Περιοδικό Ιστορία
ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
Μια νοσταλγική και αποκαλυπτική βιογραφία της μεταπολεμικής γενιάς απο το '40 ως σήμερα...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

68 ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΜΕ ΦΟΥΣΤΕΣ, ΜΠΑΣΤΑΡΔΟΙ ΨΕΥΤΟΓΑΤΟΙ ΚΑΙ… ΑΛΛΑ ΣΤΙΓΜΑΤΑ

ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΜΕ ΦΟΥΣΤΕΣ, ΜΠΑΣΤΑΡΔΟΙ ΨΕΥΤΟΓΑΤΟΙ ΚΑΙ… ΑΛΛΑ ΣΤΙΓΜΑΤΑ
Ελληνοβρετανική και ιταλοφασιστική χιουμοριστική προπαγάνδα στα 1940

του ΔΗΜΗΤΡΗ Ε. ΦΙΛΙΠΠΗ


Ο μικρός Δαβίδ με την πελώρια γλώσσα
Την ώρα που οι δυνάμεις του Άξονα θεωρούνταν αήττητες, το ελληνικό έπος, απροσδόκητο – απρόβλεπτο - πρωτόγνωρο, αν δεν διέψευδε, έστω εν μέρει, εκείνο το μύθο, τον «στιγμάτισε» όμως ανεπανόρθωτα: δεν έφτανε που ένας Δαβίδ, λιλιπούτειος και μόνος, νικούσε κατά κράτος έναν υπερόπτη και πάνοπλο Γολιάθ, του έβγαζε τώρα και γλώσσα, τον ειρωνευόταν, τον χλεύαζε, τον γελοιοποιούσε. Ευχαριστιόταν, μάλιστα, να τον κατατροπώνει και στον τομέα της προπαγάνδας, όπου και εκεί ο άλλος σαφώς υπερίσχυε. Στα χέρια εκείνου του Δαβίδ, λοιπόν, η σάτιρα, η θεατρική επιθεώρηση, ο ποιητικός λόγος, η γελοιογραφία, αποδείχθηκαν… θανατηφόρα προπαγανδιστικά όπλα. Το παρόν άρθρο ασχολείται, λοιπόν, με την προπαγάνδα, χωρίς να (θέλει να) γίνει, κατά συγκυρία και κατά συνθήκη, προπαγανδιστικό, αλλά είναι, κατ’ ανάγκην και κατ’ επιλογήν, «χιουμοριστικό», καθώς ενδιαφέρεται κυρίως για τη γελοιογραφία ως «το πλέον αποτελεσματικό είδος προπαγάνδας κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκόσμιου Πόλεμου», όπως χαρακτηριστικά έχει διαπιστωθεί.
Ως γνωστόν, από τις αρχές του περασμένου αιώνα και εφεξής, όλες οι ένοπλες συγκρούσεις ήταν –είναι–, συνάμα, και πόλεμοι προπαγάνδας. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το κεφάλαιο της συγκριτικής προπαγάνδας του ελληνοϊταλικού πολέμου, με τα στερεότυπα, τις υπερβολές και τις επιμέρους σκοπιμότητες εκατέρωθεν, όπως αυτές αναδεικνύονται γλαφυρά από τις γελοιογραφίες της εποχής. Η ελληνική πλευρά, λοιπόν, ας το υπενθυμίσουμε, μετά τις πρώτες νίκες της, σατίριζε τους «Ιταλούς μακαρονάδες» ως «δειλούς», αίφνης, και «τρομοκρατημένους», ο δε Μουσολίνι, ο οποίος, ως γνωστόν, πιάστηκε έκτοτε (και με τη φωνή της Βέμπο) «κορόιδο», παρομοιαζόταν τώρα σαν ξεσκούφωτος τσαρλατάνος, αν και, μέχρι την ιταλική εισβολή τουλάχιστον, η μεταξική λογοκρισία απαγόρευε αυστηρά τη δημοσίευση σκίτσων που σατίριζαν τον Ιταλό δικτάτορα (εξάλλου, όπως έχει αποδειχθεί, ο ντούτσε έχαιρε του σεβασμού διαφόρων ηγετικών πολιτικών και στρατιωτικών παραγόντων της ημεδαπής που «φιλοδοξούσαν να μιμηθούν το παράδειγμά του»).

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#568 Οκτώβριος - 4,50€

 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 04 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΑΛΛΗΣ, ΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ
του Ανδρέα Στεργίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 14 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΑΛΛΗΣ , Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΚΑΤΟΧΙΚΟΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
 του Δημήτρη Κ. Αποστολόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 24 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΡΑΛΛΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΑΓΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ
 του Βάϊου Καλογρηά
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Η ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΡΑΛΛΗ
του Νίκου Παπαναστασίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 47 ΠΟΛΙΤΙΣΜΕΝΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 56 ΠΕΡΛ ΧΑΡΜΠΟΡ: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
του Τσαρλς Μήτσλινγκ
Διαβάστε περισσότερα >>
 68 ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΜΕ ΦΟΥΣΤΕΣ, ΜΠΑΣΤΑΡΔΟΙ ΨΕΥΤΟΓΑΤΟΙ ΚΑΙ… ΑΛΛΑ ΣΤΙΓΜΑΤΑ
του Δημήτρη Ε. Φιλίππη
Διαβάστε περισσότερα >>
 74 ΔΡΑΚΟΥΛΑΣ: ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ, Ο ΘΡΥΛΟΣ ΚΑΙ Η ΜΥΘΟΠΛΑΣΙΑ του Πολ Ντιουκς
του Πολ Ντιουκς
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ — ΒΡΑΖΙΛΙΑ 83 ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Η ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΒΡΑΖΙΛΙΑΣ
του Τζον Γκαίπελ
Διαβάστε περισσότερα >>
 95 ΜΙΚΡΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Η ΒΡΑΖΙΛΙΑ ΥΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΛΟΥΛΑ
του Φίλιππου Προέδρου
Διαβάστε περισσότερα >>
 105 ΤΟ ΑΣΜΟΛΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΤΗΣ ΟΞΦΟΡΔΗΣ του Γεώργιου Χ. Βούλγαρη
του Γεώργιου Χ. Βούλγαρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 111 ΑΛΗ ΠΑΣΑΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 116 Βιβλία & Ιστορία
Γκρέγκορυ Έλλιοττ
ΧΟΜΠΣΜΠΑΟΥΜ, Ιστορία και πολιτική
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Παρασκευάς Ματάλας, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2014, ΣΕΛ.: 272, ΤΙΜΗ: 16,00 €


Διαβάστε περισσότερα >>
 117 Βιβλία & Ιστορία
Ιωάννα Παρασκευοπούλου
ΤΟ Α΄ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ
Ιστορικά Οράματα 1834-2013
Εκδόσεις Πόλις, 2015, ΣΕΛ.: 174, ΤΙΜΗ: 15,00 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
116 Βιβλία & Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118 το Χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
120 Επικαιρότητα & Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
122 Τέχνη & Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124 Θέατρο & Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ

ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost