Περιοδικό Ιστορία
Κι όμως, όμορφα… Ένα βιβλίο για την τζαζ
Κι όμως, όμορφα... Ένας μάλλον ιδιόρρυθμος τίτλος για ένα βιβλίο που υπερβαίνει τις συνήθεις ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

117 Βιβλία & Ιστορία

Ιωάννα Παρασκευοπούλου
ΤΟ Α΄ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ
Ιστορικά Οράματα 1834-2013
Εκδόσεις Πόλις, 2015, ΣΕΛ.: 174, ΤΙΜΗ: 15,00 €


Ο θεσμός των σύγχρονων νεκροταφείων εμφανίζεται στις βιομηχανικές, αστικές κοινωνίες. Αν η ιστορία του θανάτου είναι εξίσου μακρά με την ιστορία της ύπαρξης, η ιστορία των νεκροταφείων με τη σημερινή μορφή τους είναι πάνω κάτω μια ιστορία δύο αιώνων.
Οι βασικότερες αιτίες εμφάνισης του πρόσφατου, σχετικά, φαινομένου του μοντέρνου νεκροταφείου είναι η εντατικοποίηση της εκβιομηχάνισης των πόλεων και οι αστικές επαναστάσεις. Η πρώτη αιτία οδηγεί στην απομάκρυνση του νεκροταφείου από τα αστικά κέντρα και η δεύτερη στην περαιτέρω απομάκρυνση από τις θρησκευτικές πρακτικές. Και οι δύο μαζί διαμορφώνουν την εικόνα των μοντέρνων νεκροταφείων: είναι κατάφυτα και διακοσμημένα με γλυπτά, στοιχεία που κατά κύριο λόγο υπενθυμίζουν τη χάρη της κοσμικής ζωής.
Στα αστικά νεκροταφεία δεν ψάχνουμε να βρούμε τον θάνατο, δεν αποζητούμε το μεταφυσικό ίχνος του τέλους, αλλά την επιβίωση από αυτό. Ο «αποχριστιανισμός» του θανάτου είναι γεγονός. Εκφράζει τον ιδεολογικό θρίαμβο του ορθολογισμού επί της μεταφυσικής, τη νίκη του φιλελευθερισμού με τη σταδιακή επικράτηση του νέου προτύπου του κοιμητηρίου: «cemetery», έναντι του προγενέστερου, του νεκροταφείου στον αυλόγυρο της εκκλησίας: «graveyard». Δυτικό κράτος άλλωστε σημαίνει ορθολογικό και κοσμικό κράτος.
Καταργούνται λοιπόν οι ταφές στον καθαγιασμένο αλλά περιορισμένο στην τοποθεσία του ναού χώρο. Δημιουργούνται νέοι τόποι ταφής στον ελεύθερο, πράσινο και ήσυχο χώρο της περιαστικής εξοχής, που υπόσχεται τον γαλήνιο ύπνο των νεκρών και την ανενόχλητη διαβίωση και εργασία των ζωντανών.
Η νεκρόπολη δεν είναι «ο καθρέφτης της πόλης», όσο και αν αντανακλά τα οράματά της ή αν συντηρεί τη μνήμη των ειδώλων της. Είναι πάνω από όλα το βήμα για την κριτική τους και για την αυτοκριτική της ίδιας της πόλης. Η νεκρόπολη είναι δώρο για την πόλη και όχι κληρονομιά της πόλης.
To Βασιλικό Διάταγμα του 1834 «Περί των νεκροταφείων και του ενταφιασμού των νεκρών», συνταχθέν από τους Βαυαρούς, αποτελεί το πρώτο κείμενο με ισχύ νόμου που αναφέρεται στα νεκροταφεία του ελληνικού κράτους. Μέχρι τότε οι νεκροί χριστιανοί ενταφιάζονταν κοντά σε εκκλησίες, πρακτική την οποία ακολούθησαν και οι Εβραίοι θάβοντας τους νεκρούς τους κοντά σε τόπους λατρείας.
Ειδικότερα, ο ευρύτερος χώρος της Ακρόπολης, εχρησιμοποιείτο σε όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και για ταφές Ελλήνων και Τούρκων, ενώ οι εκκλησίες στις υπώρειές της φιλοξενούν στον περίβολό τους νεκρούς.
Με το Βασιλικό Διάταγμα του 1834 απαγορεύεται ο ενταφιασμός των νεκρών σε εκκλησίες ή σε άλλα «καταστήματα» οποιασδήποτε θρησκείας, ενώ απαγορεύεται συγχρόνως και η ταφή τους εντός των πόλεων, κωμοπόλεων και χωριών.
Το νόμιμο, επίσημο νεκροταφείο, από το 1836 κι έπειτα εγκαθιδρύεται στην περιοχή όπου βρισκόταν το παλαιότερο νεκροταφείο του Αγίου Λαζάρου. Το Α΄ Νεκροταφείο θα εδρεύσει στον λόφο πίσω από το παλάτι, πίσω δηλαδή από το κέντρο από όπου ασκείται η εξουσία, από όπου διοικείται η χώρα.
Η πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα της Ιωάννας Παρασκευοπούλου ξεκινάει με το Βασιλικό Διάταγμα του 1834 και σταματάει το 2013.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#568 Οκτώβριος - 4,50€

 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 04 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΑΛΛΗΣ, ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 14 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΑΛΛΗΣ , Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΚΑΤΟΧΙΚΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
 του Δημήτρη Κ. Αποστολόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 24 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΑΛΛΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
 του Βάϊου Καλογρηά
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΡΑΛΛΗ
του Νίκου Παπαναστασίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 47 ΠΟΛΙΤΙΣΜΕΝΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 56 ΠΕΡΛ ΧΑΡΜΠΟΡ: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
του Τσαρλς Μήτσλινγκ
Διαβάστε περισσότερα >>
 68 ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΜΕ ΦΟΥΣΤΕΣ, ΜΠΑΣΤΑΡΔΟΙ ΨΕΥΤΟΓΑΤΟΙ ΚΑΙ… ΑΛΛΑ ΣΤΙΓΜΑΤΑ
του Δημήτρη Ε. Φιλίππη
Διαβάστε περισσότερα >>
 74 ΔΡΑΚΟΥΛΑΣ: ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ, Ο ΘΡΥΛΟΣ ΚΑΙ Η ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ του Πολ Ντιουκς
του Πολ Ντιουκς
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ — ΒΡΑΖΙΛΙΑ 83 ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Η ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ
του Τζον Γκαίπελ
Διαβάστε περισσότερα >>
 95 ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Η ΒΡΑΖΙΛΙΑ ΥΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΛΟΥΛΑ
του Φίλιππου Προέδρου
Διαβάστε περισσότερα >>
 105 ΤΟ ΑΣΜΟΛΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΗΣ ΟΞΦΟΡΔΗΣ του Γεώργιου Χ. Βούλγαρη
του Γεώργιου Χ. Βούλγαρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 111 ΑΛΗ ΠΑΣΑΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 116 Βιβλία & Ιστορία
Γκρέγκορυ Έλλιοττ
ΧΟΜΠΣΜΠΑΟΥΜ, Ιστορία και πολιτική
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Παρασκευάς Ματάλας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2014, ΣΕΛ.: 272, ΤΙΜΗ: 16,00 €


Διαβάστε περισσότερα >>
 117 Βιβλία & Ιστορία
Ιωάννα Παρασκευοπούλου
ΤΟ Α΄ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ
Ιστορικά Οράματα 1834-2013
Εκδόσεις Πόλις, 2015, ΣΕΛ.: 174, ΤΙΜΗ: 15,00 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
116 Βιβλία & Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118 το Χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
120 Επικαιρότητα & Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
122 Τέχνη & Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124 Θέατρο & Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ

ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost