυλουργού σε μια εταιρεία παραγωγής ρολογιών. Το 1929 μετακόμισε στην Ελβετία, εργαζόμενος περιοδικά σε διάφορες εταιρείες, μεταξύ των οποίων και την ωρολογοποιία Ρότμουντ. Το 1932 επανεγκατεστάθηκε στο σπίτι των γονιών του και ως το 1939 δούλεψε μαζί με τον πατέρα του και περιστασιακά σε διάφορες εταιρείες, ανάμεσα στις οποίες και στο εργοστάσιο παραγωγής βιομηχανικών εξαρτημάτων Βάλντενμαγιερ στην περιοχή του Χάιντενχαϊμ.
Ο Έλσερ ήταν ιδιόρρυθμος χαρακτήρας και εκείνοι που τον είχαν γνωρίσει τον περιέγραφαν ως άνθρωπο πειθήνιο και εξυπηρετικό αλλά ταυτόχρονα αυταρχικό, αδιάλλακτο, ακόμα και εχθρικό, που μιλούσε λίγο και δεν είχε αληθινούς φίλους. Μολαταύτα, ήταν γενικά δημοφιλής, του άρεσε να παίζει κιθάρα και άλλα όργανα στην τοπική χορωδία και συμμετείχε ως μέλος σε διάφορους φολκλορικούς συλλόγους, όπως στην Ένωση Παραδοσιακών Κουστουμιών της Κωνστάντζας. Το 1930 η σερβιτόρα Ματίλντα Νίντερμαν, με την οποία συνδεόταν ερωτικά, γέννησε τον γιο τους, αλλά καθώς η εγκυμοσύνη δεν ήταν προγραμματισμένη ο Έλσερ την εγκατέλειψε διακόπτοντας παράλληλα κάθε επαφή μαζί της.
Πολιτικά ο Έλσερ χαρακτηριζόταν ως ριζοσπάστης αριστερός. Πίστευε ότι οι εργάτες πρέπει να παλεύουν για τα δικαιώματά τους και έτσι έγινε μέλος του σωματείου των εργατών ξύλου και αργότερα (1928) της «Οργάνωσης των Αγωνιστών του Κόκκινου Μετώπου», που ήταν ο αγωνιστικός βραχίονας του Κ.Κ. Γερμανίας. Ως το 1933, όταν οι Εθνικοσοσιαλιστές ανέλαβαν την εξουσία στη χώρα και κατήργησαν τις εκλογές, ο Έλσερ ήταν ψηφοφόρος του Κ.Κ. Γερμανίας, καθώς θεωρούσε ότι ήταν το μόνο κόμμα που υποστήριζε σταθερά τα εργατικά δικαιώματα και τις διεκδικήσεις. Μετά το 1933 και την οριστική επικράτηση του ναζισμού, ο Έλσερ αντιτάχθηκε στο καθεστώς με ποικίλους τρόπους: αρνιόταν να χαιρετήσει ναζιστικά και να παρακολουθεί τις ομιλίες του Χίτλερ που μεταδίδονταν από το ραδιόφωνο, ενώ δεν συμμετείχε στα χειραγωγημένα «δημοψηφίσματα» που, κατά καιρούς, διοργάνωνε το Γ΄ Ράιχ. Η αντίθεσή του εκκινούσε κυρίως από την εκτίμηση ότι οι συνθήκες εργασίας και διαβίωσης των εργατών στη Γερμανία επιδεινώνονταν διαρκώς με τη μείωση των μισθών και τον περιορισμό των ελευθεριών τους, αλλά επεκτεινόταν και σε γενικότερα ζητήματα όπως την άρση πολλών πολιτικών δικαιωμάτων, τη ναζισ. . [...] διαβάστε περισσότερα στο τεύχος 518 (Αύγουστος 2011).

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#518 Αύγουστος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Ο ΠΟΛΥΒΙΟΣ ΚΑΙ Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑΤΩΝ
του Παναγιώτη Σουλτάνη
Διαβάστε περισσότερα >>
 20 Ο ΧΙΤΛΕΡ ΩΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ
του Περικλή Δεληγιάννη
Διαβάστε περισσότερα >>
 32 Ο ΓΚΕΟΡΓΚ ΕΛΣΕΡ ΚΑΙ Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 42 ΡΙΧΑΡΔΟΣ ΠΛΑΝΤΑΓΕΝΕΤΗΣ
της Μαρί Ανν Πόλο ντε Μπολιέ
 51 ΣΤΑΣΙΑΣΤΕΣ ΠΑΣΑΔΕΣ ΣΤΗ ΒΑΛΚΑΝΙΚΗ ΤΟΥ ΥΣΤΕΡΟΥ 18ου ΑΙΩΝΑ
του Νικολάου Π. Καποδίστρια
Διαβάστε περισσότερα >>
 62 Η ΑΓΓΛΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (Μέρος ΣΤ΄)
του Γιώργου Γεωργή
Διαβάστε περισσότερα >>
 74 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΤΣΙΛΛΕΡ. Η ΑΘΗΝΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΓΙΝΕ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 88 Ο ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΣΑΜΑΡΤΖΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΙΔΙΟΜΟΡΦΟ ΚΕΡΚΥΡΑΪΚΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ
 του Θεοδόση Πυλαρινού
Διαβάστε περισσότερα >>
 96 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΙ ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΛΗΝΟΣ
 της Καλλιόπης Ραπανάκη
 103 ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΘΕΜΕΛΙΩΣΗΣ Της ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
του Διονύση Κ. Μαγκλιβέρα
 110 ΠΕΤΡΑ, Η ΛΑΞΕΥΜΕΝΗ ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΕΡΗΜΟΥ
 του Φίλιππου Φίλιππα
 113 Βιβλία και Ιστορία
Μανουήλ Γεδεών
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΠΕΝΗΤΩΝ, 1453-1913
Φιλολογική Επιμέλεια: Φίλιππος Ηλιού
ΜΙΕΤ, 2010, τόμ. Α΄ σ. 418, τόμ. Β΄, σ. 551, τιμή: 45,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Φωτεινή Τομαή
ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΝ ΕΠΟΙΗΣΕΝ…
Εκδόσεις Παπαζήση, 2011, σελ. 364, τιμή:17,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
113  Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122  Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124   Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost