Περιοδικό Ιστορία
ΓΟΥΛΦ ΧΟΛ (Τόμος Α')
Η Αγγλία των Τιδόρ τη δεκαετία του 1520 βρίσκεται στα πρόθυρα του χάους...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

32 ΕΘΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ

Η ΕΘΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ – ΔΙΑΦΩΤΙΣΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΙΣΤΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ
της ΜΑΡΙΝΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ
Στις 4 Αυγούστου 1936 ο πρωθυπουργός της Ελλάδος Ιωάννης Μεταξάς με πρόφαση τον κομμουνιστικό κίνδυνο και την απαλλαγή της χώρας από έναν αποτυχημένο και διεφθαρμένο κοινοβουλευτισμό, εγκαθίδρυσε, με την υποστήριξη του Γεωργίου Β’, την αμήχανη ανοχή των μεγάλων κομμάτων αλλά και την απάθεια του απογοητευμένου από τους πολιτικούς λαού, τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου.
Πρωταρχικός σκοπός του καθεστώτος ήταν η ίδρυση ενός «Νέου Κράτους» που θα βασιζόταν στις υπέρτατες αξίες και στα ιδεώδη που είχαν πλέον χαθεί και θα οδηγούσε στην «Αναγέννηση της Ελλάδος» και στη δημιουργία του Γ’ Ελληνικού Πολιτισμού. Η πραγματοποίηση αυτού του στόχου απαιτούσε την υιοθέτηση πολλών ναζιστικών και φασιστικών χαρακτηριστικών γνωρισμάτων όπως ο συγκεντρωτισμός των κρατικών εξουσιών και η καταστολή της πολιτικής ζωής, η αυστηρή λογοκρισία και ο έλεγχος των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης, η κινητοποίηση ενός πανίσχυρου προπαγανδιστικού μηχανισμού που θα μετέδιδε τα καίρια συστατικά της μεταξικής ιδεολογίας και η δημιουργία ενός ισχυρού και ελεγχόμενου κινήματος νεολαίας που θα είχε διττή αποστολή: Πρώτον να αποτελέσει το λαϊκό έρεισμα που ο Μεταξάς στερείτο, και δεύτερον να καταστεί ο αποτελεσματικότερος και πιστότερος εκφραστής και κομιστής της ιδεολογίας της 4ης Αυγούστου.
Η ΔΙΑΠΛΑΣΗ μιας νέας γενιάς που θα ενσάρκωνε και θα διέδιδε τις αξίες και τα υψηλά ιδεώδη της ελληνικής φυλής αναδείχθηκε σε υπέρτατη επιδίωξη του καθεστώτος. «Όταν υπό την αιγίδα του Βασιλέως μας, έκαμα την 4ην Αυγούστου, είχα, προ παντός υπ΄ όψει εσένα Ελληνική Νεολαία. Είδα την άβυσσον εις την οποίαν κατρακυλούσες, είδα την ανάγκη να σωθείς και είχα την πίστη ότι θα σωθείς» θα πει ο Μεταξάς σε ομιλία του προς τους νέους στις 10 Οκτωβρίου 1936.
Έναν μήνα μετά, στις 7 Νοεμβρίου 1936, ιδρύεται με τον Αναγκαστικό Νόμο 334 η ΕΟΝ, η Εθνική Οργάνωση Νεολαίας. Τα μέλη της χωρίζονταν ανάλογα με την ηλικία τους στις κατηγορίες σκαπανείς (-ισσες) από επτά έως δεκατεσσάρων ετών, και τους φαλαγγίτες (-ισσες) από δεκατεσσάρων έως είκοσι πέντε ετών. Αρχηγός της οργάνωσης διορίζεται ο Αλέξανδρος Κανελλόπουλος με τον τίτλο «Κυβερνητικός Επίτροπος Νεολαίας», που αποδεικνύεται ο πλέον αφοσιωμένος θιασώτης της μεταξικής ιδεολογίας, ικανός να οδηγήσει τους νέους της Ελλάδας σε θριάμβους και σε δρόμους δόξας και αθανασίας. «Μέσ’ στο Μεγάλον Άθλο Σπαρτιάτης, κ’ Αγωνιστής κι’ Οδηγητής και Φοίβος» τραγουδούν τα μέλη της ΕΟΝ προς τιμήν του.
Η οργάνωση που αναπτύχθηκε αρκετά ώστε να συμπεριλάβει σχεδόν ολόκληρο τον νεανικό πληθυσμό (σύμφωνα με το καθεστώς τον Αύγουστο του 1940 αριθμούσε 1.250.000 μέλη) αντιπροσώπευε την πλέον συστηματική και επιτυχημένη προσπάθεια του Μεταξά να οικοδομήσει το λαϊκό έρεισμα που στερείτο και να αποκτήσει μια απόλυτα αφοσιωμένη δύναμη σε αυτόν και στις αρχές και στις ιδέες του «Νέου Ελληνικού Κράτους». Όλες οι προσδοκίες, τα όνειρα αλλά και οι φιλοδοξίες του Ιωάννη Μεταξά ως προς το μέλλον του έθνους και την προώθηση υπέρτατων ιδεών εκφράστηκαν μέσα από την ευημερία και την επιτυχή λειτουργία της ΕΟΝ.
Η διαπαιδαγώγηση των μελών της οργάνωσης συνιστούσε το μοναδικό μεγάλης έκτασης εγχείρημα παρομοίου είδους κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Μεταξά και καθώς τα μέλη της αποτελούσαν πολύτιμο υλικό προς σφυρηλάτηση και χειραγώγηση, το καθεστώς με μια σειρά νόμων και κανονισμών και την αμέριστη βοήθεια του υπουργείο Τύπου και Τουρισμού (στην ουσία υπουργείου Προπαγάνδας) εξασφάλισε τη σωστή λειτουργία και την καθοδήγηση της οργάνωσης.
Τον Νοέμβριο του 1938 ο υπουργός Παιδείας Γεωργακόπουλος απομακρύνθηκε και το υπουργείο Παιδείας ανέλαβε ο ίδιος ο Ιωάννης Μεταξάς, εξασφαλίζοντας έτσι την υποταγή του εκπαιδευτικού συστήματος στην ιδεολογία του καθεστώτος αλλά και την εισαγωγή της οργάνωσης στα σχολεία. «Οφείλετε να γνωρίζετε ότι η Εθνική Οργάνωση της Νεολαίας είναι θεσμός κρατικός, έργον μου, επί του οποίου στηρίζω τας μεγίστας ελπίδας μου [...] εάν παρουσιασθεί οποιαδήποτε αντίδρασις, είμαι αποφασισμένος να την θραύσω» θα προειδοποιήσει τη διοίκηση του υπουργείου, για να προσθέσει δύο μήνες μετά ότι η ΕΟΝ «είναι το αναγκαίο και απαραίτητο συμπλήρωμα του σχολείου. [...] Το σχολείο πρέπει να ευγνωμονεί την Οργάνωση».
Μέχρι το 1939 όλες οι άλλες οργανώσεις της νεολαίας είχαν καταργηθεί και η συμμετοχή των μαθητών στην ΕΟΝ ήταν «σχεδόν» υποχρεωτική καθώς διάφορες τακτικές και στρατηγικές, όπως για παράδειγμα η υποχρεωτική παρακολούθηση των συναντήσεων της ΕΟΝ κάθε Τετάρτη και Κυριακή, «ημέρες της ΕΟΝ», διασφάλιζαν την εγγραφή των παιδιών στην οργάνωση. Εάν οι μαθητές απουσίαζαν είκοσι φορές από αυτές τις συναντήσεις αποβάλλονταν από το σχολείο. Επιπλέον σύμφωνα με την εγκύκλιο 36/1936 προς όλα τα υπουργεία τα μέλη της ΕΟΝ προτιμούνταν σε θέσεις εργασίας στο δημόσιο.
Το καθεστώς πίστευε ότι η ενοποίηση της ελληνικής νεολαίας κάτω από μια καλά ελεγχόμενη οργάνωση εξασφάλιζε την εθνική διαπαιδαγώγηση και την αποτελεσματική και ταχεία διάδοση της πολιτικής γραμμής της κυβέρνησης. Σύμφωνα με τον οργανισμό λειτουργίας της οργάνωσης «O αγών της ΕΟΝ είναι αγών συνειδήσεων και συνεπώς αγών ιδεολογικός, αγών διαφωτίσεως, αγών συνειδητοποιήσεως».
Από τις πρώτες κιόλας ημέρες της διακυβέρνησής του ο Μεταξάς υποστήριξε ότι μία από τις κεφαλαιώδους σημασίας επιδιώξεις του καθεστώτος ήταν η «Eθνική διαπαιδαγώγηση της νεολαίας, των παιδιών μας και των θυγατέρων μας. Ανύψωσις του φρονήματος και του χαρακτήρα αυτών εις τρόπον ώστε να εξασφαλίσωμεν διά την Ελλάδα πολίτας με φρόνημα και συνειδητάς μητέρας». [...] Διαβάστε περισσότερα στο τεύχος Οκτωβρίου

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Οκτώβριος 2010 #508 - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
 του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΞΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
της Φαίδρας Κουτσούκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 32 ΕΘΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ
 της Μαρίνας Πετράκη
Διαβάστε περισσότερα >>
 42 ΤΑ «ΧΡΥΣΑ ΠΑΙΔΙΑ» ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ
του Κώστα Κατσούδα
Διαβάστε περισσότερα >>
 52 ΤΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (1936-1940)
του Νίκου Παπαναστασίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 62 ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΡΜΩΝ ΚΕΦΑΛΩΝ
της Δέσποινας Βαρσαμή
 70 Ο ΡΙΧΑΡΔΟΣ Ο ΛΕΟΝΤΟΚΑΡΔΟΣ ΚΑΙ ΤΟ «ΚΥΚΝΕΙΟ ΑΣΜΑ» ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
 80 ΚΟΥΡΤΣΙΟ ΜΑΛΑΠΑΡΤΕ
του Giordano Bruno Guerri
 93 ΤΟ «ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΗΣ ΠΙΤΖΑΜΑΣ»
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 103 ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 ΜΙΑ ΧΑΜΕΝΗ ΠΟΛΗ ΣΤΗ ΖΟΥΓΚΛΑ ΤΗΣ ΟΝΔΟΥΡΑΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 114 Βιβλία και Ιστορία
΄Εντμουντ Κήλυ. ΦΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΘΕΡΜΑΪΚΟ. ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΟΛΚ, Μετάφραση: Μαριζέτα Γεωργουλέα, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2010, σελ. 600, τιμή: 22,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
120 Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι;
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost