Περιοδικό Ιστορία
Κι όμως, όμορφα… Ένα βιβλίο για την τζαζ
Κι όμως, όμορφα... Ένας μάλλον ιδιόρρυθμος τίτλος για ένα βιβλίο που υπερβαίνει τις συνήθεις ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

88 ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ ΧΑΛΕΠΑΣ, μεταξύ ιδιοφυϊας και τρέλλας

Η ΜΟΙΡΑ αρχίζει από νωρίς να του δείχνει μια από τις πιο άσχημες πλευρές της. Νωρίς και μόλις τεσσάρων ετών χάνει την αδελφή του. Αυτό σημαδεύει για πάντα τον ευαίσθητο χαρακτήρα του. Παράλληλα υπάρχει και κάτι που τον εμψυχώνει: Η μεγάλη φλέβα των πρώτων Νεοελλήνων γλυπτών που ήταν Τηνιακοί. Μέσα τους ζούσε η πανάρχαια ελληνική παράδοση. Όλο αυτό το πλούσιο υπόστρωμα συμβάλλει δυναμικά στη μετέπειτα αστείρευτη καλλιτεχνική καρποφορία του Γιαννούλη Χαλεπά, μαζί και η μεγάλη ψυχική έξαρση και ο ενθουσιασμός ενός έθνους που πριν κάποια χρόνια ελευθερώθηκε. Η ελληνική νεότητα ονειρεύεται πια νέους καλλιτεχνικούς θριάμβους, μέσα από τη συνέχεια των παλιών εθνικών πνευματικών αγώνων. Ο Γιαννούλης Χαλεπάς έχει λάβει ήδη τα πρώτα μηνύματα-ερεθίσματα και τους κωδικούς του ευρύτερου κοινωνικού πλαισίου αλλά και της μικροκοινωνίας του νησιού του και της οικογένειάς του. Γι’ αυτό, παρ’ όλο που στο σχολείο υπήρξε άριστος μαθητής, ο νους και η καρδιά του είχαν αφιερωθεί στην Τέχνη. Τα χαρτιά και τα μολύβια της σάκκας του προορίζονταν περισσότερο για να σχειδάζει παρά για τίποτε άλλο. Όταν αποφοίτησε, ο πατέρας του θέλησε να τον στρέψει προς το εμπόριο, μα εκείνος ως επίμονος και ευφάνταστος χαρακτήρας θέλησε να δημιουργήσει κάτι μεγάλο και σπουδαίο. Βαθιά μέσα του ένιωθε πως η ζωή του είχε κάποιο μεγάλο προορισμό. Ταλαντευόμενος ανάμεσα στη γλυπτική και στη ζωγραφική τέχνη, προτίμησε την πρώτη με τη βοήθεια πια του πατέρα του. Το 1869 που μετακομίζει οικογενειακώς στην Αθήνα, γράφεται στο Σχολείο των Τεχνών, όπου διακρίνεται ιδιαίτερα ως σπουδαστής. Σ’ αυτό συμβάλλει η κλασική και η ακαδημαϊκή μόρφωση του καθηγητή του, τού Λεωνίδα Δρόση, που αναδεικνύει την ευφυΐα του ταλαντούχου μαθητή, ο οποίος διακρίνεται στη συνέχεια αποσπώντας μεγάλα βραβεία. Εμπνέεται τα θέματά του από την αρχαία μυθολογία και τους τραγικούς. Τελειώνει τις σπουδές του με άριστα και εξασφαλίζει μια υποτροφία για ανώτερες σπουδές στην Ευρώπη. Επιλέγει τη Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου, αφού πρώτα βάζει υποθήκη το πατρικό του στην Τήνο, ως εγγύηση, ότι μετά την επιστροφή του θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του.
Δεν γνωρίζει λέξη γερμανική, αλλά σαν ευφυής και συμπαθής νέος, μ’ εκείνα τα ολόφωτα γαλανά μάτια, και με απέραντη πίστη στον εαυτό του, καταφέρνει να αποκτήσει φίλους, ανάμεσά τους και έναν Έλληνα σπουδαστή, που θα του σταθεί πολύτιμος – τον κατόπιν ιστορικό της Παλαιάς Αθήνας Γ. Κωνσταντινίδη. Μαζί του θα μοιραστεί την πίκρα της ξενιτιάς και τα οικονομικά προβλήματα. Περνούν φτωχικά και τα λιγοστά τους χρήματα αφιερώνονται στις σπουδές τους. Εκεί έριξε και το μεγάλο βάρος, διότι στην Αθήνα ο Χαλεπάς δεν είχε πάρει καμία συστηματική μόρφωση, όμως το ταλέντο του θα καλύψει τα κενά της μαθητείας του και θα διακριθεί. Στη Βαυαρία θα γνωρίσει και τον έρωτα στο πρόσωπο μιας όμορφης, ξανθιάς Γερμανίδας, που θα τον επηρεάσει σε μερικές σοβαρές στιγμές της ζωής του. Αλλά η ανοδική πορεία του στις σπουδές συνεχίζεται αλματωδώς και την παρακολουθούν όλοι με σεβασμό? μα πιο πολύ ο καθηγητής Μπίντμαν, που αμέσως αντιλαμβάνεται το σπάνιο ταλέντο του. Παρότι χάνει το πρώτο βραβείο σε διαγωνισμό της Σχολής, για λόγους γραφειοκρατικούς, αργότερα το αποκτά σε κάποιον άλλο διαγωνισμό, μαζί και το οικονομικό έπαθλο. Άλλα επίσης έργα του τον καταξιώνουν και ο καθηγητής του πλέκει το εγκώμιό του.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

Ιούνιος 2007 #468

 8 ΤΕΧΝΗ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Διάφορες εκθέσεις
της Τόνιας Μάκρα
 12 ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ: Μικρά ιστορικά αλιεύματα από τον Ωκεανό του Διαδικτύου
του Πάυλου Μεθενίτη
 16 ΙΒΑΝ Γ΄ Ο ΜΕΓΑΣ, ιδρυτής του ρωσικού κράτους (Μέρος Α΄)
Ιβάν Γ’ ο Μέγας
Ο ΙΔΡΥΤΗΣ ΤΟΥ ΡΩΣΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Μετά τον θάνατο του ηγεμόνα του Κιέβου Βλαδίμηρου Β’
του Μονομάχου (1113-1125), το πρώτο αυτό ρωσικό κράτος παρήκμασε γρήγορα και η Ρωσία κατακερματίσθηκε σε μικρές ανεξάρτητες και αντιμαχόμενες ηγεμονίες. Έτσι δεν μπόρεσε να αντιμετωπίσει τη μογγολική λαίλαπα του 13ου αιώνα και κατακτήθηκε από τους Ασιάτες εισβολείς. Στο μέσον
των ρωσικών κρατιδίων που υπέκυψαν στον ταταρικό ζυγό αναπτύχθηκε σταδιακά η μικρή και ασήμαντη αρχικά ηγεμονία της Μόσχας (Μοσχοβίας), η οποία ήταν προορισμένη αφενός να αποτελέσει  τον πυρήνα γύρω από τον οποίο συνενώθηκε
η απέραντη ρωσική γη, και αφετέρου να απαλλάξει
τον ρωσικό λαό από τον βάρβαρο ξενικό ζυγό. Την εκπληκτική άνοδό της όφειλε η Μοσχοβία στις εξαιρετικές ικανότητες των ηγεμόνων της, μεταξύ των οποίων προεξάρχοντες ήταν
ο Ιβάν Α’ «Καλίτα» (1326-1341) και ο Ντμίτρι Ντονσκόι,
ο νικητής του Ντον (1359-1389), που κατατρόπωσε τους Μογγόλους το 1380 στην περίφημη μάχη του Κουλίκοβο.
O ισχυρότερος όμως και ενδοξότερος ηγεμόνας της Μοσχοβίας υπήρξε ο Ιβάν Γ’ ο Μέγας (1462-1505), ο οποίος πέτυχε τόσο την ενότητα του ρωσικού έθνους όσο και
την απελευθέρωσή του από τους Μογγόλους.
Διαβάστε περισσότερα >>
 26 ΚΟΝΡΑΝΤ ΑΝΤΕΝΑΟΥΕΡ
Κόνραντ Αντενάουερ (1876-1967)

Τον Μάιο του 1945, έπεσε η αυλαία στο ευρωπαϊκό θέατρο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η άλλοτε κραταιά Γερμανία
είχε ηττηθεί από τους πολυάριθμους εχθρούς της. Η χώρα κειτόταν σε ερείπια, περισσότεροι από 4.500.000 Γερμανοί είχαν χάσει τη ζωή τους1, οι υποδομές είχαν καταστραφεί,
η παραγωγή βιομηχανικών αγαθών είχε σταματήσει και
η οικονομία είχε καταβαραθρωθεί. Εντούτοις, δεκαπέντε μόλις χρόνια μετά, το δυτικό τμήμα της χώρας είχε γίνει
η τρίτη οικονομική δύναμη παγκοσμίως. Το μεταπολεμικό «γερμανικό θαύμα», όπως αποκλήθηκε η τεράστια οικονομική πρόοδος και η ραγδαία ανασυγκρότηση της (Oμοσπονδιακής) Γερμανίας, έχει ταυτιστεί με το όνομα του καγκελαρίου Κόνραντ Αντενάουερ.

Γράφει ο ΙΩΑΝΝΗΣ Σ. ΠΑΠΑΦΛΩΡΑΤΟΣ (Διεθνολόγος-Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών)
Διαβάστε περισσότερα >>
 40 ΤΑ "ΙΟΥΝΙΑΝΑ" του 1863
του Γιάννη Ράγκου
 50 ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ, ο εθνικός μας ποιητής
της Μαρίας-Ελευθερίας Γιατράκου
 60 ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΟΝΤΟΓΟΝΗΣ, ήρωας της μάχης του Σκουλενίου
του Νίκου Κωστάρα
 74 Η ΕΠΙΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΡΑΚ ΣΤΟ ΚΟΥΒΕΪΤ (Μέρος Α΄)
Η επίθεση του Ιράκ στο Κουβέιτ

Τα αίτια και η εξέλιξη μιας διεθνούς κρίσης

Η περιοχή του Περσικού Κόλπου ανέκαθεν υπήρξε πεδίο ανταγωνισμού και διεκδικήσεων μεταξύ των Αράβων και
των Μεγάλων Δυνάμεων. Το Κουβέιτ είναι μια μικρή χώρα,
η οποία βρίσκεται σε μια στρατηγικής σημασίας θέση.
Το πλούσιο σε αποθέματα πετρελαίου υπέδαφός του και
οι λιμένες του στον Περσικό Κόλπο είναι παράγοντες
οι οποίοι ουδέποτε άφησαν αδιάφορους τους επίδοξους διεκδικητές της περιοχής, από την εποχή της συστάσεώς του
έως και σήμερα.

Γράφει ο ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΗΛ. ΚΑΝΤΖΙΝΟΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 88 ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ ΧΑΛΕΠΑΣ, μεταξύ ιδιοφυϊας και τρέλλας
ΜΕΤΑΞΥ ΙΔΙΟΦΥΙΑΣ ΚΑΙ ΤΡΕΛΛΑΣ

Γιαννούλης Χαλεπάς

O Γιαννούλης Χαλεπάς θα ανασάνει
το δυνατό αγέρι του κυκλαδίτικου νησιού της Τήνου στις 24 Αυγούστου του 1851. O πατέρας του, όπως και
οι πρόγονοί του, ήταν μαρμαρογλύπτης. Κοντά του θα πάρει τα πρώτα μαθήματα της τέχνης. Παράλληλα ζει και φαντασιώνει τους θρύλους και
τις παραδόσεις του τόπου του, και όλα μαζί κεντρίζουν το ανήσυχο πνεύμα του και την αχαλίνωτη φαντασία του
για δημιουργία.

Γράφει ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 90 ΤΟ "ΤΑΜΑ"
της Βάσως Μαργέτη
 106 ΑΛ ΚΑΠΟΝΕ
του Φίλιππου Φίλιππα
 112 ΚΥΒΟΙ, τα ζάρια των αρχαίων
της Κρίστυς Εμίλια-Ιωαννίδου
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114  Θέατρο και Ιστορία: Φιόντορ Ντοστογιέφσκι «Ο Ηλίθιος» 116  Βιβλία και ιστορία 124  Διάλογος με τους αναγνώστες. 128  Γιατί το λέμε έτσι; 129  Το ιστορικό Σταυρόλεξο.
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost