Περιοδικό Ιστορία
ΓΟΥΛΦ ΧΟΛ (Τόμος Α')
Η Αγγλία των Τιδόρ τη δεκαετία του 1520 βρίσκεται στα πρόθυρα του χάους...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

6 Η ΠΤΩΣΗ TOY ΤΕΙΧΟΥΣ TOY ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

Στις 9 Νοεμβρίου 1989 η κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανίας αποφάσισε την ελεύθερη διέλευση των Ανατολικογερμανών στη Δυτική Γερμανία, καταρρίπτοντας τον συμβολισμό του Τείχους του Βερολίνου ως της γραμμής που χώριζε τα δύο μέρη της Γερμανίας, την Ανατολική από τη Δυτική Ευρώπη και τον κομμουνιστικό από τον καπιταλιστικό κόσμο. Η ημερομηνία αυτή αποτελεί ορόσημο καθώς άνοιξε τον δρόμο για την κατάρρευση του κομμουνιστικού μπλοκ, σήμανε το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και αποτέλεσε την αφετηρία της μονοπολικής εποχής που χαρακτηριζόταν από την αμερικανική ηγεμονία.
ΜETA το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου το Βερολίνο τελούσε υπό την κατοχή των συμμαχικών δυνάμεων. Γαλλικά, βρετανικά και αμερικανικά στρατεύματα κατείχαν μέρη του Δυτικού Βερολίνου, ενώ ο σοβιετικός στρατός είχε καταλάβει το 1945 και παρέμενε στο Ανατολικό. Οι συμμαχικές δυνάμεις συμφωνούσαν στην ανάγκη για την αποκατάσταση του γερμανικού κράτους με τέτοιον τρόπο ώστε να μην είναι σε θέση να απειλήσει ξανά την ειρήνη στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Ωστόσο, ο φιλελεύθερος-δημοκρατικός χαρακτήρας των τριών πρώτων ερχόταν σε αντίθεση με την ελεγχόμενη οικονομία και το μονολιθικό χαρακτήρα του πολιτικού κομμουνιστικού συστήματος που πρέσβευαν οι Σοβιετικοί. Ενώ η Βρετανία και, ειδικά, η Γαλλία εξήλθαν του πολεμου σαφώς εξασθενημένες, οι Ηνωμένες Πολιτείες και, κυρίως, η Σοβιετική Ένωση (ΕΣΣΔ) είχαν συνεισφέρει σημαντικά στη νίκη κατά του άξονα και αναδύθηκαν ως οι κυριότερες δυνάμεις του μεταπολεμικού παγκόσμιου συστήματος. Η διαφωνία των δύο πλευρών οδήγησε στη δημιουργία δύο ξεχωριστών γερμανικών κρατιδίων το 1949, της φιλελεύθερης-δημοκρατικής Δυτικής Γερμανίας (που κατείχε και το Δυτικό Βερολίνο) και της κομμουνιστικής Ανατολικής Γερμανίας (που κατείχε και το Ανατολικό Βερολίνο).

Η οικοδόμηση του Τείχους
Μετά τη διαίρεση της Γερμανίας σε κομμουνιστική και φιλελεύθερη, σημαντικό μέρος του πληθυσμού της Ανατολικής Γερμανίας επιθυμούσε, για ιδεολογικούς, πολιτικούς και οικονομικούς λόγους, να εγκαταλείψει την Ανατολική Γερμανία και να μετοικίσει στην ευπορότερη Δυτική. Ως αποτέλεσμα, από το 1949 (χρονιά δημιουργίας του ξεχωριστού ανατολικογερμανικού κρατιδίου) μέχρι και το 1961 (χρονιά κατασκευής του Τείχους) υπολογίζεται ότι περίπου 2,5 εκατομμύρια Ανατολικογερμανοί είχαν φύγει από την Ανατολική Γερμανία για τη Δυτική, παρά το γεγονός ότι τα σύνορα μεταξύ των δύο γερμανικών κρατιδίων παρέμεναν κλειστά από το 1952. Προκειμένου να σταματήσειτο ρεύμα αυτό, η κυβέρνηση της Ανατολικής Γερμανιας αποφασισε την κατασκευή ενος τειχους που ξεπερνούσε τα 100 χιλιόμετρα. Η κατασκευή του ξεκίνησε στις 13 Αυγούστου του 1961 και ολοκληρώθηκε ταχύτατα, μέσα σε δέκα ημέρες. Έμεινε στην ιστορία ως «σιδηρούν παραπέτασμα» (iron curtain), χαρακτηρισμό που του απέδωσε ο τότε πρωθυπουργός της Βρετανίας Ουίνστον Τσώρτσιλ. Τα συστήματα μεταφοράς (σιδηροδρομικά, οδικά κ.λπ.) ανάμεσα στις δύο χώρες διαχωρίστηκαν, τα σπίτια στο ύψος του Τείχους εκκενώθηκαν, ενώ χιλιάδες κόσμου που ζούσαν στο ένα μέρος του Βερολίνου και δούλευαν στο άλλο δεν μπορούσαν πλέον να πάνε στη δουλειά τους.
Η όρθωση του Τείχους οταμάτησε τη μεταναστευτική αυτή ροή. Υπολογίζεται ότι περίπου 100 άτομα που προσπάθησαν να περάσουν το Τείχος οτην περίοδο 1961-1989 πυροβολήθηκαν εν ψυχρώ από τους φρουρούς. Ωστόσο, το χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο, η έλλειψη πολιτικών ελευθεριών στο ανατολικό τμήμα της Γερμανίας και ο τεχνητός διαχωρισμός του γερμανικού λαού δημιουργούσαν πιέσεις για την άρση του Τείχους.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Σεπτέμβριος 2009 #495

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΠΤΩΣΗ TOY ΤΕΙΧΟΥΣ TOY ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ
του Φίλιππου Προέδρου
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 ΟΙΣΧΕΣΕΙΣ ΕΛΛΑΔΑΣ-ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΚΑΙ TO ΑΙΓΑΙΟ
του Σωτήρη Ριζά
Διαβάστε περισσότερα >>
 26 ΕΚΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 35 ΖΗΝΟΔΟΤΟΣ (325-260Π.Χ.)
 της Ευτυχίας Νικολακοπούλου   
 38 ΑΛΕΞΙΟΣ Α' ΚΟΜΝΗΝΟΣ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
 50 ΑΡΤΥΡ ΖΟΖΕΦ ΝΤΕ ΓΚΟΜΠΙΝΩ
του Λυκούργου Αρεταίου
 62 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΟΥΝΑΡΗΣ: ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ TOY
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 75 ΘΑΝΑΣΗΣ ΠΕΤΣΑΛΗΣ-ΔΙΟΜΗΔΗΣ
του Κώστα Ασημακόπουλου
 86 ΑΛ ΚΑΪΝΤΑ, Η ΕΚΔΙΚΗΣΗ TOY ΙΣΛΑΜ.
του Μιχαήλ Ηλ. Ντασκαγιάννη
Διαβάστε περισσότερα >>
 98 ΕΠΙΔΗΜΙΑ ΤΥΦΟΥ ΣΤΟ ΜΑΡΟΥΣΙ ΤΟ 1924
του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου
 101 ΑΝΑΣΑΖΙ
του Φίλιππου Φίλίππα
 106 ΤΟΥΛΟΥΖ ΛΩΤΡΕΚ:Ο ΝΥΧΤΕΡΙΝΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΟΝΜΑΡΤΡΗΣ ΤΗΣ ΜΠΕΛ ΕΠΟΚ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΦΙΣΕΣ ΤΟΥ
της Ασπασίας Παπαλόη
 113 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
122    Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
124    Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
125    Καταγωγή ονοματων και τοπονυμίων ΔΙΚΑΙΟΣ ΒΑΓΙΑΚΑΚΟΣ
128    Γιατί το λεμε έτσι; ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΚΡΙΜΠΑΣ
129    To Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
 DVD - H ΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΥΝΗΣΙΑ
Δωρεάν με το τεύχος Σεπτεμβριου του Περιοδικού "Ιστορία εικονογραφημένη"
Διαβάστε περισσότερα >>
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost