Περιοδικό Ιστορία
ΓΟΥΛΦ ΧΟΛ (Τόμος Α')
Η Αγγλία των Τιδόρ τη δεκαετία του 1520 βρίσκεται στα πρόθυρα του χάους...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

114 Βιβλία και Ιστορία

Ο δημοσιογράφος του CBS Tζορτζ Πολκ έφθασε στην Ελλάδα από τη Μέση Ανατολή τον Οκτώβριο του 1946 με σκοπό να παραμείνει κάποιους μήνες καλύπτοντας τα γεγονότα του Εμφυλίου, καθώς και τα σχετικά με την οικονομική και στρατιωτική αμερικανική βοήθεια. Κατόπιν θα επέστρεφε στις ΗΠΑ όπου είχε κερδίσει μια θέση με υποτροφία Νίμαν στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, ενώ σχεδίαζε να ολοκληρώσει και τη συγγραφή του βιβλίου του με τίτλο Το μωσαϊκό της Μέσης Ανατολής. Παντρεμένος προ επταμήνου με την Ελληνίδα Ρέα Κοκκώνη, αεροσυνοδό που σπούδασε στην Αλεξάνδρεια, είχε έναν επιπλέον λόγο να ενδιαφέρεται περισσότερο για το τι συνέβαινε σε αυτή τη μικρή χώρα της Ευρώπης, η οποία, ενώ είχε τόσο ηρωικά αντισταθεί στον Άξονα, βούλιαζε διαρκώς παρά τον ποταμό αμερικανικών δολαρίων που έρρεαν σταθερά στο εσωτερικό της. Στα καυστικά του άρθρα και τις ραδιοφωνικές του εκπομπές παρουσίαζε την κυβέρνηση στην Αθήνα, έναν αμερικανικής κατασκευής συνασπισμό συντηρητικών –με επικεφαλής τον Κωνσταντίνο Τσαλδάρη–, και κεντρώων –υπό τον Θεμιστοκλή Σοφούλη–, ως καταπιεστική, ανίκανη, διεφθαρμένη και αδιάφορη απέναντι στις δοκιμασίες των απλών ανθρώπων. Πρέπει να επισημανθεί ότι ο Πολκ δεν έτρεφε καμία συμπάθεια προς τους κομουνιστές αντάρτες και τους υποκινητές τους. Από την άλλη πλευρά, κατηγορούσε τις αρχές και τις κυβερνώσες ελίτ για την άθλια ένδεια, οπισθοδρόμηση και πολιτική βία που είχαν σπαράξει τη χώρα.
Την άνοιξη του 1948, και ενώ ετοιμαζόταν να επιστρέψει στις ΗΠΑ είχε προσεγγίσει μερικούς συναδέλφους του, αλλά και Έλληνες και Βρετανούς αξιωματικούς, ζητώντας πληροφορίες για να ταξιδέψει στο αρχηγείο των ανταρτών, προκειμένου να πάρει συνέντευξη από τον Μάρκο Βαφειάδη. Ο Πολκ εξαφανίστηκε από την Θεσσαλονίκη το Σάββατο, 8 Μαΐου του 1948. Τις εβδομάδες που ακολούθησαν την εύρεση του πτώματός του κοντά στην προκυμαία της πόλης κυκλοφόρησαν φήμες, ορισμένες και από την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα, σύμφωνα με τις οποίες ο Πολκ μπορεί να φονεύθηκε λόγω του βίαιου χαρακτήρα του, ακόμη ότι υπάρχει πιθανότητα να έπεσε θύμα ερωτικού τριγώνου ή ότι τον έβαλε στο στόχαστρο μια σπείρα διακίνησης ναρκωτικών που είχε ξεσκεπάσει. Όλες αυτές οι εικασίες πολύ σύντομα απορρίφθηκαν ως αβάσιμες και απατηλές. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι έπεσε θύμα της έρευνας του, παρασυρμένος από την επιδίωξη μιας δημοσιογραφικής επιτυχίας. Η Αριστερά, και από το Κέντρο, υποστήριξαν ότι τον είχαν δολοφονήσει παρακρατικοί προκειμένου να δώσουν ένα τέλος στα αντικυβερνητικά του ρεπορτάζ. Από την άλλη πλευρά η Δεξιά υποστήριξε ότι ήταν έργο της Αριστεράς που ήθελε να φορτώσει τη δολοφονία στις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες. Η βιαιότητα της κλιμακούμενης εξέγερσης έκανε πολλούς να υποθέσουν ότι ο Πολκ δολοφονήθηκε από τους κομουνιστές προκειμένου να φέρει σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση. Δεν ήταν ωστόσο λίγοι και αυτοί που υποστήριζαν ότι οι μυστικές υπηρεσίες δολοφόνησαν τον Πολκ προκειμένου να ματαιωθεί μια συνάντησή του με τον αρχηγό του Δημοκρατικού Στρατού Μάρκο Βαφειάδη. Ωστόσο η έλλειψη ιατροδικαστικών στοιχείων και η απουσία απτών αποδείξεων για τους υπαιτίους του εγκλήματος έδωσαν λαβή για πολλές άλλες θεωρίες, που συνέχισαν να διαδίδονται και μετά το κλείσιμο του φακέλου.
Στις δεκαετίες που πέρασαν η υπόθεση Πολκ (πιο συγκεκριμένα: ποιοί και γιατί σκότωσαν τον Πολκ) ποτέ δεν έπαψε να προκαλεί το ενδιαφέρον. Κι αυτό γιατί ο μόνος εκ των καταδικασθέντων για τη δολοφονία που ήταν ζωντανός, ο δημοσιογράφος Γρηγόρης Στακτόπουλος, δε σταμάτησε να διακηρύσσει την αθωότητά του. Αλλά και μετά το θάνατό του (1998) την προσπάθεια δικαίωσής του συνεχίζει η χήρα του. Ωστόσο, παρά τα νέα στοιχεία που έχουν προκύψει εν τω μεταξύ, ο Άρειος Πάγος εξακολουθεί μέχρι σήμερα να υποστηρίζει την απόφαση του Κακουργιοδικείου Θεσσαλονίκης (Απρίλιος 1949). Σύμφωνα με αυτήν, φυσικός αυτουργός της δολοφονίας ήταν το μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ Αδάμ Μουζενίδης, συνοδευόμενος από το στέλεχος του ΚΚΕ Βαγγέλη Βασβανά και ένα τρίτο άτομο που δεν ταυτοποιήθηκε. Ο Στακτόπουλος, διαγραμμένο μέλος του ΚΚΕ, είχε χρησιμεύσει ως σύνδεσμος μεταξύ της ομάδας των εκτελεστών και του Πολκ, χωρίς να γνωρίζει τις προθέσεις των εκτελεστών: πίστευε (δέχτηκε το δικαστήριο) ότι αυτοί θα οδηγούσαν τον αμερικανό δημοσιογράφο στον Μάρκο Βαφειάδη.
Ο Έντμουντ Κήλυ μίλησε με τους ζώντες, τότε, πρωταγωνιστές της υπόθεσης, ανάμεσά τους με τον ίδιο τον Γρηγόρη Στακτόπουλο, τον βοηθό του Πολκ τότε στην Αθήνα Κώστα Χατζηαργύρη, αλλά και με την σύζυγό του Ρέα Κοκκώνη, μελέτησε επίσης έναν όγκο αρχείων, άρθρων και δικαστικών χρονικών. Αποτέλεσμα αυτής της έρευνας ήταν να προκύψει ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα, που ενώ κατά κύριο λόγο απευθύνεται στο ευρύ αναγνωστικό κοινό, μπορεί να φανεί εξαιρετικά χρήσιμο στον ιστορικό ή σε κάθε ενδιαφερόμενο για το θέμα λόγω τους πλήθους των άγνωστων στοιχείων που προσκομίζει.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

Οκτώβριος 2010 #508 - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
 του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΞΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
της Φαίδρας Κουτσούκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 32 ΕΘΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ
 της Μαρίνας Πετράκη
Διαβάστε περισσότερα >>
 42 ΤΑ «ΧΡΥΣΑ ΠΑΙΔΙΑ» ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ
του Κώστα Κατσούδα
Διαβάστε περισσότερα >>
 52 ΤΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (1936-1940)
του Νίκου Παπαναστασίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 62 ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΡΜΩΝ ΚΕΦΑΛΩΝ
της Δέσποινας Βαρσαμή
 70 Ο ΡΙΧΑΡΔΟΣ Ο ΛΕΟΝΤΟΚΑΡΔΟΣ ΚΑΙ ΤΟ «ΚΥΚΝΕΙΟ ΑΣΜΑ» ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
 80 ΚΟΥΡΤΣΙΟ ΜΑΛΑΠΑΡΤΕ
του Giordano Bruno Guerri
 93 ΤΟ «ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΗΣ ΠΙΤΖΑΜΑΣ»
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 103 ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 ΜΙΑ ΧΑΜΕΝΗ ΠΟΛΗ ΣΤΗ ΖΟΥΓΚΛΑ ΤΗΣ ΟΝΔΟΥΡΑΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 114 Βιβλία και Ιστορία
΄Εντμουντ Κήλυ. ΦΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΘΕΡΜΑΪΚΟ. ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΟΛΚ, Μετάφραση: Μαριζέτα Γεωργουλέα, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2010, σελ. 600, τιμή: 22,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
120 Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι;
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost