Περιοδικό Ιστορία
ΓΟΥΛΦ ΧΟΛ (Τόμος Α')
Η Αγγλία των Τιδόρ τη δεκαετία του 1520 βρίσκεται στα πρόθυρα του χάους...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

115 Βιβλία και Ιστορία

Andrew Nagorski. MOΣXA 1944. H ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΜΑΧΗ, Μετάφραση: Νικόλαος Λαζαρίδης, εκδ. Γκοβόστης, 2010, σ. 464, τιμή: 25,00 €.

 

Η Μάχη της Μόσχας, που επισήμως διήρκεσε από τις 30 Σεπτεμβρίου 1941 έως τις 20 Απριλίου 1942, ήταν η μεγαλύτερη μάχη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου –η μεγαλύτερη μάχη όλων των εποχών. Σηματοδοτεί την πρώτη φορά κατά την οποία οι στρατιές του Χίτλερ δεν κατάφεραν να θριαμβεύσουν  με την τακτική του «Κεραυνοβόλου Πολέμου». Παρ’ όλα αυτά, είναι πολύ λιγότερο γνωστή από τη Μάχη του Στάλινγκραντ όπου έλαβαν μέρος τα μισά περίπου στρατεύματα. Από τη στιγμή που ο Χίτλερ εξαπέλυσε την επίθεσή του στη Μόσχα, επτά εκατομμύρια άνδρες ενεπλάκησαν σε αυτόν τον τιτάνιο αγώνα. Οι συνολικές απώλειες των δύο στρατοπέδων –νεκροί, αιχμάλωτοι ή βαριά τραυματισμένοι– ανήλθαν στα δυόμισι εκατομμύρια, εκ των οποίων σχεδόν τα δύο εκατομμύρια αφορούσαν τη σοβιετική πλευρά. Όμως, η πρωτεύουσα της Σοβιετικής Ένωσης έστω και μετά βίας διασώθηκε, και αυτή υπήρξε η πρώτη αποτυχία του «Κεραυνοβόλου Πολέμου» των Γερμανών. Το γεγονός αυτό ανέτρεψε τα σχέδια του Χίτλερ για μια γρήγορη νίκη επί της Σοβιετικής Ένωσης και άλλαξε άρδην την πορεία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Κατά πάσα πιθανότητα πρόκειται για τη μεγαλύτερη μάχη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αναμφισβήτητα για τη μεγαλύτερη μάχη μεταξύ δύο στρατών μέχρι σήμερα. Συγκριτικά, οι απώλειες σε άλλες επικές μάχες, αν και τρομακτικές, ποτέ δεν έφθασαν αυτούς τους αριθμούς. Για πολλούς η Μάχη του Στάλινγκραντ, από τον Ιούλιο του 1942 έως τις αρχές του 1943, θεωρείται ως η πλέον αιματηρή του πολέμου. Όντως ήταν μεγάλη μάχη, ποτέ όμως δεν προσέγγισε το μέγεθος της Μάχης της Μόσχας. Ήταν επίσης μια μάχη παγκοσμίου ενδιαφέροντος, αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία, η Ιαπωνία και άλλες χώρες έλαβαν κρίσιμες αποφάσεις που βασίζονταν στις εκτιμήσεις τους για την έκβασή της. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι εάν οι Γερμανοί δεν αναχαιτίζονταν στα προάστια της Μόσχας ο αντίκτυπος θα γινόταν αισθητός σε όλον τον κόσμο.
Μέχρι σήμερα δεν έχει επιχειρηθεί ολοκληρωμένη εξιστόρηση της επικής αυτής μάχης, επειδή κάτι τέτοιο θα αποδυνάμωνε τις ωραιοποιημένες σοβιετικές περιγραφές του πολέμου, που παρουσιάζουν τον Στάλιν ως μια στρατιωτική ιδιοφυΐα και τους Ρώσους ως έναν λαό που συνένωσε ηρωικά τις δυνάμεις του για να αντιμετωπίσει τη γερμανική εισβολή. Ήταν τα σοβαρά λάθη, η ανικανότητα και η ωμότητα του Στάλιν που επέτρεψαν στα γερμανικά στρατεύματα να φθάσουν στα περίχωρα της Μόσχας. Το γεγονός αυτό προκάλεσε πανικό στην πόλη  –λεηλασίες, επιθέσεις, απρόβλεπτες και βίαιες εκδηλώσεις πρωτόγνωρης έντασης. Ο μισός περίπου πληθυσμός της πόλης τράπηκε σε φυγή. Τα σφάλματα όμως του Χίτλερ σύντομα αποδείχτηκαν ακόμη πιο σημαντικά από αυτά του Στάλιν: έστειλε τα στρατεύματά του κατά της Σοβιετικής Ένωσης χωρίς χειμερινό ιματισμό, επέμεινε στην άμεση επιβολή καθεστώτος τρομοκρατίας και αγνόησε τα επίμονα αιτήματα των στρατηγών του για επίθεση εναντίον της Μόσχας το συντομότερο δυνατόν. Τελικά, τα λάθη του Χίτλερ εξουδετέρωσαν αυτά του Στάλιν.
Ο Άντριου Ναγκόρσκι –αρχισυντάκτης του Newsweek International– στο βιβλίο του παρουσιάζει έγγραφα τα οποία βλέπουν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας· προέρχονται από προσφάτως αποχαρακτηρισθέντα σοβιετικά αρχεία, συμπεριλαμβανομένων των αρχείων της τρομακτικής NKVD, όπως ονομαζόταν τότε η KGB. Περιλαμβάνονται, επίσης, αφηγήσεις διασωθέντων και τέκνων κορυφαίων αξιωματικών του σοβιετικού στρατού και κυβερνητικών αξιωματούχων, καθώς και αναφορές δυτικών διπλωματών και ανταποκριτών. Με αυτόν τον τρόπο καθίσταται διαυγής η ολοκληρωμένη εξιστόρηση της σύγκρουσης δύο συστημάτων που βασίζονταν στη στυγνή τρομοκρατία και στις απάνθρωπες μαζικές εξοντώσεις. Πέραν της εξιστόρησης της αιματοχυσίας,  μεταφέρει τον αναγνώστη στα παρασκήνια των πρώτων διαπραγματεύσεων μεταξύ του Χίτλερ και του Στάλιν, και ακολούθως στα παρασκήνια των διαπραγματεύσεων μεταξύ του Στάλιν, του Ρούσβελτ και του Τσώρτσιλ. Πρόκειται για μια συναρπαστική εξιστόρηση αυτής της μνημειώδους και πολυαίμακτης μάχης που άλλαξε την πορεία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.


Γράφει και επιμελείται ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
 

Σεπτέμβριος 2010 #507 - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ
του Κωνσταντίνου Ι. Δεσποτόπουλου
 9 ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
του Νίκου Κ. Κυριαζή
Διαβάστε περισσότερα >>
 18 ΤΙ ΟΔΗΓΗΣΕ ΣΤΗΝ ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΑ
του Αναστασίου Δ. Καραγιάννη
 26 ΜΑΡΑΘΩΝΑΣ 2500 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ
του Guy Feaux de la Croix
 36 O ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ
της Μαρίνας Μαραγκού
 43 Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΔΟΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΕΡΙΔΕΣ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 54 ΕΘΝΙΚΕΣ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
 του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 67 GAZPROM: ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ
 του Φίλιππου Προέδρου
Διαβάστε περισσότερα >>
 75 ΤΑ «ΚΑΣΤΡΑ» ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
 84 ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ
 του Μ. Γ. Μερακλή
 102 ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΛΗΘΗ
της Σταυρούλας Γ. Τσούπρου
 111 ΝΗΣΙ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ
του Φίλιππου Φίλιππα
 115 Βιβλία και Ιστορία
Andrew Nagorski. MOΣXA 1944. H ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΜΑΧΗ, Μετάφραση: Νικόλαος Λαζαρίδης, εκδ. Γκοβόστης, 2010, σ. 464, τιμή: 25,00 €.
Γράφει και επιμελείται ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
115 Βιβλία και Ιστορία ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
120 Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122 Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι; ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost