Περιοδικό Ιστορία
ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
Μια νοσταλγική και αποκαλυπτική βιογραφία της μεταπολεμικής γενιάς απο το '40 ως σήμερα...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

26 ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Εκλογικές αναμετρήσεις στην Ελλάδα
του ΣΩΤΗΡΗ ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΟΥ


Από το 1844 οπότε και διενεργήθηκαν οι πρώτες κοινοβουλευτικές εκλογές στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος έχουν πραγματοποιηθεί πλήθος εκλογικών αναμετρήσεων οι οποίες διέπονταν σχεδόν κάθε φορά από διαφορετικό εκλογικό νόμο. Μέχρι την κατάργηση της βασιλείας τα Ανάκτορα θα αποτελούν σημαντικό παίκτη των εκλογών και τα υποψήφια κόμματα θα διαγωνίζονται άλλοτε για την εύνοιά τους και άλλοτε να πείσουν τους ψηφοφόρους τους ότι θα δρουν ανεξάρτητα από τις βασιλικές επιταγές. Μέσα σε κάτι περισσότερο από 150 χρόνια πρωθυπουργοί, κόμματα και παρατάξεις εντός των κομμάτων θα παλέψουν για τον έλεγχο του Κοινοβουλίου - στόχος όχι πάντα εύκολα εφικτός. Σε αυτή την περίοδο τα διάφορα κόμματα θα προσπαθήσουν να αξιοποιήσουν διάφορα τεχνάσματα και πρακτικές ώστε να προδικάσουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Ένα τέτοιο αποτέλεσε και τελικά αποτελεί και στις μέρες μας η χρονική περίοδος προκήρυξης εκλογών, πολύ συχνά πρόωρων.

ΑΠΟ την ίδρυσή του με την Επανάσταση του 1821, το νέο ελληνικό κράτος βάσισε την οργάνωση και τη διοίκησή του στις ιστορικές εμπειρίες της περιόδου της Τουρκοκρατίας όπου κεντρικός υπήρξε ο ρόλος της κοινότητας. Σε αυτές τις κοινότητες, λίγο-πολύ, ίσχυε μια δημοκρατική παράδοση όπου καθένας μπορούσε να λάβει μέρος στα κοινά. Αν και η προαναφερθείσα πρακτική δεν ήταν απόλυτη και σε πολλά μέρη ίσχυε ένα είδος ολιγαρχίας ή αριστοκρατίας, η δυναμική της Επανάστασης δεν άφησε περιθώριο υιοθέτησης κάτι διαφορετικότερου από τη δημοκρατική διακυβέρνηση της νεοσύστατης χώρας έστω και αν η έλευση του Όθωνα θα επιφέρει κάποιες σημαντικές οπισθοχωρήσεις επί των δημοκρατικών αξιών. Μέχρι και το 1833 οι Εθνικές Συνελεύσεις που έλαβαν χώρα επιβεβαίωναν την προσήλωση στην καθολική ψηφοφορία (αυτόχθονες άρρενες που έχουν συμπληρώσει το 25ο έτος ηλικίας και διαθέτουν ιδιοκτησία εντός της περιφέρειας ή ασκούν κάποιο επάγγελμα εντός αυτής) και στη διοίκηση της χώρας διά αντιπροσώπων (μέσω έμμεσης ψηφοφορίας). Την περίοδο 1833-1843 η χώρα θα διακυβερνηθεί απολυταρχικά με την υπολειτουργία όλων των αντιπροσω
πευτικών θεσμών, ακόμα και των δημοτικών αρχών. Έτσι, η πραγματική ιστορία του ελληνικού κοινοβουλευτισμού θα μπορούσε να διατυπωθεί ότι αρχίζει μετά το 1844.
Για την καλύτερη ανάλυση της ιστορίας των εκλογικών αναμετρήσεων στο σύγχρονο ελληνικό κράτος μια γενική τμηματοποίησή της σε 3 περιόδους (1844-1877, 1877-1974, 1974-σήμερα). Η τμηματοποίηση αυτή, η οποία δεν είναι εξαντλητική, στηρίζεται στη βάση της κατάστασης του πολιτικού συστήματος και των διαφορετικών επιρροών επί αυτού κατά τις περιόδους αυτές. Έτσι, για παράδειγμα, κατά την πρώτη περίοδο (1844-1877) το πολιτικό σύστημα αρχίζει να λειτουργεί βάσει δημοκρατικών αρχών, η σταθερότητά του όμως δεν είναι δεδομένη και παράλληλα είναι άμεσα εξαρτημένο από τον παράγοντα Παλάτι και τις διάφορες ξένες δυνάμεις της εποχής. Κατά τη δεύτερη περίοδο (1877-1974) το πολιτικό σύστημα έχει υιοθετήσει πλήρως τις περισσότερες δημοκρατικές αρχές (και κάποιες τις υιοθετεί σταδιακά), αλλά εθνικά ζητήματα και πόλεμοι (εσωτερικοί και εξωτερικοί) το διαταράσσουν όταν εν δυνάμει θα μπορούσε να είναι σταθερό. Τέλος, η τρίτη περίοδος (1974-σήμερα) περιλαμβάνει το πλέον σταθερό πολιτικό σύστημα, χωρίς βέβαια να απουσιάζουν στιγμές αποσταθεροποίησης, όπου οι διάφορες κυβερνήσεις έχουν περισσότερη ευχέρεια να προγραμματίσουν τις δράσεις τους για τις επόμενες εκλογές αλλά λιγότερα τεχνάσματα.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Σεπτέμβριος 2009 #495

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΠΤΩΣΗ TOY ΤΕΙΧΟΥΣ TOY ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ
του Φίλιππου Προέδρου
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 ΟΙΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΚΑΙ TO ΑΙΓΑΙΟ
του Σωτήρη Ριζά
Διαβάστε περισσότερα >>
 26 ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 35 ΖΗΝΟΔΟΤΟΣ (325-260Π.Χ.)
 της Ευτυχίας Νικολακοπούλου   
 38 ΑΛΕΞΙΟΣ Α' ΚΟΜΝΗΝΟΣ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
 50 ΑΡΤΥΡ ΖΟΖΕΦ ΝΤΕ ΓΚΟΜΠΙΝΩ
του Λυκούργου Αρεταίου
 62 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΟΥΝΑΡΗΣ: ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ TOY
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 75 ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΕΤΣΑΛΗΣ-ΔΙΟΜΗΔΗΣ
του Κώστα Ασημακόπουλου
 86 ΑΛ ΚΑΪΝΤΑ, Η ΕΚΔΙΚΗΣΗ TOY ΙΣΛΑΜ.
του Μιχαήλ Ηλ. Ντασκαγιάννη
Διαβάστε περισσότερα >>
 98 ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΤΥΦΟΥ ΣΤΟ ΜΑΡΟΥΣΙ ΤΟ 1924
του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου
 101 ΑΝΑΣΑΖΙ
του Φίλιππου Φίλίππα
 106 ΤΟΥΛΟΥΖ ΛΩΤΡΕΚ:Ο ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΟΝΜΑΡΤΡΗΣ ΤΗΣ ΜΠΕΛ ΕΠΟΚ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΦΙΣΕΣ ΤΟΥ
της Ασπασίας Παπαλόη
 113 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
122    Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124    Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
125    Καταγωγή ονοματων και τοπονυμίων ΔΙΚΑΙΟΣ ΒΑΓΙΑΚΑΚΟΣ
128    Γιατί το λεμε έτσι; ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129    To Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
 DVD - H ΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ
Δωρεάν με το τεύχος Σεπτεμβριου του Περιοδικού "Ιστορία εικονογραφημένη"
Διαβάστε περισσότερα >>
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost