Περιοδικό Ιστορία
ΠΑΡΙΣΙ Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Από τους Παρίσιους, τους πρώτους κατοίκους της πόλης που φοβούνταν μήπως «τους πέσει ο ουρανός στο..
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

6 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ: Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΕΤΑΞΑΣ
του ΑΝΔΡEΑ ΣΤΕΡΓIΟΥ
Η περίπτωση του δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Συνέδεσε περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον το όνομά του με μια δικτατορία, η οποία επικράτησε στην ιστορική μνήμη όχι ως μια ακόμη από τις πολλές δικτατορίες που έλαβαν χώρα στην Ελλάδα αλλά ως η δικτατορία του Μεταξά, γεγονός συνηθισμένο σε άλλες χώρες όπως την Ισπανία, αλλά εντελώς ασυνήθιστο για την Ελλάδα. Συνέδεσε, επίσης, το όνομά του, κατά μοναδικό τρόπο, και με την ηχηρή άρνηση και αντίσταση της χώρας στο να μετατραπεί σε ιταλικό προτεκτοράτο κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτά τα δύο γεγονότα επισκίασαν πολλές άλλες πτυχές της πολιτικής και στρατιωτικής του δραστηριότητας, οι οποίες υπήρξαν τόσο αξιόλογες όσο και καταλυτικές για τη διαμόρφωση της πολιτικής του φυσιογνωμίας που τον ώθησε στην επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου. Το παρόν κείμενο φιλοδοξεί να φωτίσει κάποιες από αυτές τις πτυχές και να προσεγγίσει εκ νέου το καθεστώς που ο ίδιος οικοδόμησε.

Εκπαιδευτική και στρατιωτική σταδιοδρομία
Ο Ιωάννης Μεταξάς γεννήθηκε στην Ιθάκη στην οποία ο πατέρας του ήταν έπαρχος. Ήταν γόνος τού οικονομικά ξεπεσμένου κεφαλληνιακού κλάδου των Αντζουλακάτων της παλαιάς βυζαντινής οικογένειας των Μεταξάδων, ενώ η οικογένειά του διατηρούσε τον τίτλο του κόμη. Είχε δύο αδέρφια, τον Κωνσταντίνο και τη Μαριάνθη. Τα παιδικά του χρόνια ήταν ευτυχισμένα παρ’ όλες τις οικονομικές δυσκολίες της οικογένειάς του. Η κατάσταση επιδεινώθηκε το1879, όταν ο πατέρας του έχασε την πολιτική θέση που κατείχε και αναγκάστηκε να μετακομίσει στην Κεφαλλονιά. Εκεί ο Μεταξάς γράφηκε στο γυμνάσιο της πόλης απ’ όπου και αποφοίτησε με επιτυχία. Από τότε είχε φανεί η ιδιαίτερη κλίση που είχε στα μαθηματικά, κάτι που τον βοήθησε αργότερα στην ανάπτυξη μιας συμπαγούς και ευκρινούς στρατηγικής σκέψης.1
Στις 24 Σεπτεμβρίου του 1885, σε ηλικία 14 ετών, εισήλθε στη στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, επιλέγοντας το Σώμα Μηχανικών. Η επιλογή του δεν ήταν τυχαία αφού στο ίδιο σώμα υπηρετούσαν δύο συγγενείς του, ο Γεράσιμος και ο Νικόλαος Μεταξάς. Το 1890 εξήλθε από τη σχολή ως ανθυπολοχαγός του Μηχανικού. Τον Σεπτέμβριο του 1892 μπήκε στη σχολή Μηχανικών Στρατού και δύο χρόνια αργότερα βρέθηκε στην τοπική φρουρά του Ναυπλίου. Εκεί ζούσε με την οικογένειά του, αφού ο πατέρας του είχε μετατεθεί στο Ναύπλιο.
Το 1897 μετατέθηκε στο υπουργείο Στρατιωτικών, δίπλα στον θείο του, τον υπουργό Νικόλαο Μεταξά. Ύστερα από πιέσεις του ίδιου μετατέθηκε στο επιτελείο του τότε αντιστράτηγου, στη θέση του υπευθύνου των εμπιστευτικών αρχείων του επιτελείου. Εκεί είχε την ευκαιρία να γνωρίσει τον διάδοχο του θρόνου Κωνσταντίνο και να συνδεθεί φιλικά. Η συμμετοχή στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897 τού δίδαξε πολλά και τον βοήθησε να κερδίσει την εύνοια του βασιλιά. Το 1889 κέρδισε υποτροφία από τον βασιλιά και έτσι συμπλήρωσε τις σπουδές του στη Γερμανία στην Πολεμική Ακαδημία του Βερολίνου, από την οποία και αποφοίτησε, το1902, με ιδιαίτερες διακρίσεις, δεχόμενος εμφανείς επιρροές από τον πρωσικό μιλιταρισμό. Επανερχόμενος στην Ελλάδα το 1903 τοποθετήθηκε στο τότε νεοσύστατο κατά τα ξένα πρότυπα Γενικό Επιτελείο Στρατού συμβάλλοντας σημαντικά στην οργάνωση του στρατού. Εκεί συνεργάστηκε με τον Βίκτορα Δουσμάνη για τη σύνταξη των νέων στρατιωτικών κανονισμών, οι οποίοι ψηφίστηκαν στη Βουλή το 1904, ύστερα από εισήγηση του Θεοτόκη. Δύο χρόνια αργότερα, το1906, προήχθη σε λοχαγό πρώτης τάξεως. Ως μέλος του Επιτελείου ανέπτυξε στενή φιλία με τον πρίγκιπα Ανδρέα, αδερφό του διαδόχου Κωνσταντίνου, ενώ το 1907 του ζητήθηκε να αναλάβει τη στρατιωτική εκπαίδευση του μετέπειτα βασιλιά Γεώργιου Β΄. Για τα επόμενα δύο χρόνια ο Ιωάννης Μεταξάς τού δίδασκε Στρατιωτική Ιστορία και Τακτική. Το 1909 παντρεύτηκε τη Λέλα Χατζηιωάννου, η οποία τον συντρόφευε μέχρι το τέλος της ζωής του.
Με την έκρηξη του στρατιωτικού κινήματος του 1909, οι επαναστάτες μετέθεσαν τον Μεταξά στη Λάρισα αφού ήταν γνωστός για τις σχέσεις του με τη βασιλική οικογένεια. Στις 19 Οκτωβρίου του 1910 ο βασιλιάς διόρισε πρωθυπουργό τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Την ίδια μέρα ο Ιωάννης Μεταξάς έλαβε πρόσκληση να επισκεφθεί τον Βενιζέλο στο ξενοδοχείο που διέμενε. Όταν τον συνάντησε, ο Βενιζέλος του πρόσφερε τη θέση του πρώτου υπασπιστή του. Έτσι ο Μεταξάς έγινε ο ουσιαστικός σύνδεσμος μεταξύ του πρωθυπουργού και των Ανακτόρων. Αυτόν τον σκοπό εξυπηρετούσε ο διορισμός του ως υπασπιστή και στρατιωτικού συμβούλου του Βενιζέλου. [...] Διαβάστε περισσότερα στο τεύχος Οκτωβρίου

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Οκτώβριος 2010 #508 - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
 του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΞΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
της Φαίδρας Κουτσούκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 32 ΕΘΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ
 της Μαρίνας Πετράκη
Διαβάστε περισσότερα >>
 42 ΤΑ «ΧΡΥΣΑ ΠΑΙΔΙΑ» ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ
του Κώστα Κατσούδα
Διαβάστε περισσότερα >>
 52 ΤΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (1936-1940)
του Νίκου Παπαναστασίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 62 ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΡΜΩΝ ΚΕΦΑΛΩΝ
της Δέσποινας Βαρσαμή
 70 Ο ΡΙΧΑΡΔΟΣ Ο ΛΕΟΝΤΟΚΑΡΔΟΣ ΚΑΙ ΤΟ «ΚΥΚΝΕΙΟ ΑΣΜΑ» ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
 80 ΚΟΥΡΤΣΙΟ ΜΑΛΑΠΑΡΤΕ
του Giordano Bruno Guerri
 93 ΤΟ «ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΗΣ ΠΙΤΖΑΜΑΣ»
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 103 ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 ΜΙΑ ΧΑΜΕΝΗ ΠΟΛΗ ΣΤΗ ΖΟΥΓΚΛΑ ΤΗΣ ΟΝΔΟΥΡΑΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 114 Βιβλία και Ιστορία
΄Εντμουντ Κήλυ. ΦΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΘΕΡΜΑΪΚΟ. ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΟΛΚ, Μετάφραση: Μαριζέτα Γεωργουλέα, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2010, σελ. 600, τιμή: 22,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
120 Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι;
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost