Περιοδικό Ιστορία
ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
Μια νοσταλγική και αποκαλυπτική βιογραφία της μεταπολεμικής γενιάς απο το '40 ως σήμερα...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

112 Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΓΕΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ ΤΗΣ ΕΙΣΒΟΛΗΣ

Ο όρος «γενιά της εισβολής» θεωρήθηκε από τους γραμματολόγους και τους ιστορικούς της κυπριακής λογοτεχνίας επικρατέστερος για να περιγράψει και να προσδιορίσει κυρίως τους ποιητές, και κατά δεύτερο λόγο τους πεζογράφους, οι οποίοι εμφανίστηκαν λίγο πριν ή λίγο μετά την τουρκική εισβολή του 1974 και έχουν ενσωματώσει στο πρώιμο αλλά και στο μετέπειτα ωριμότερο έργο τους το βίωμα της ιστορικής τραγωδίας, με τη μορφή της προσωπικής ή της συλλογικά καθορισμένης αίσθησης που διαμόρφωσε τη ζωή τους.

Το μέγεθος και το βάθος αυτού του βιώματος έχουν προφανώς πιο ευδιάκριτες και πιο μακρόβιες αποτυπώσεις πολιτικού ή υπαρξιακού χαρακτήρα στις συνειδήσεις όλων των Κύπριων λογοτεχνών, ειδικά όμως στους νεότερους, της «εισβολής», που ηλικιακά τη στιγμή εκείνη περνούσαν από την εφηβεία στη βιολογική ωριμότητα, οι αποτυπώσεις αυτές είναι εντονότερες, λόγω του ότι εγγράφηκαν κατά την περίοδο της πρώιμης διάπλασής τους. Έτσι, για να κάνουμε κάποιες πρωτοβάθμιες συγκρίσεις, ενώ οι περίπου συνομήλικοι με τους Κύπριους της γενιάς της εισβολής ποιητές της ελλαδικής ομάδας του '70 παρουσιάζουν στις συλλογές τους μια ταχύτατη εξάλειψη των ιστορικών συμφραζομένων από τα οποία τεκμαίρεται κατά βάση το πνεύμα της εποχής, οι πρώτοι επανέρχονται αδιάλειπτα στην ίδια πηγή προέλευσης του τραύματος. Και η ανάμνηση αυτού του τραύματος είναι που πολλές φορές οδηγεί την ποιητική φαντασία σε μια αναδιάταξη και σε έναν επαναπροσδιορισμό του πολιτικού και του σωματικού πάθους.

Τα ποιήματα που γράφηκαν όταν ήταν νωπές ακόμα οι εικόνες της καταστροφής του '74 είναι αλήθεια ότι σπάνια ξεχωρίζουν για την τεχνικη τους αρτιωση ή για την προσεγμένη τους γλώσσα. Είναι ποιήματα πολεμικής ή ποιήματα άμεσης κατάθεσης των οδυνηρών εμπειριών και είναι ευνόητο ότι το συναισθηματικό τους φορτίο καθορίζει σε σημαντικό βαθμό τη μορφή τους. Γενικά, θα μπορούσαμε να παρατηρήσουμε ότι χρησιμοποιούν ως εκφραστικά τους μέσα την εικόνα ή το εύρημα, αλλά με κίνητρο την εν θερμώ διατύπωοη. Πολύ γρήγορα, όμως, ο σαρκασμός, το αποφθεγματικό τους ύφος και η ελεγειακή ρητορική σε πολλές περιπτώσεις θα θυμίσουν τη συναισθηματική αναδίπλωση και την υπόκωφη οργή των ποιητών της αμέσως μεταπολεμικής περιόδου αυτό το κράμα της καβαφικής σοφιστικής για το νόημα της ιστορίας και της λυρικής νοσταλγίας του Γιώργου Σεφέρη και του Γιάννη Ρίτσου για τη χαμένη ενότητα του ανθρώπου με τον κόσμο του. Ποιητές όπως ο Αντρέας Σισμάνης, ο Γιώργος Μολέσκης, ο Δημήτρης Γκότσης, ο Λούης Περεντός, ο Σάββας Παύλου, ο Χρήστος Μαβρής, ο Μάριος Αγαθοκλέους, ο Λεύκιος Ζαφειρίου, ο Νίκος Ορφανίδης, ο Ανδρέας Αντωνιάδης συγκλίνουν σε έναν ποιητικό τόπο που αν και σχηματίζεται από φωνές που διαφέρουν μεταξύ τους απο την επιγραμματικοτητα, τον διδακτισμό, την ειρωνεία ή τη διαβρωτική σατιρική τους διάθεση , βασικό του μόρφωμα είναι ο σπαραγμός, το ξέσχισμα της νεανικής συνείδησης. To κοινό σημείο αναφοράς δεν είναι ο πόλεμος, ως γεγονός αιματηρό, όσο η «απαγόρευση» της διέλευσης της Ιστορίας, η σχεδόν συνειρμική προσφυγή όλων ανεξαιρέτως των κινήσεων της μνήμης στον τεμαχισμό της χώρας (αλλά και του ανθρώπινου σώματος), κάτι που έκτοτε ακρωτηριάζει εξακολουθητικά την ποιητική φαντασία. Οι θεματικές αναφορές της κυπριακής ποίησης, γράφει η Νάτια Χαραλαμπίδου, κρίνοντας την Ανθολογία της σύγχρονης κυπριακής ποίησης (1985), είναι εξ ολοκλήρου διαφορετικές από τις αναφορές της ελλαδικής ποίησης, αν και σχετικές προς αυτές, οφειλόμενες στις ιδιαίτερες κοινωνικο-ιστορικές συνθήκες που επικρατούν στην Κύπρο. [...] Μια προσεκτική, συγκριτική ματιά στα ποιήματα των Κυπρίων και των Ελλήνων του '70 ίσως να μας έδειχνε μερικές σημαντικές διαφορές, όχι μόνο ως προς τη στάση αλλά και ως προς τις ποιητικές τεχνικές που έχουν χρησιμοποιηθεί. [...] Παρά τη χρήση της ειρωνείας και από τις δύο γενιές, στα ποιήματά τους η νοσταλγική φύση [...] των περισσότερων κυπριακών ποιημάτων συγκρούεται με την κυνική διάθεση που χαρακτηρίζει πολλά από τα ποιήματα της ελληνικής γενιάς του '70. 

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Οκτώβριος 2009 #496

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΡΕΤΑΝΟΥΣ του Γίώργου Γεωργή
του Γιώργου Γεωργή
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 TO ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΕΝΩΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ, 1878-1960
του Πέτρου Παπαπολυβίου
 32 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΟ, 1912-1960
του Ευάνθη Χατζηβασιλείου
 42 ΤΑ«ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΑ», Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ TO ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ TOY 1931
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 58 Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 1960-1974
του Γιώργου Καζαμία
 68 TO ΚΥΠΡΙΑΚΟ 1963-64: Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ
του Ανδρέα Σταματίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 78 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ Α ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
του Θέμη Πολυβίου
 88 Η ΔΗΜΙΟΥΡΠΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 1920-1970
της Σούλας Ζαβού
 94 TO ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
του Ανδρέα Στεργίου
 112 Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΓΕΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ ΤΗΣ ΕΙΣΒΟΛΗΣ
του Αλέξη Ζήρα
Διαβάστε περισσότερα >>
 118 Η ΔΗΜΙΟΥΡΠΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΕΤΑ TO 1974
του Λευτέρη Παπαλεοντίου
 124 ΑΦΡΟΔΙΤΗ
του Φίλιππου Φίλιππα
 128 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
136 Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
138 Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
140 Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
144 Γιατί το λεμε έτσι; ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
145 To Σταυρόλεξο του21ουαιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
 DVD - ΠΕΡΙ ΚΥΠΡΟΥ
Δωρεάν με το τεύχος Οκτωβρίου του Περιοδικού "Ιστορία εικονογραφημένη"
Διαβάστε περισσότερα >>
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost