Περιοδικό Ιστορία
ΠΑΡΙΣΙ Η ΜΥΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
Από τους Παρίσιους, τους πρώτους κατοίκους της πόλης που φοβούνταν μήπως «τους πέσει ο ουρανός στο..
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

ΤΟ 1936, όταν ο Ιωάννης Μεταξάς χρίστηκε πρωθυπουργός της Ελλάδας, ήταν γνωστός κυρίως για τη στάση του στην υπόθεση παραπομπής των Εξ ως υπευθύνων για τη Μικρασιατική Καταστροφή. Η απροκάλυπτη συναίνεση των ανακτόρων, αλλά και των Βρετανών, επέτρεψε στο καθεστώς της 4ης Αυγούστου να παγιωθεί στην εξουσία, χωρίς να συναντήσει ουσιαστική αντίσταση. Η Βουλή διαλύθηκε, η λειτουργία των πολιτικών κομμάτων απαγορεύτηκε και οι αντίπαλοι του καθεστώτος εξορίστηκαν. Εξοβελίζοντας τους αντιπάλους του από το πολιτικό σκηνικό, ο Μεταξάς εδραίωσε τη θέση του, παρά την περιορισμένη επιρροή του στη λαϊκή βάση. Η πολιτική του χαρακτηριζόταν από αυταρχισμό αλλά και την καλλιέργεια της προσωπολατρίας προς τον ίδιο.
Ο «Τρίτος Ελληνικός Πολιτισμός» όπως ονομάστηκε, είχε στοιχεία από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα της εποχής του: υποχρεωτική οργάνωση των νέων σε νεολαία, διώξεις αντιφρονούντων, λογοκρισία κ.ά. Παράλληλα, στόχευε στη λαϊκή στήριξη, εφαρμόζοντας ενίοτε κοινωνική πολιτική, με πράξεις όπως η ίδρυση του ΙΚΑ, το δικαίωμα της δεκαπενθήμερης άδειας, η παγίωση του θεσμού των συλλογικών συμβάσεων και η καθιέρωση της οκτάωρης εργασίας. Ωστόσο, η δικτατορία του Μεταξά είχε στοιχεία που παρέπεμπαν ευθέως στο ναζιστικό καθεστώς του Χίτλερ στη Γερμανία και το φασιστικό καθεστώς του Μουσολίνι στην Ιταλία. Πιο συγκεκριμένα, προχώρησε σε παρακολουθήσεις πολιτών και σε πολιτικές διώξεις των αντιφρονούντων (φυλάκιση, βασανιστήρια, εξορία), ενώ επιβλήθηκε λογοκρισία σε εφημερίδες, θέατρα, βιβλία κ.τ.λ.
Πρέπει να επισημανθεί όμως η συνετή εξωτερική πολιτική που ακολούθησε. Παρά τα δεδηλωμένα γερμανόφιλα αισθήματά του, τάχθηκε εξαρχής υπέρ των θέσεων της Βρετανίας. Η θέση του αυτή, ωστόσο, απόλυτα ορθή, όπως αποδείχθηκε, δεν τον εμπόδισε να προωθήσει σε όφελος της χώρας τις σχέσεις του με το Γ΄ Ράιχ και την Ιταλία υιοθετώντας μια συνετή τακτική ισορροπιών που συνέπλεε απόλυτα με το εθνικό συμφέρον. Αλλά και ως στρατιωτικός κατέβαλε τα μέγιστα όσον αφορά την πολεμική προπαρασκευή της χώρας παραμονές του πολέμου, παρά τη δυσμενή κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει ο στρατός και την παραλυσία που είχε επικρατήσει με τον εθνικό διχασμό βενιζελικών και βασιλικών.
Στη γενικότερη προσπάθεια αποτίμησης προσώπων της νεότερης Ιστορίας μας, η προσωπικότητα του Ιωάννη Μεταξά εξακολουθεί να δημιουργεί ερείσματα για αντιπαραθέσεις μεταξύ ιστορικών, πολιτικών αναλυτών και ακαδημαϊκών. Επιχειρώντας μια γενικότερη αποτίμηση του δικτατορικού καθεστώτος που εγκαθίδρυσε, προϊόντος της γενικότερης πολιτικής αστάθειας και της αδυναμίας των δύο μεγάλων κομμάτων της εποχής, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επέβαλε ένα ανελεύθερο καθεστώς, το οποίο σε επίπεδο ιδεολογικής συγκρότησης αντέγραφε/ακολουθούσε τα φασιστικά πρότυπα της περιόδου εκείνης. Η ιστορική συγκυρία της 28ης Οκτωβρίου 1940 οδήγησε τον Μεταξά να αρνηθεί την άνευ όρων είσοδο των ιταλικών στρατευμάτων στην Ελλάδα. Από πολλούς, η γνωστή απάντησή του «Λοιπόν, έχουμε πόλεμο» στον Ιταλό πρέσβη στην Αθήνα Εμανουέλε Γκράτσι, ο οποίος προηγουμένως του είχε επιδώσει τελεσίγραφο που έκανε λόγο για ελεύθερη είσοδο των ιταλικών στρατευμάτων στην Ελλάδα, θεωρείται προσωπική απόφαση του Μεταξά· πολλοί, επίσης, θεωρούν ότι ήταν αποτέλεσμα πιέσεων της κοινής γνώμης, ότι ο Μεταξάς σύρθηκε στην απόφαση αυτή. Όπως όμως κι αν προέκυψε αυτή η απάντηση, εξέφρασε το συναίσθημα του ελληνικού λαού. Ο Ιωάννης Μεταξάς συνδύασε το όνομά του με τη στάση του στον πόλεμο του 1940. Η Ιστορία όμως είναι υποχρεωμένη να τον κρίνει και για τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου, η οποία ουσιαστικά τερματίστηκε με την έναρξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

Οκτώβριος 2010 #508 - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
 του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΕΝΟΣ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΞΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
της Φαίδρας Κουτσούκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 32 ΕΘΝΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΝΕΟΛΑΙΑΣ
 της Μαρίνας Πετράκη
Διαβάστε περισσότερα >>
 42 ΤΑ «ΧΡΥΣΑ ΠΑΙΔΙΑ» ΤΟΥ ΜΕΤΑΞΑ
του Κώστα Κατσούδα
Διαβάστε περισσότερα >>
 52 ΤΑ ΔΙΛΗΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ Της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ (1936-1940)
του Νίκου Παπαναστασίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 62 ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΑΠΟΚΟΠΗΣ ΤΩΝ ΕΡΜΩΝ ΚΕΦΑΛΩΝ
της Δέσποινας Βαρσαμή
 70 Ο ΡΙΧΑΡΔΟΣ Ο ΛΕΟΝΤΟΚΑΡΔΟΣ ΚΑΙ ΤΟ «ΚΥΚΝΕΙΟ ΑΣΜΑ» ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
 80 ΚΟΥΡΤΣΙΟ ΜΑΛΑΠΑΡΤΕ
του Giordano Bruno Guerri
 93 ΤΟ «ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΗΣ ΠΙΤΖΑΜΑΣ»
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 103 ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΝΑΥΤΙΛΙΑ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 ΜΙΑ ΧΑΜΕΝΗ ΠΟΛΗ ΣΤΗ ΖΟΥΓΚΛΑ ΤΗΣ ΟΝΔΟΥΡΑΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 114 Βιβλία και Ιστορία
΄Εντμουντ Κήλυ. ΦΟΝΟΣ ΣΤΟΝ ΘΕΡΜΑΪΚΟ. ΥΠΟΘΕΣΗ ΠΟΛΚ, Μετάφραση: Μαριζέτα Γεωργουλέα, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2010, σελ. 600, τιμή: 22,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
120 Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι;
ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost