Περιοδικό Ιστορία
Η ΧΑΜΕΝΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΥΑΣ ΜΠΡΑΟΥΝ
Η όμορφη και συνεσταλμένη Εύα Μπράουν γνώρισε τον Χίτλερ στα δεκαεφτά της και τον ερωτεύτηκε αμέσως.
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

14 ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΡΩΣΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΡΩΣΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ: Η ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΨΥΧΡΟΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ
του ΣΩΤΗΡΗ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ

Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και η λήξη του ψυχροπολεμικού κλίματος ανάμεσα στις ΗΠΑ και στη Ρωσία είχαν δημιουργήσει την πεποίθηση ότι οι σχέσεις των δύο πυρηνικών υπερδυνάμεων θα εισέρχονταν απαρέγκλιτα σε μια διαρκή περίοδο αναθέρμανσης των μεταξύ τους σχέσεων. Είκοσι χρόνια μετά τα κοσμοϊστορικά γεγονότα του τέλους της δεκαετίας του 1980 και των αρχών της δεκαετίας του 1990 οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών προβληματίζουν έντονα τους αναλυτές του παγκόσμιου πολιτικού συστήματος. Από τις επιθέσεις φιλίας του Γέλτσιν στους λεονταρισμούς της Ρωσίας κατά τους βομβαρδισμούς της Σερβίας και από τη συνεργασία στο μέτωπο της τρομοκρατίας στην ψύχρανση των σχέσεων λόγω Ιράκ, οι σχέσεις ΗΠΑ-Ρωσίας αναμφισβήτητα διατηρούν ζωντανό το ενδιαφέρον της παγκόσμιας κοινότητας. Έτσι, σχεδόν δίχως να προκαλεί πλέον έκπληξη, η σχετική βελτίωση των αμερικανορωσικών σχέσεων μέσα από τις προσπάθειες των δύο νέων εκατέρωθεν προέδρων, Ομπάμα και Μεντβέντεφ, φαίνεται να συναντά εμπόδια στη σύλληψη των δέκα Ρώσων πρακτόρων σε αμερικανικό έδαφος, αλλά και στην εγκατάσταση αμερικανικής βάσης στην Πολωνία.
Η ΔΙΑΛΥΣΗ της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 ύστερα από την αποτυχημένη προσπάθεια σκληροπυρηνικών στοιχείων του σοβιετικού καθεστώτος να ανατρέψουν τον τότε γενικό γραμματέα Μιχαήλ Γκορμπατσόφ θα σημάνει τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου. Ουσιαστικά οι ΗΠΑ θα ανακηρυχθούν νικητές αυτού του παιχνιδιού αντιπαραθέσεων και ανταγωνισμού, παραμένοντας η μόνη υπερδύναμη στον κόσμο. Τούτο θα επιταχυνθεί από τη ραγδαία διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης στις βασικές συνιστώσες της, τα έθνη-κράτη που προϋπήρχαν της ίδρυσής της.
Έτσι, ο διάδοχος της Σοβιετικής Ένωσης, η δημοκρατική πλέον Ρωσική Ομοσπονδία, θα αποδυναμωθεί από πλευράς πληθυσμού, εδαφικής έκτασης και οικονομικής ισχύος. Αντιθέτως, θα διατηρήσει το μεγαλύτερο μέρος της στρατιωτικής της δύναμης, ειδικά το εκτεταμένο πυρηνικό οπλοστάσιο, αν και θα υπάρξουν σημαντικές δυσκολίες διατήρησης και συντήρησής της.
Από το 1991 και εξής το ρωσικό κράτος θα εισέλθει σε μια δύσκολη περίοδο η οποία θα στιγματιστεί από την προσπάθεια μετατροπής της οικονομίας από κεντρικά ελεγχόμενης σε πλήρως απελευθερωμένης. Το μοντέλο που θα επιλεχθεί θα είναι εκείνο της «μετάβασης σοκ» όπου οι αλλαγές πραγματοποιούνται άμεσα και όχι σταδιακά.
Τα αρχικά αποτελέσματα της πολιτικής αυτής θα είναι οδυνηρά με αποκορύφωμα το οικονομικό κραχ του 1998 όπου θα κηρυχθεί στάση πληρωμών. Η ρωσική κοινωνία θα αποδειχθεί απροετοίμαστη να αντιμετωπίσει το νέο περιβάλλον. Μερίδα αυτής θα επιδοθεί σε ένα αδίστακτο παιχνίδι γρήγορου πλουτισμού μέσα από τις διαδικασίες ιδιωτικοποιήσεων των εκατοντάδων κρατικών επιχειρήσεων. Κερδισμένοι θα βγουν η μαφία καθώς και άνθρωποι στενά συνδεδεμένοι με το περιβάλλον του τότε Ρώσου προέδρου Μπορίς Γέλτσιν.
Αποτέλεσμα των διαφόρων περιφερειακών οικονομικών κρίσεων (Μεξικό 1994, Ανατολική Ασία 1997) αλλά και της εν πολλοίς αποτυχίας των περισσότερων διαρθρωτικών αλλαγών της προεδρίας Γέλτσιν καθώς και της τεράστιας έκτασης που έλαβε η διαφθορά, ήταν η κατάρρευση της ρωσικής οικονομίας. Η στάση πληρωμών για την αντιμετώπιση του κρατικού χρέους ύψους περίπου 40 δισ. δολαρίων και η κατάρρευση του χρηματιστηρίου θα εντείνουν τις δυσκολίες για το μεγαλύτερο μέρος του ρωσικού πληθυσμού. Ήδη από το 1993 και έως την παραίτηση του προέδρου Γέλτσιν τον Δεκέμβριο του 1999, υπολογίζεται ότι πάνω από το 40% του πληθυσμού ζούσε κάτω από τα όρια της φτώχειας.
Η οικονομική κατάρρευση της Ρωσίας θα συνδυαστεί –όπως ήταν φυσικό– με μια αρκετά συγκαταβατική εξωτερική πολιτική. Εκμεταλλευόμενες την αδυναμία αυτήν, οι ΗΠΑ θα ενεργοποιηθούν ώστε να συμπεριλάβουν στους κόλπους του ΝΑΤΟ αρκετές χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, αλλά και αυτές της Ανατολικής Ευρώπης ιδιαίτερα. Έτσι, χώρες όπως οι Βαλτικές, η Τσεχία, η Πολωνία και άλλες θα ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ. Παράλληλα, θα ξεκινήσει μια, αργή τελικά, διαδικασία προσέγγισης χωρών στην περιοχή του Καυκάσου αλλά και της Ουκρανίας μετά την περιβόητη «Πορτοκαλί Επανάσταση».
Όλες αυτές οι ενέργειες, οι οποίες άλλοτε θα χαρακτηρίζονταν ως προκλητικές για τη Μόσχα, δεν θα γεννήσουν ιδιαίτερα έντονες αντιδράσεις. Ο διεθνής Τύπος θα χαρακτηρίζει πλέον τη Ρωσία ως μια αρκούδα όπου της έχουν βγάλει τα νύχια και άρα είναι ακίνδυνη. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ θα προχωρήσουν σε επιδρομές ενάντια στη Σερβία, μια χώρα που απολάμβανε και απολαμβάνει την υποστήριξη της Ρωσικής Ομοσπονδίας από το 1991 και έκτοτε, για να την υποχρεώσουν σε υποχώρηση από τα εδάφη της περιοχής του Κοσόβου. Η εξωτερική πολιτική της τελευταίας θα επιδοθεί σε συγκαταβατικές κινήσεις με περιοδικές εκφράσεις δυσαρέσκειας αλλά και μερικούς «λεονταρισμούς», όπως η κατάληψη του αεροδρομίου Σλατίνα της Πρίστινα (Κόσοβο) στις 11 Ιουνίου του 1999 από Ρώσους αλεξιπτωτιστές.
Αναμφίβολα, πάντως, η Ρωσία της δεκαετίας του 1990 δεν θύμιζε σε τίποτα την υπερδύναμη του β΄ μισού του 20ού αιώνα. [...] Διαβάστε περισσότερα στο τεύχος Νοεμβρίου #509

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#509 Νοέβριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
 του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΩΝΑΣΗΣ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 14 ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΡΩΣΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 24 ΤΟ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΦΑΣΙΣΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 34 Ο ΑΦΟΠΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ ΠΙΝΕΡΟΛΟ
του Φίλιππα Φιλίππου
 42 Η ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΙΑΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝ ΠΕΡΙΛΗΨΕΙ
της Αμάντας-Αλίκης Μαραβέλια
Διαβάστε περισσότερα >>
 50 ΒΟΥΘΡΩΤΟ
του Μιχαήλ Ηλ. Ντασκαγιάννη
 58 Η «ΠΤΗΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ» ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ
του Χρήστου Δ. Μελετίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 66 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΡΟΥΦΟΣ – ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΟΤΣΗΣ
του Επαμεινώνδα Ζησιμόπουλου
 72 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
του Κώστα Καρδάμη
Διαβάστε περισσότερα >>
 88 ΟΙ ΑΦΙΣΕΣ ΤΗΣ ΜΠΕΛ ΕΠΟΚ
της Ασπασίας Παπαλόη
 95 ΑΛΜΠΕΡ ΚΟΕΝ
του Δημήτρη Κονιδάρη
 105 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΩΝ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
του Κώστα Ασημακόπουλου
 111 ΟΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΔΡΟΜΟΙ
του Φίλιππου Φίλιππα
 114 Βιβλία και Ιστορία
 114 Γκερντ Σβέρχοφ. Η ΙΕΡΑ ΕΞΕΤΑΣΗ, Μετάφραση: Ηλίας Τσιριγκάκης, Βιβλιοπωλείον της «Εστίας», 2010, σελ. 202, τιμή: 17,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
120 Τέχνη και πολιτισμός
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι;
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το σταυρόλεξο του 21ου αιώνα
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost