Περιοδικό Ιστορία
McMafia – Έγκλημα χωρίς σύνορα
Η τολμηρή έρευνα του Γκλένι που κράτησε τρία χρόνια, φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της παγκοσμιοποίησης
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

64 Η ΑΓΓΛΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (Μέρος Ε΄)

Η ΑΓΓΛΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΑΠΟ ΤΟ ΓΕΝΟΣ ΣΤΟ ΕΘΝΟΣ
(ΜΕΡΟΣ Ε΄)
του ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΕΩΡΓΗ

Η Κύπρος στον
Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Η αυταρχική διακυβέρνηση συνεχίστηκε μέχρι την έναρξη του πολέμου, οπότε χαλάρωσαν τα καταπιεστικά μέτρα. Η Αγγλία, που εισήλθε στον πόλεμο ως υπέρμαχος της ελευθερίας και των δημοκρατικών ιδανικών, δεν ήταν δυνατόν ταυτόχρονα να εφαρμόζει στην Κύπρο ένα τυραννικό καθεστώς. Το ένα μετά το άλλο άρχισαν να αναστέλλονται ή να ανακαλούνται τα καταπιεστικά διατάγματα, ενώ διάφορες αντιλαϊκές ρυθμίσεις αφέθηκαν να αδρανήσουν.
Από τον Σεπτέμβριο του 1939 οι Κύπριοι κλήθηκαν ως εθελοντές να καταταγούν σε διάφορα βοηθητικά σώματα του αγγλικού στρατού. Αρχικά ιδρύθηκε ο Μηχανικός Μεταφορικός Λόχος. Στα Πολεμίδια, χωριό κοντά στη Λεμεσό, λειτούργησε στρατόπεδο κατάταξης και εκπαίδευσης. Τον Οκτώβριο του 1939 τμήμα Κυπρίων εθελοντών αναχώρησε για την Αίγυπτο και τον επόμενο μήνα ένας λόχος Κυπρίων ημιονοδηγών αναχώρησε για τη Γαλλία. Οι «Times» του Λονδίνου έγραψαν τότε ότι «η Κύπρος κέρδισε την τιμή της αποστολής στη Γαλλία του πρώτου αποικιακού αποσπάσματος, το οποίο παίρνει μέρος ήδη στο πλευρό των βρετανικών και γαλλικών στρατευμάτων στον τιτάνιο αγώνα για την ελευθερία, τη δικαιοσύνη...».1 Τον Φεβρουάριο του 1940 ιδρύθηκε το Κυπριακό Σύνταγμα, το πρώτο μάχιμο στρατιωτικό σώμα Κυπρίων εθελοντών και λίγο αργότερα η Κυπριακή Εθελοντική Δύναμη για στρατιωτική υπηρεσία και υποστήριξη εντός της Κύπρου. Ο βομβαρδισμός της «Έλλης» στις 15 Αυγούστου 1940 προκάλεσε συγκίνηση στο νησί. Συγκροτήθηκαν ερανικές επιτροπές και άρχισε η συγκέντρωση εισφορών για την αγορά πολεμικού πλοίου που θα προσφερόταν στην Ελλάδα. Στους εράνους συμμετείχαν και πολλοί Τούρκοι, που εξέφραζαν την πίστη ότι η Ελλάδα και η Τουρκία έπρεπε να μπουν στον πόλεμο στο πλευρό της Αγγλίας. Οι έρανοι αλλά και η κατάταξη εθελοντών πήραν άλλες διαστάσεις με την έναρξη του Ελληνοϊταλικού πολέμου. Η Κύπρος γέμισε με χιλιάδες, απαγορευμένες μέχρι τότε, ελληνικές σημαίες. Την επομένη της ιταλικής επίθεσης ο ανταποκριτής του Ρόυτερς μετέδωσε από τη Λευκωσία ότι «σ’ ολόκληρη την Κύπρο επικρατεί αφάνταστος ενθουσιασμός, αφ’ ότου έφθασε η είδηση ότι η Ελλάδα αποφάσισε ν’ αποκρούσει ένοπλα την ιταλική επίθεση. Σ’ ολόκληρο το νησί υψώθηκαν ελληνικές σημαίες, που κυματίζουν μαζί με τις αγγλικές. Μέγα πλήθος συγκεντρώθηκε έξω από το Ελληνικό Προξενείο στη Λευκωσία όπου κατά πυκνές ομάδες προσέρχονται οι Κύπριοι ζητώντας να αναχωρήσουν στην Ελλάδα για να καταταγούν στις τάξεις του ελληνικού στρατού...». Oργανώθηκαν δεήσεις στους ναούς και λίγο μετά, μόλις έγιναν γνωστές οι πρώτες επιτυχίες του ελληνικού στρατού, δοξολογίες, φωταψίες, λαμπαδηφορίες, συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις. Σε όλες προσέρχονταν μαζί με τους Έλληνες και τους Άγγλους επισήμους και αντιπρόσωποι των Τούρκων. Η Κύπρος γέμισε τότε με προκηρύξεις που καλούσαν τους κατοίκους να ενταχθούν στον στρατό υπό το σύνθημα: «Κύπριοι κατατασσόμενοι στον αγγλικό στρατό πολεμάτε για την Ελλάδα και την Ελευθερία». Επικεφαλής της λαϊκής κινητοποίησης μπήκε ο τοποτηρητής του αρχιεπισκοπικού θρόνου Λεόντιος, που μιλώντας σε πυκνές συγκεντρώσεις τόνιζε ότι είχε παρέλθει «το εννεαετές σκότος» και ότι ατενίζοντας την κυανόλευκη μπορούσε να μιλά ελεύθερος. Οι περιορισμοί στην ελευθερία έκφρασης είχαν αχρηστευθεί χωρίς νομοθετική ρύθμιση. Η συμμετοχή των Κυπρίων στον πόλεμο είναι, σε αναλογία πληθυσμού, μία από τις καλύτερες στον κόσμο. Οι εθελοντές που κατατάχθηκαν στο Κυπριακό Σύνταγμα, στον ελληνικό στρατό, στις συμμαχικές δυνάμεις της Μέσης Ανατολής και σε διάφορα αγγλικά στρατιωτικά σώματα και υπηρεσίες ανέρχονται σε 40.000, το ένα δέκατο δηλαδή του πληθυσμού. Οι νεκροί Κύπριοι ανέρχονται σε 650 και οι περισσότεροι από αυτούς είναι θαμμένοι σε στρατιωτικά κοιμητήρια 12 χωρών. Οι τραυματίες πλησίασαν τους 2.000, άλλοι τόσοι συνελήφθησαν αιχμάλωτοι σε διάφορα μέτωπα και 35 από αυτούς πέθαναν από τις κακουχίες σε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Πολλοί ακόμη έλαβαν μέρος στην Εθνική Αντίσταση στην Ελλάδα μέσα από τις τάξεις του ΕΛΑΣ και άλλων οργανώσεων. Η ίδια η Κύπρος, που χρησιμοποιήθηκε ως σημαντική βάση κυρίως εφοδιασμού των Συμμάχων, πέρα από τρεις-τέσσερεις περιπτώσεις βομβαρδισμών από την ιταλική και τη γερμανική αεροπορία χωρίς μεγάλες ζημιές, δεν γνώρισε άλλα δεινά του πολέμου.
. Διαβάστε περισσότερα στο τεύχος 517 Ιούλιος 2011.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#517 Ιούλιος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 ΤΟ ΘΩΡΗΚΤΟ «ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΒΕΡΩΦ»
του Λυκούργου Αρεταίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 17 Ο ΠΟΛΥΤΑΡΑΧΟΣ ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΚΟΥΝΤΟΥΡΙΩΤΗ (1855-1935)
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 31 Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΛΛΑ
του Παναγιώτη Σουλτάνη
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 Η ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΙΝΑ
του Αναστάσιου Δ. Καραγιάννη
 48 Η ΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΕΙΚΟΝΟΚΛΑΣΤΩΝ
του Ντομινίκ Παλαντίλ
Διαβάστε περισσότερα >>
 55 Ο ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΤΖΑΚΟΜΟ ΛΕΟΠΑΡΝΤΙ
του Παύλου Στ. Βασία
 64 Η ΑΓΓΛΟΚΡΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ (Μέρος Ε΄)
του ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΕΩΡΓΗ
Διαβάστε περισσότερα >>
 77 Ο ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΕΟΣ ΤΩΝ ΕΠΤΑΝΗΣΙΩΝ
του Νίκια Λούντζη
 85 ΑΙΧΜΑΛΩΤΟΙ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ ΣΤΗ ΜΑΚΡΙΝΗ ΤΑΣΚΕΝΔΗ
της Γιούλης Κόκκορη
Διαβάστε περισσότερα >>
 97 ΠΑΥΛΟΣ ΔΕΛΑΠΟΡΤΑΣ
του Κωνσταντίνου Αλεξίου
 109 ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΝΑΟΙ ΤΟΥ ΑΜΠΟΥ ΣΙΜΠΕΛ
του Φίλιππου Φίλιππα
 113 Βιβλία και Ιστορία ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
Φοίβος Οικονομίδης
Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.
ΤΟ ΚΚΕ ΚΑΙ ΟΙ ΞΕΝΟΙ ΦΙΛΟΙ (ΕΜΦΥΛΙΟΣ 1945-1949)
Εκδόσεις Λιβάνη, 2011, σελ. 588, τιμή: 17,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
113 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118 Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120 Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122 Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost