Περιοδικό Ιστορία
McMafia – Έγκλημα χωρίς σύνορα
Η τολμηρή έρευνα του Γκλένι που κράτησε τρία χρόνια, φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της παγκοσμιοποίησης
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

6 Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΡΕΤΑΝΟΥΣ του Γίώργου Γεωργή

Η κατάληψη της Κύπρου το 1878 υπήρξε ένα από τα μεγαλύτερα κατορθώματα της αγγλικής διπλωματίας, η οποία πέτυχε να περάσει σε αγγλική δικαιοδοσία το τρίτο σε μέγεθος νησί της Μεσογείου χωρίς να χρησιμοποιήσει τις κανονιοφόρους του αγγλικού Ναυτικού. Ήταν το επιστέγασμα των προσπαθειών του οικονομικοπολιτικού αγγλικού κατεστημένου, που έβλεπε την Κύπρο ως απαραίτητο σταθμό στον δρόμο προς την Ινδία και ως σημαντική βάση για τη διασφάλιση των αγγλικών στρατηγικών συμφερόντων στην Εγγύς και στη Μέση Ανατολή.

Η ΓΕΝΙΚΕΥΣΗ της χρήσης του πετρελαίου από τα μέσα του 19ου αιώνα και η διαφαινόμενη παγκόσμια αξία του μαύρου χρυσού, του οποίου η ύπαρξη στην περιοχή ήταν γνωστή από την αρχαιότητα, επέβαλλαν την ανάγκη κατάληψης της Κύπρου από τους Βρετανούς. To πετρέλαιο και η διάνοιξη της Διώρυγας του Σουέζ σφράγισαν καθοριστικά τη μοίρα της Κύπρου οτους χρόνους που ακολούθησαν.

To μετακριμαϊκό ενδιαφέρον για την Κύπρο.

To ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για την Κύπρο άρχισε να εκδηλώνεται αμέσως μετά τη λήξη του Κριμαϊκού Πολέμου και ήταν αποτέλεσμα των νέων συνθηκών και αναγκών σε συνάρτηση με τις εξελίξεις του Ανατολικού Ζητήματος. Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία εξέταζαν την πιθανότητα κατάληψης της Κύπρου και εκδήλωναν με διάφορους τρόπους την επιθυμία τους αυτή. Επιστημονικές αποστολες από τη Γαλλία, αγγλικές ναυτικές περιηγήσεις και αξιολογήσεις, ρωσική προσπάθεια θρησκευτικής διείσδυσης με την κλασική μέθοδο της παροχής βοήθειας και προστασίας στους ορθοδόξους, συνθέτουν την εικόνα του μετακριμαϊκού ενδιαφέροντος για την Κύπρο. Με τη Συνθήκη των Παρισίων του 1856 οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν δεχθεί την Οθωμανική Αυτοκρατορία και είχαν εγγυηθεί την εδαφική της ακεραιότητα. Οποιαδήποτε επίθεση εναντίον της αποτελούσε casus belli. Κάθε διαφορά ή απαίτηση σε βάρος της έπρεπε να εισάγεται σε ευρωπαϊκή διαιτησία. Σε αντάλλαγμα ο σουλτάνος ανέλαβε να εισαγάγει στο κράτος του, με απαίτηση των Δυνάμεων, μια σειρά μεταρρυθμίσεων που θα βελτίωναν τη θέση των χριστιανών υπηκόων του και θα διασφάλιζαν την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας του. Η συνθήκη του 1856 διατηρούσε το ισοζύγιο δυνάμεων στα Βαλκάνια και στην Ανατολική Μεσόγειο, διεφύλαττε την ακεραιότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και δέσμευε τόσο τα όμορα προς αυτήν κράτη όσο και τις Μεγάλες Δυνάμεις ότι δεν θα επιχειρούσαν κατάληψη οποιωνδήποτε εδαφών της. Έτσι, παρότι οι μετακριμαϊκές δεσμεύσεις περιόριζαντις δυνατότητες ενεργειών για κατάληψη της Κύπρου, οι Μεγάλες Δυνάμεις διατηρούσαν το ενδιαφέρον τους για το νησί και ενεργούσαν κρυφά και χωριστά για την εξασφάλισή του.

To Συνέδριο του Βερολίνου

Η κατάσταση που διαμορφώθηκε μετά την παρισινή συνθήκη του 1856 κράτησε μια περίπου εικοσαετία μέχρι τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο του 1877-78, που έληξε με τουρκική ήττα και υπογραφή της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου, η οποία θεωρήθηκε ως μεγάλο πλήγμα για τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, επειδή υλοποιούσε τα πανσλαβιστικά σχέδια της Ρωσίας και, γενικά, έλυνε υπέρ της το Ανατολικό Ζήτημα. 0 πόλεμος αυτός απέδειξε πόσο εύθραυστη ήταν η ειρήνη και πόσο ανεπαρκείς ήταν οι εγγυήσεις που έδωσαν το 1856 οι Μεγόλες Δυνάμεις για την ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα και την ισότιμη ευρωπαϊκή αντιμετώπιση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η ρωσική προέλαση του 1877 και η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου γκρέμισαν το οικοδόμημα της Συνθήκης των Παρισίωντου 1856. Η ρωσοτουρκική συνθήκη προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις της ευρωπαϊκής διπλωματίας, που επεδίωξε και πέτυχε την ανατροπή της τον ίδιο χρόνο στο Συνέδριο του Βερολίνου. Η Ρωσία αναγκάσθηκε να συμμετάσχει στο συνέδριο κάτω από την πίεοη της Αγγλίας και της Αυστρίας και ύστερα από μεσολάβηση της Γερμανίας.

του Γιώργου Γεωργή

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Οκτώβριος 2009 #496

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΡΕΤΑΝΟΥΣ του Γίώργου Γεωργή
του Γιώργου Γεωργή
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 TO ΚΥΠΡΙΑΚΟ ΕΝΩΤΙΚΟ ΚΙΝΗΜΑ, 1878-1960
του Πέτρου Παπαπολυβίου
 32 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΥΠΡΙΑΚΟ, 1912-1960
του Ευάνθη Χατζηβασιλείου
 42 ΤΑ«ΟΚΤΩΒΡΙΑΝΑ», Η ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ TO ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ TOY 1931
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 58 Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 1960-1974
του Γιώργου Καζαμία
 68 TO ΚΥΠΡΙΑΚΟ 1963-64: Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ
του Ανδρέα Σταματίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 78 ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ Α ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
του Θέμη Πολυβίου
 88 Η ΔΗΜΙΟΥΡΠΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ 1920-1970
της Σούλας Ζαβού
 94 TO ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
του Ανδρέα Στεργίου
 112 Η ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΓΕΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ ΤΗΣ ΕΙΣΒΟΛΗΣ
του Αλέξη Ζήρα
Διαβάστε περισσότερα >>
 118 Η ΔΗΜΙΟΥΡΠΚΗ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΜΕΤΑ TO 1974
του Λευτέρη Παπαλεοντίου
 124 ΑΦΡΟΔΙΤΗ
του Φίλιππου Φίλιππα
 128 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
136 Τέχνη και πολιτισμός ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
138 Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
140 Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
144 Γιατί το λεμε έτσι; ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
145 To Σταυρόλεξο του21ουαιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
 DVD - ΠΕΡΙ ΚΥΠΡΟΥ
Δωρεάν με το τεύχος Οκτωβρίου του Περιοδικού "Ιστορία εικονογραφημένη"
Διαβάστε περισσότερα >>
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost