Περιοδικό Ιστορία
Η ΧΑΜΕΝΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΥΑΣ ΜΠΡΑΟΥΝ
Η όμορφη και συνεσταλμένη Εύα Μπράουν γνώρισε τον Χίτλερ στα δεκαεφτά της και τον ερωτεύτηκε αμέσως.
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

112 Βιβλία και Ιστορία

Stephan Marks, ΓΙΑΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑΝ ΤΟΝ ΧΙΤΛΕΡ; Η ψυχολογία του Εθνικοσοσιαλισμού, Μετάφραση: Στράτος Ν. Δορδανάς, Επιμέλεια: Αιμίλιος Δημ. Μαυρουδής, εκδ. Δ. Ν. Παπαδήμα, 2011, σελ.: 340, τιμή: 26,00 €

Η Γερμανία του Μεσοπολέμου επιζήτησε έναν «λυτρωτή» από τα δεινά του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και όταν τον βρήκε στο πρόσωπο του Χίτλερ, προσδέθηκε σε αυτόν και πίστεψε στις υποσχέσεις του γιατί είχε ανάγκη να το κάνει. Ταυτοχρόνως αυτή η ανθρώπινη ανάγκη για επιβεβαίωση, για εξουσία, για μια ειδυλλιακή κατάσταση από όπου απουσίαζε η συναίσθηση και η ανάληψη της ευθύνης, για ένα συλλογικό φαντασιακό, όπου η νέα πραγματικότητα ερχόταν να απαντήσει σε όλα τα κοινωνικά-ατομικά προβλήματα και συνάμα να αποκαταστήσει την τραυματισμένη εθνική τιμή, βρέθηκε στο επίκεντρο της προπαγάνδας του ολοκληρωτικού κράτους και χρησιμοποιήθηκε για να παράσχει στο καθεστώς πειθήνιους οπαδούς.
Η ανάλυση των κινήτρων που οδήγησε τον γερμανικό λαό να προσδεθεί στο «άρμα» του Χίτλερ καθυστέρησε πολύ. Τα κίνητρα αυτά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να περιοριστούν στην αποσαφήνιση των αριθμών, των γεγονότων, των ημερομηνιών, αλλά θα πρέπει να συμπεριληφθούν σε ψυχολογικές κατηγορίες.
Ο Στέφαν Μαρκς –κοινωνιολόγος, ειδικευμένος στη μελέτη του Εθνικοσοσιαλισμού και της κοινωνικής μνήμης– στο βιβλίο του δεν περιγράφει τα στρατιωτικά γεγονότα και τις μεγάλες μάχες του μετώπου ή τις διπλωματικές εξελίξεις και τις πολιτικές ζυμώσεις της προπολεμικής περιόδου. Ως μη ιστορικός, αλλά κοινωνιολόγος χρησιμοποιεί συνδυαστικά τα πορίσματα και άλλων γνωστικών κλάδων, όπως της κοινωνικής ανθρωπολογίας, της εθνολογίας, της ψυχιατρικής και της ψυχανάλυσης, της ψυχολογίας, στηριζόμενος σε πλούσια βιβλιογραφία. Ο Μαρκς διερεύνησε τα κίνητρα των εθνικοσοσιαλιστών οπαδών μέσα από επιλεγμένες συνεντεύξεις. Η επιλογή δεν έγινε με κριτήριο τον σημαίνοντα ρόλο και τη δεσπόζουσα θέση τους στην ιεραρχία του καθεστώτος. Επρόκειτο για καθημερινούς άνδρες και γυναίκες που με προθυμία είχαν συστρατευθεί για την υπόθεση του Εθνικοσιαλισμού ως μέλη ή ηγετικά στελέχη της Χιτλερικής Νεολαίας, του Συνδέσμου Γερμανίδων Κορασίδων, των Ταγμάτων Εφόδου (SA) και των Ες-Ες, της Βέρμαχτ, του Γερμανικού Εθνικοσοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος ή άλλων εθνικοσοσιαλιστικών οργανώσεων. Το ερώτημα γιατί ακολούθησαν τον Χίτλερ, ως τώρα δεν έχει απαντηθεί με ικανοποιητικό τρόπο αν και δεν αμφισβητείται ότι κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών ο Εθνικοσοσιαλισμός αποτέλεσε το αντικείμενο πολλών δημοσίων συζητήσεων, δημοσιεύσεων και ερευνών.
Αλήθεια, τι τους σαγήνευσε τόσο πολύ στον Χίτλερ και στο ναζιστικό κίνημα ώστε να είναι έτοιμοι να διακινδυνεύσουν ακόμη και την ίδια τους τη ζωή; Τι τους ώθησε ώστε υπηρετώντας τον «φύρερ και την πατρίδα» να θέσουν στο περιθώριο τον ανθρωπισμό τους; Και πώς είναι δυνατόν αυτή η σαγήνη για το Γ΄ Ράιχ να είναι μέχρι σήμερα ζωντανή για πολλούς, παρά τα δεινά που προκάλεσε σε εκατομμύρια ανθρώπους αυτό το απάνθρωπο σύστημα;
Για τον Χίτλερ και τους άλλους εθνικοσοσιαλιστές ηγέτες έχουν γραφεί πολλά, εκείνο όμως που κρίνεται απαραίτητο να αποσαφηνιστεί αφορά τα κίνητρα των ανθρώπων τα οποία τους ώθησαν να αφιερώσουν τη ζωή τους στις ναζιστικές οργανώσεις και να συμμετάσχουν στα γεγονότα. Για τα ανθρώπινα κίνητρα συναντάμε πολλών ειδών απόψεις στην εκλαϊκευμένη βιβλιογραφία. Περιγράφονται ως τυφλά - πειθήνια όργανα ή ως ακόμη καθοδηγούμενα. Δεν είναι λίγες οι φορές που υποστηρίζεται ότι εξαναγκάστηκαν ή παρασύρθηκαν υπό την πίεση του κομφορμισμού. Επιπλέον υποστηρίχθηκε ότι στερούνταν ανθρωπιστικών αισθημάτων ή ότι παρασύρθηκαν από τον οπορτουνισμό, τον αντισημιτισμό ή την επιθετικότητα. Ορισμένοι τους αποδίδουν κατώτερα κίνητρα, όπως φιλοχρηματία, σαδισμό, αλκοολισμό, δίψα για αίμα και πολλά άλλα. Επιχειρείται, σε γενικότερες γραμμές, να τους αποδοθούν ανθρωπιστικοί κανόνες και να παραγνωρίζεται τελικά το στοιχείο της βούλησης.
Ο Στέφαν Μαρκς με το βιβλίο του συνεισφέρει στη βαθύτερη κατανόηση και σαφέστατα όχι στη δικαιολόγηση του Γ΄ Ράιχ. Ερμηνεύει επίσης τη σημερινή στροφή και την ενασχόληση των Γερμανών με το εθνικοσοσιαλιστικό παρελθόν. Αλήθεια τι συμβαίνει με το ζήτημα της άντλησης διδαγμάτων από την Ιστορία; Ως Γερμανός ο ίδιος θέτει το ερώτημα αν μπορούν οι σύγχρονοι Γερμανοί να διδαχτούν από τα γεγονότα, τις ημερομηνίες, τους αριθμούς, τα ονόματα, και τις καθεστωτικές δομές. «Μπορούμε να αλλάξουμε χάρη στη συμβολή των νηφάλιων ερευνών και των επιστημονικά τεκμηριωμένων πληροφοριών για τον Εθνικοσοσιαλισμό;» Το να διδαχτεί κανείς από την Ιστορία συνιστά διαδικασία αρκετά πολύπλοκη, που περιλαμβάνει πολλά περισσότερα από τις λεπτομερείς γνωστικές έρευνες και τις αρχειακές καταχωρίσεις των ημερομηνιών. Πρόκειται για διαδικασία πολύμορφη, χρονικά επίμονη, εν μέρει άγνωστη και γενικότερα χαοτική.
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#515 Μάϊος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Ο ΠΥΡΡΟΣ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ
του Παναγιώτη Σουλτάνη
 16 ΟΙ ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΜΗΧΑΝΕΣ ΤΟΥ ΡΟΜΠΕΡΤΟ ΒΑΛΤΟΥΡΙΟ
του Τζιάννι Ολίβα
Διαβάστε περισσότερα >>
 24 H MAXH ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ: ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΕΣ
των Ανδρέα Στεργίου και Χάϊνς Ρίχτερ
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
 του Άντονυ Μπήβορ
Διαβάστε περισσότερα >>
 46 ΟΙ ΝΑΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 59 ΧΑΝΙΑ: ΕΤΣΙ ΠΟΛΕΜΗΣΑΜΕ ΣΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ
του Δημήτρη Ε. Δασκαλάκη
 70 ΑΠΟ ΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΟΥΓΚΟ ΦΟΣΚΟΛΟ (ΜΕΡΟΣ 2ο)
της Μαρίας Σγουρίδου
 76 Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΣΛΙΒΝΙΤΣΑ
του Λυκούργου Αρεταίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 90 Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΚΡΟΔΕΞΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
του Φίλιππου Προέδρου
Διαβάστε περισσότερα >>
 101 ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΟΥ ΓΟΥΙΝΤΣΟΡ
του Γεωργίου Χ. Βούλγαρη
 107 ΓΚΡΑΝ ΠΑΧΑΤΕΝ, Η ΧΑΜΕΝΗ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΝΔΕΩΝ
του Φίλιππου Φίλππα
 112 Βιβλία και Ιστορία
Χρυσόστομος Περικλέους [Επιμέλεια-Εισαγωγή]. ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ 50 ΧΡΟΝΙΑ. ΕΠΩΔΥΝΗ ΠΟΡΕΙΑ, Πρόλογος: Δημήτρης Χριστόφιας, εκδ. Παπαζήση, 2010, σελ. 796, τιμή: 42,00 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Stephan Marks, ΓΙΑΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΑΝ ΤΟΝ ΧΙΤΛΕΡ; Η ψυχολογία του Εθνικοσοσιαλισμού, Μετάφραση: Στράτος Ν. Δορδανάς, Επιμέλεια: Αιμίλιος Δημ. Μαυρουδής, εκδ. Δ. Ν. Παπαδήμα, 2011, σελ.: 340, τιμή: 26,00 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
112 Βιβλία και Ιστορία  
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118 Επικαιρότητα και Ιστορία 
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120 Θέατρο και Ιστορία 
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122 Τέχνη και πολιτισμός 
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο 
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι 
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ

ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost