Περιοδικό Ιστορία
McMafia – Έγκλημα χωρίς σύνορα
Η τολμηρή έρευνα του Γκλένι που κράτησε τρία χρόνια, φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της παγκοσμιοποίησης
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

103 ΓΟΡΓΟΝΕΣ

ΓΟΡΓΟΝΕΣ

του ΘΩΜΑ ΜΑΣΤΑΚΟΥΡΗ


Ελάχιστοι μύθοι έχουν επηρεάσει τόσο πολύ το συλλογικό ανθρώπινο ασυνείδητο (και ιδιαίτερα το ανδρικό) όσο ο μύθος της γοργόνας, της πανέμορφης γυναίκας με την ουρά του ψαριού που κολυμπάει στα πέλαγα, σαγηνεύοντας τους ναυτικούς και, πολλές φορές, παρασύροντάς τους σε έναν υγρό τάφο. Είναι εντυπωσιακό ότι παραδόσεις για τέτοια πλάσματα υπάρχουν σχεδόν σε όλους τους ναυτικούς λαούς του κόσμου, πράγμα που δείχνει ότι το ανθρώπινο ασυνείδητο διατηρεί κάποια πολύ έντονα κοινά αρχέτυπα.

Οι πρώτες παραδόσεις
Κατά παράδοξο τρόπο, οι πρώτες παραστάσεις που έχουμε από άνθρωπο-ψάρι δεν αφορούν γυναικεία αλλά ανδρική μορφή. Πρόκειται για τον Ουάνα ή Έα, (Ωάννη, σύμφωνα με τους Έλληνες) τον θεό της θάλασσας, τον οποίο λάτρευαν οι Βαβυλώνιοι χιλιάδες χρόνια πριν από την απαρχή της χριστιανικής χρονολόγησης. Αν και στην αρχή τον παρίσταναν τυλιγμένο σε έναν μανδύα από δέρμα ψαριού, σύντομα απέκτησε στις απεικονίσεις ουρά ψαριού. Ήταν μια αγαθή θεότητα και αντιπροσώπευε όλα τα καλά που προσέφερε στον άνθρωπο η θάλασσα. Οι Φιλισταίοι τον ονόμαζαν Δαγώνα. Η σύντροφός του, θεά Αταργκάτις, αυτή που οι Έλληνες ονόμαζαν Δαρκετώ, είναι η πρώτη γυναικεία μορφή που απεικονίζεται με ουρά ψαριού, σαν τις σύγχρονες παραστάσεις που έχουμε για τις γοργόνες. Λέγεται, μάλιστα, ότι κόρη του Ωάννη και της Δαρκετώς ήταν η θρυλική βασίλισσα της Βαβυλώνας Σεμίραμις (Διόδωρος Σικελιώτης, Βιβλίο 2, 4). Η Δαρκετώ, η οποία αντιπροσώπευε και τις σκοτεινότερες δυνάμεις της θάλασσας και της θηλυκής δύναμης, λατρεύτηκε αργότερα και από τους Ρωμαίους, με το όνομα Dea Syria (Συριακή θεά), και η λατρεία της εξαπλώθηκε ως τη Βρετανία, έτσι ώστε πολλοί ισχυρίζονται ότι αποτέλεσε τη βάση για τις μετέπειτα τοπικές λαϊκές παραδόσεις σχετικά με τις γοργόνες.
Για τους Έλληνες, οι πρώτες «γοργόνες» (αν και ποτέ δεν απεικονίζονται με ιχθυόμορφα χαρακτηριστικά) φαίνεται ότι ήταν οι Νηρηίδες, οι 50 πανέμορφες κόρες του Νηρέα και της Δωρίδος, αλλά, ακόμη πιο πριν από αυτές, οι Ωκεανίδες, οι 300 κόρες του Ωκεανού και της Τηθύος. Οι αρσενικοί ψαράνθρωποι ήταν οι Τρίτωνες, γιοι της Αμφιτρίτης και του Ποσειδώνα, αν και ο πρώτος Τρίτων ήταν θεός της θάλασσας που συνάντησε ο Ιάσων στα ταξίδια του και που, σύμφωνα με τον Απολλώνιο τον Ρόδιο, από τη μέση και κάτω είχε μορφή θαλάσσιου κήτους (…κήτεος ολκέη μηκύνετο, Αργοναυτικά, Δ΄ 1618). [...]

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#567 Σεπτέμβριος - 4,50€

 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 4 ΘΕΣΣΑΛΙΑ – Ο κάμπος του Έλληνα και η Γη των Θεών
του Ελευθέριου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 Ο ΚΛΕΦΤΑΡΜΑΤΟΛΟΣ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ — Ο πολέμαρχος – Ο παντός ανδρείου ανδρειότερος
του Δημητρίου Κων. Ρίζου
Διαβάστε περισσότερα >>
 28 ΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΕΣ ΕΦΕΥΡΕΣΕΙΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 44 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΕΛ ΑΛΑΜΕΪΝ — ΤΟ ΒΟΡΕΙΟΑΦΡΙΚΑΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ΕΩΣ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΕΛ ΑΛΑΜΕΪΝ (1940-1942)
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 58 ΑΦΙΕΡΩΜΑ — Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΕΛ ΑΛΑΜΕΪΝ – H ΠΡΩΤΗ ΔΕΙΝΗ ΗΤΤΑ ΤΟΥ Γ΄ ΡΑΪΧ
 του Νίκου Γιαννόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 74 ΣΟΥΜΠΧΑΣ ΤΣΑΝΤΡΑ ΜΠΟΣΕ – Η μεταθανάτια ζωή του φασίστα ηγέτη της Ινδίας
του Χιού Πουρσέλ
Διαβάστε περισσότερα >>
 85 ΑΛΑΣΚΑ: Η ΤΡΕΛΑ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ
του Λούις Τ. Κλεμπέρ
Διαβάστε περισσότερα >>
 95 ΤΟ ΓΟΥΟΤΕΡΓΚΕΪΤ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΙΤΗΣΗ ΝΙΞΟΝ
του Σωτήρη Πετρόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 103 ΓΟΡΓΟΝΕΣ
 του Θωμά Μαστακούρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΧΑΜΕΝΗΣ ΚΙΒΩΤΟΥ ΤΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 116 Βιβλία & Ιστορία
Στηβ Σμιθ
Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Γιάννης Αβραμίδης
Εκδόσεις Θύραθεν/Oxford University Press, 2015, ΣΕΛ.: 238, ΤΙΜΗ: 13,00 €


Διαβάστε περισσότερα >>
 117 Βιβλία & Ιστορία
Vincent Azoulay
ΠΕΡΙΚΛΗΣ
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Δημήτρης Δημακόπουλος, εκδ. Πόλις 2015, ΣΕΛ.: 400, ΤΙΜΗ: 20,00 €


Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
116 Βιβλία & Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
118 το Χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
120 Επικαιρότητα & Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
122 Τέχνη & Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
124 Θέατρο & Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ

ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost