Περιοδικό Ιστορία
Καθρέφτες. Μια σχεδόν παγκόσμια ιστορία
Η ιστορία γράφεται από τους νικητές, λέει η γνωστή ρήση...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

42 ΤΑ «ΧΡΥΣΑ ΠΑΙΔΙΑ» ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ

ΤΑ «ΧΡΥΣΑ ΠΑΙΔΙΑ» ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ
του ΚΩΣΤΑ ΚΑΤΣΟΥΔΑ
Παρακολουθώντας κάποιος τα επίκαιρα από την περίοδο της 4ης Αυγούστου, τα ασπρόμαυρα πλάνα νεαρών με φανταχτερές στολές να χαιρετούν τον χαμογελαστό δικτάτορα, μένουν στη μνήμη του ως ένα παράδοξο θέαμα μιας αλλοτινής εποχής. Ασυνήθιστο δημιούργημα για τα εγχώρια δεδομένα, η ΕΟΝ συμβόλιζε μια απόπειρα να μεταφυτευθεί στον τόπο μας ένας θεσμός που άνθησε στην Ευρώπη τις δεκαετίες της ανόδου των ολοκληρωτικών κινημάτων. Προσωπικό δημιούργημα του Μεταξά στο οποίο στήριξε τις ελπίδες υλοποίησης των οραμάτων του, η ΕΟΝ δείχνει ότι στην καθ’ ημάς Ανατολή οι μιμητισμοί οδηγούν σε βραχύβια κακέκτυπα.
Η ΔΗΜΙΟΥΡΓIΑ μιας νεολαιίστικης οργάνωσης ήταν εξ αρχής σκοπός του δικτάτορα. Από τα πρώτα διαγγέλματά του ο Μεταξάς υπογράμμισε τη σημασία που είχε η νεολαία για το καθεστώς, ζητώντας από τους νέους να εγκαταλείψουν τους «αγύρτας ανατροπείς» και να επιστρέψουν στις εθνικές παραδόσεις. «Όταν, υπό την αιγίδα του Βασιλέως μας, [...] έκαμα την 4ην Αυγούστου», είπε σε λόγο του προς τους φοιτητές του Πανεπιστημίου ο επίδοξος σωτήρας της χώρας, «είχα προ παντός υπ’ όψει μου εσένα Ελληνική Νεολαία». Και πρόσθεσε: «Η Νεολαία είναι εκείνη εις την οποίαν προ παντός θέλομεν να δώσωμεν την ψυχήν μας όλην και όλα μας τα μέσα διά να σώσωμεν το μέλλον του Έθνους».
Τα πρώτα βήματα
Λίγες εβδομάδες μετά το πραξικόπημα, στελέχη της 4ης Αυγούστου είχαν ζητήσει από την ιταλική πρεσβεία στοιχεία για την οργάνωση της φασιστικής νεολαίας της γείτονος χώρας. Ειδική επιτροπή που σχηματίστηκε με τη συμμετοχή υπουργών και άλλων προσωπικοτήτων εισηγήθηκε την ίδρυση ανεξάρτητου οργανισμού για την εξωσχολική οργάνωση της νεολαίας. Η πρόταση υλοποιήθηκε τον Νοέμβριο χάρις τον Α.Ν. 334/1936 «Περί συστάσεως Εθνικής Οργανώσεως της Νεολαίας». Η ΕΟΝ ήταν νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου που τελούσε υπό την άμεση εποπτεία του πρωθυπουργού. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του νόμου, στόχος της ήταν «η επωφελής διάθεσις του ελευθέρου από της εργασίας ή των σπουδών χρόνου των νέων προς προαγωγήν της σωματικής και πνευματικής καταστάσεως αυτών, ανάπτυξιν του Εθνικού φρονήματος και της πίστεως προς την Θρησκείαν, δημιουργία πνεύματος συνεργασίας και κοινωνικής αλληλεγγύης και έγκαιρον επαγγελματικόν προσανατολισμόν εκάστου αναλόγως προς τας φυσικάς ιδιότητας αυτού». Προφανής σκοπός του καθεστώτος δεν ήταν να γίνει η Νεολαία ένας εξωσχολικός οργανισμός περιορισμένης εμβέλειας.
Παρά την κρατική ενθάρρυνση, η ανάπτυξη της ΕΟΝ δεν ήταν γρήγορη. Οι ολιγάριθμες ομάδες που δημιουργήθηκαν στηρίχθηκαν κυρίως σε προϋπάρχοντες εθνικιστικούς κύκλους. Οι πρώτοι πυρήνες χαρακτηρίζονταν από ανομοιομορφία και απέτυχαν να αποκτήσουν ευρεία απήχηση. Όταν οι πρώτες οργανωμένες «φάλαγγες» παρουσιάστηκαν μπροστά στον Μεταξά στην Αχαΐα το φθινόπωρο του 1937, η συνολική δύναμη της ΕΟΝ μετά βίας ξεπερνούσε τα 10.000 μέλη. Στις 31 Δεκεμβρίου του 1937 ορκίστηκαν οι πρώτοι 500 φαλαγγίτες στην Αθήνα. Έναν χρόνο μετά την ίδρυσή της η Νεολαία είχε ακόμη ισχνή επιρροή. Όσοι μίλησαν για επουσιώδη ιδιοτροπία του δικτάτορα υποτίμησαν την προσήλωσή του στο όραμά του. Από το 1938 και έπειτα, η ΕΟΝ αναγορεύτηκε σε ένα από τα κύρια μελήματα του «Νέου Κράτους». [...] Διαβάστε περισσότερα στο τεύχος Οκτωβρίου

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Οκτώβριος 2010 #508 - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
 του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΞΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
της Φαίδρας Κουτσούκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 32 ΕΘΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ
 της Μαρίνας Πετράκη
Διαβάστε περισσότερα >>
 42 ΤΑ «ΧΡΥΣΑ ΠΑΙΔΙΑ» ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ
του Κώστα Κατσούδα
Διαβάστε περισσότερα >>
 52 ΤΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (1936-1940)
του Νίκου Παπαναστασίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 62 ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΡΜΩΝ ΚΕΦΑΛΩΝ
της Δέσποινας Βαρσαμή
 70 Ο ΡΙΧΑΡΔΟΣ Ο ΛΕΟΝΤΟΚΑΡΔΟΣ ΚΑΙ ΤΟ «ΚΥΚΝΕΙΟ ΑΣΜΑ» ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
 80 ΚΟΥΡΤΣΙΟ ΜΑΛΑΠΑΡΤΕ
του Giordano Bruno Guerri
 93 ΤΟ «ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΗΣ ΠΙΤΖΑΜΑΣ»
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 103 ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 ΜΙΑ ΧΑΜΕΝΗ ΠΟΛΗ ΣΤΗ ΖΟΥΓΚΛΑ ΤΗΣ ΟΝΔΟΥΡΑΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 114 Βιβλία και Ιστορία
΄Εντμουντ Κήλυ. ΦΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΘΕΡΜΑΪΚΟ. ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΟΛΚ, Μετάφραση: Μαριζέτα Γεωργουλέα, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2010, σελ. 600, τιμή: 22,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
120 Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι;
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost