Περιοδικό Ιστορία
McMafia – Έγκλημα χωρίς σύνορα
Η τολμηρή έρευνα του Γκλένι που κράτησε τρία χρόνια, φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της παγκοσμιοποίησης
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

117 Βιβλία και Ιστορία

Στέφανος-Κωνσταντίνος Βούλγαρις (Εισαγωγή, απόδοση στα ελληνικά, σημειώσεις). ΕΚ ΒΟΥΛΓΑΡΕΩΝ. Ένα ανέκδοτο οικογενειακό χρονικό, Πρόλογος: Ν. Ε. Καραπιδάκης, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2010, σ. 220, τιμή: 17,00 €

Ο λαός των Βουλγάρων είναι αρχαίος και έχει σχέση, παρά το όνομά του, με τον Αττίλα, που ταπείνωσε τους αρχαίους Ρωμαίους. Η ιστορία του λαού αυτού συνδέεται εν συνεχεία με τη ρωμαϊκή Ιστορία και εν προεκτάσει με τη βυζαντινή. Ο λαός των Βουλγάρων συμμετέχει στο αυτοκρατορικό κλέος των Ρωμαίων αλλά διατηρεί και την ιδιοπροσωπία του, τη δική του ιστορία. Η οικογένεια Βούλγαρι –όπως αποδεικνύει το όνομά της και η γενεαλογία της– κατάγεται από πρίγκιπες αυτού του λαού και άρα συμμετέχει στο αυτοκρατορικό παρελθόν. Η Κέρκυρα είναι μέτοχος αυτού του παρελθόντος. Συνεπώς η οικογένεια δικαιούται να έχει μια περίοπτη θέση στην ιστορία της Κέρκυρας. Η οικογένεια Βούλγαρι δεν ήταν από τις παλαιότερες στην Κέρκυρα. Φθάνει σ’ αυτήν το 1462, αλλά στο συμβούλιο της πόλης θα συμμετάσχει μετά την τέταρτη δεκαετία του 16ου αιώνα. Είναι γνωστό ότι η οικογένεια Βούλγαρι, προκειμένου να πετύχει την κοινωνική της άνοδο ήρθε σε επιγαμία με την οικογένεια Καλοχαιρέτη που ήταν και η κάτοχος των λειψάνων του Αγίου Σπυρίδωνα. Διαχειριζόμενη αυτή τα λείψανα, τα οποία ωστόσο διεκδικούσε και η πόλη της Κέρκυρας, μπόρεσε να αποκτήσει μια σημαίνουσα θέση μεταξύ των ισχυρών και βαθμηδόν, χάριν στις διακρίσεις των μελών της, να συγκαταλεγεί μεταξύ των πιο ισχυρών οικογενειών του τόπου. Συνδεδεμένη κυρίως με την Εκκλησία η οικογένεια Βούλγαρι, αφού έξι από τους τελευταίους δεκατρείς πρωτοπαπάδες ήταν μέλη της και  πολλά άλλα διακρίθηκαν στα γράμματα και στις επιστήμες, στη διοίκηση της κοινότητας και στον στρατό.
Το αρχείο της οικογένειας Βούλγαρι φυλασσόταν στον Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος. Από το μακραίωνο αυτό αρχείο μόνο ένα μικρό τμήμα παρέμεινε στα χέρια της οικογένειας, μεταξύ των εγγράφων του οποίου βρίσκεται και το ανώνυμο χειρόγραφο, σε δύο αντίγραφα διαφορετικών εποχών. Το πρώτο χρονολογείται στα μέσα του 18ου αιώνα και το δεύτερο στις αρχές ή στα μέσα του 19ου αιώνα. Το κείμενο με τη μορφή της διήγησης, συχνά σε πρώτο πρόσωπο, δεν έχει ουσιώδεις διαφορές μεταξύ των δύο χειρογράφων, έχει χαρακτηριστικά χρονικού και εμπεριέχει όλες τις ασάφειες, τους αναχρονισμούς και τις παρανοήσεις σε τοπωνυμίες, ονόματα και πρόσωπα.
Κατά το μεγαλύτερο μέρος του το χειρόγραφο είναι ένα χρονικό –καλύπτει μια περίοδο οκτώ έως δέκα αιώνων–, που αφορά τη μεσαιωνική ιστορία του βουλγαρικού έθνους. Οι ιστορικές πληροφορίες που έχουμε για τις περιόδους αυτές είναι συγκεχυμένες και αλληλοσυγκρουόμενες, η δε ακαταστασία που επικρατούσε στην τήρηση ιστορικών αρχείων ήταν τέτοια ώστε είναι πολύ πιθανό οι πηγές να προέρχονται ακόμη και από μύθους και αναφορές σε κείμενα που έχουν χαθεί ή σε προφορικές παραδόσεις οι οποίες κυκλοφορούσαν στα Βαλκάνια. Εξιστορούνται οι σχέσεις του λαού αυτού με τους γειτονικούς λαούς, η προσπάθειά του να επικρατήσει και να διασωθεί μέχρι και την εξαφάνισή του ως συντεταγμένου κράτους. Στον συντάκτη ή στους συντάκτες του Χρονικού των Βούλγαρι θα συναντήσουμε το ζήτημα της καταγωγής των Βουλγάρων, τη συζήτηση για τις σχέσεις των Βουλγάρων με τη βυζαντινή Εκκλησία και τη Δύση, την ιστορία των μεσαιωνικών βουλγαρικών κρατών, την οργάνωσή τους, τη σχέση τους με το βυζαντινό κράτος, τη σχέση της βουλγαρικής αριστοκρατίας με την ελληνική και τη σερβική, τις πόλεις τους. Πρόκειται για έναν πληροφοριακό πλούτο εξόχως ενδιαφέροντα για τους ερευνητές της βουλγαρικής Ιστορίας. Βάσει των στοιχείων αυτών αλλά και εξετάζοντας τις πηγές στις οποίες στηρίζεται ο βασικός συντάκτης του Χρονικού, διακρίνουμε το πανόραμα της παιδείας, κατά κύριο λόγο ιστορικής, ενός λογίου που γράφει στα τέλη του 17ου αιώνα ή κατά το πρώτο τέταρτο του 18ου, αλλά και δύο άλλων που επενέβησαν στο χειρόγραφο μεταγενέστερα. Ο ένας κατά πάσα πιθανότητα είναι ο Πέτρος Πολύκαρπος Βούλγαρις. Μια διόλου τυχαία προσωπικότητα, ρωσόφιλος, απομνημονευματογράφος και πρωτοπαπάς μετά την άφιξη των Ρωσοτούρκων στα Επτάνησα το 1799-1800, τον οποίο το Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης και άλλοι Κερκυραίοι εμπόδισαν να γίνει Μητροπολίτης Κερκύρας μετά την αποκατάσταση του μητροπολιτικού της θρόνου.
Το ανέκδοτο ιστορικό Χρονικό της οικογένειας Βούλγαρι μπορεί να διαβαστεί και σαν ιστορικό θρίλερ, καθώς καταγράφει γεγονότα από τη μεσαιωνική ιστορία του βουλγαρικού «έθνους» και άλλων λαών της Βαλκανικής. Όπως επισημαίνει και ο Στέφανος-Κωνσταντίνος Βούλγαρις στην άκρως κατατοπιστική-περιεκτική εισαγωγή του, «ο συγγραφέας του Χρονικού ανοίγει ένα παράθυρο και φωτίζει εποχές και περιοχές σχετικά σκοτεινές και δύσβατες, που παρουσιάζουν ένα γενικότερο ενδιαφέρον, αλλά και για τον πρόσθετο λόγο ότι ενδέχεται να έχουν ενσωματωθεί στο κείμενο οικογενειακές παραδόσεις και πληροφορίες για μια γενικά άγνωστη περίοδο του βουλγαρικού έθνους». Καταληκτικός στόχος του ανώνυμου συγγραφέα είναι η σύνδεση του βουλγαροσερβικού ηγεμονικού οίκου με τον παλαιολόγειο Μυστρά και, τελικά, η εγκατάσταση της «εκ Βουλγάρεων» οικογένειας στην Κέρκυρα.
Ο Στέφανος-Κωνσταντίνος Βούλγαρις, με την κυριολεκτικά έξοχη απόδοσή του στα ελληνικά ενός εξαιρετικά δύσκολου κειμένου –πρέπει να επισημανθεί ότι σχεδόν σε ολόκληρο το κείμενο είναι εμφανής η επίδραση της λατινικής και της βενετσιάνικης γλώσσας, ιδιαίτερα σε τοπωνύμια και ονόματα ηγεμόνων–, αναδεικνύει ένα μοναδικό ιστορικό Xρονικό, διατηρώντας το ύφος και αποδίδοντας τον απλοϊκό χαρακτήρα της αφήγησης που συνιστά και το ελκυστικότερο προσόν του κειμένου.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

Αυγουστος 2010 #506 - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΣΤΟΝ Α΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ
του Σωτήρη Ριζά
 14 ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΞΙΚΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ
της Φαίδρας Κουτσούκου
 22 ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑ ΤΟΝ Β΄ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ
του Δημήτρη Κ. Αποστολόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 34 Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΣΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
 της Πόπης Λαζαρίδη
 42 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ. Ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΕΠΑΝΕΝΩΣΗ ΤΟΥ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ
του Ανδρέα Στεργίου
 55 Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟΥ ΤΑΜΕΙΟΥ
του Βασίλη Λογοθέτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 66 ΜΜΕ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΟΙ
του Διονύση Κ. Μαγκλιβέρα
Διαβάστε περισσότερα >>
 71 ΣΟΜΑΛΙΑ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΤΕΙΑ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 80 ΣΤΡΑΝΤΙΟΤΙ. ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΙ ΜΙΣΘΟΦΟΡΟΙ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ
της Αμάντας Σκαμάγκα
 90 ΙΣΑΑΚΙΟΣ ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ
 του Κώστα Καρδάμη
 96 Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΚΑΒΑΦΑΚΗ
του Γιάννη Ράγκου
 106 ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΔΡΥΪΔΩΝ
του Φίλιππου Φίλιππα
 109 Ο ΣΟΥΗΔΟΣ ΦΙΛΕΛΛΗΝΑΣ ΣΤΟΥΡ ΛΙΝΕΡ
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
 117 Βιβλία και Ιστορία

Στέφανος-Κωνσταντίνος Βούλγαρις (Εισαγωγή, απόδοση στα ελληνικά, σημειώσεις). ΕΚ ΒΟΥΛΓΑΡΕΩΝ.

 Γράφει και επιμελείται ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ


Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
113 Βιβλία και Ιστορία ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
120 Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122 Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124 Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
128 Γιατί το λέμε έτσι; ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129 Το Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost