Περιοδικό Ιστορία
ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
Μια νοσταλγική και αποκαλυπτική βιογραφία της μεταπολεμικής γενιάς απο το '40 ως σήμερα...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

116 ΒΙΒΛΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ

Άννα Μαρία Δρουμπούκη
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ, ΙΧΝΗ ΤΟΥ Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
Εκδόσεις Πόλις, 2014, ΣΕΛ.: 510, ΤΙΜΗ: 22,00 €


Η εποχή μας κατακλύζεται από επικλήσεις της μνήμης, στις παρέες, σε δημοσιεύματα στον Τύπο, σε βιβλία. Η «έλλειψη μνήμης» μάς κινεί το ενδιαφέρον για «τόπους» στους οποίους η μνήμη καταφεύγει και αποκρυσταλλώνεται, τόπους που μας χαρίζουν την αίσθηση της συνέχειας: σύμβολα, μνημεία, τελετές. Η μνήμη αποτελεί νέο ιστορικό «τόπο» σε όλη την Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες. Η στροφή στη μελέτη της μνήμης δεν αφορά μόνο το ακαδημαϊκό πεδίο. Υιοθετήθηκε πλέον σε πολλές εκφάνσεις της δημόσιας σφαίρας, από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης έως την πολιτική.
Η μεταπολεμική Ευρώπη συγκάλυψε ενοχλητικές μνήμες και επιζήτησε να προσδιοριστεί μέσα από τη διαχείριση των εμπειριών του πολέμου. Οι εμπλεκόμενες χώρες απέκτησαν μερίδιο από τη νέα συλλογική ταυτότητα του νικητή απέναντι σε έναν εχθρό που ενσάρκωνε το απόλυτο Κακό.
Η μεταπολεμική πορεία της Ελλάδας βασίστηκε στις εμπειρίες του πολέμου και της Κατοχής. Μετά τον πόλεμο όλες ανεξαιρέτως οι πολιτικές δυνάμεις επιζήτησαν να προσδιοριστούν μέσα από τη διαχείριση των εμπειριών της Κατοχής και της Αντίστασης. Το 1989, ειδικότερα, σηματοδότησε μια νέα περίοδο αυτοπροσδιορισμού για ολόκληρη την Ευρώπη. Ποτέ άλλοτε δεν είχαμε τόση προσφορά Ιστορίας. Ωστόσο, στην Ελλάδα δεν έχουμε καταφέρει –σε αντίθεση με τη Γερμανία, που «τακτοποίησε» τους λογαριασμούς της με το ένοχο παρελθόν της– να συγκροτήσουμε ενιαίο συναινετικό μνημονικό αφήγημα. Οι «μάχες για την Ιστορία» και η εκρηκτική δημόσια χρήση της Ιστορίας καταδεικνύουν ότι η περίοδος της ναζιστικής κατοχής βρίσκεται μονίμως πλέον στο επίκεντρο της συλλογικής μνήμης και των αναπαραστάσεών μας για τον 20ό αιώνα.
Η επεξεργασία του παρελθόντος στην Ελλάδα διαφοροποιείται σε σχέση με τις υπόλοιπες πρώην κατεχόμενες χώρες και η αιτία γι’ αυτό είναι ο Εμφύλιος Πόλεμος. Δεν είναι τυχαίο που μόνο η Ελλάδα γιορτάζει την ηρωική αρχή του πολέμου, το «Όχι», και δεν υπάρχουν επίσημοι εορτασμοί για το τέλος του, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, μέχρι τη δεκαετία του 1990, οπότε εισήχθη η διδασκαλία του στα ελληνικά πανεπιστήμια, υπήρξε θέμα ταμπού στην Ελλάδα. Η μονοπώληση της Ιστορίας από τους νικητές του Εμφυλίου μέχρι τη μεταπολίτευση και η αντιμετώπιση της εαμικής αντίστασης ως ένοχης για την αποσταθεροποίηση στα εσωτερικά ζητήματα της χώρας υπήρξαν οι βασικές αιτίες για την ενσωμάτωση της κατοχικής περιόδου σε μια τελεολογική ερμηνεία που σχετιζόταν μονάχα με τις καταστροφικές συνέπειες του Εμφυλίου. Αλλά και η ίδια η Αριστερά κατά τις πρώτες μετεμφυλιακές δεκαετίες επέλεξε τη λήθη, καθώς μόνο η Αντίσταση μπορούσε να λειτουργήσει ενοποιητικά, ενώ ο Εμφύλιος αποσιωπήθηκε ως μελανό σημείο στην ιστορία της. Ο ηρωισμός επικεντρωνόταν στην ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου και στην Αντίσταση, ενώ, από την άλλη, η ήττα των αριστερών εντοπιζόταν για τη Δεξιά σε επιμέρους συμβάντα που συνδέονταν με συγκεκριμένους χώρους, τον Γράμμο, το Σύνταγμα Χωροφυλακής Μακρυγιάννη και, συμπληρωματικά, την επέτειο του Μελιγαλά, που αποκρυστάλλωνε για τη Δεξιά την «αγριό­τητα» της Αριστεράς.
Συχνά γίνεται λόγος για τη μνήμη του πολέμου στην Ελλάδα, χωρίς όμως να έχει αναπτυχθεί, εκτός από τις σχετικές αναφορές, σοβαρός προβληματισμός γύρω από τις πολιτικές της μνήμης και τη διαχείριση του παρελθόντος. Ιδιαίτερα η μελέτη των τόπων μνήμης αποτελεί «παρθένο» έδαφος στην πλούσια πλέον ελληνική ιστοριογραφία γύρω από τη δεκαετία του 1940.
Στο βιβλίο (πρόκειται για επεξεργασμένη μορφή διδακτορικής διατριβής) της Άννας Μαρίας Δρουμπούκη, δρος Νεότερης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, εγείρονται πολλά ζητήματα «άβολα» και αδιερεύνητα – μεταξύ Ελλήνων και Γερμανών, μεταξύ Ελληνοεβραίων και υπόλοιπων Ελλήνων, καθώς και μεταξύ των δύο μεγάλων ενδοελληνικών παρατάξεων· αποδομούνται παγιωμένοι μύθοι και ανασυστήνεται η χρονική πορεία της δημιουργίας τους. Με κεντρική ιδέα ότι η κατανόηση του παρελθόντος είναι το κλειδί για τη νοηματοδότηση του παρόντος, σε αυτό το βιβλίο διερευνάται το φαινόμενο της «δεύτερης ζωής» των γεγονότων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ανιχνεύονται τα άγνωστα ίχνη των κατοχικών μνημονικών τόπων στην Ελλάδα, μέσα από μια συγκριτική ματιά με την υπόλοιπη Ευρώπη. Ενδεικτικά παραδείγματα αποτελούν το στρατόπεδο Χαϊ­δαρίου –το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης στην κατεχόμενη Ελλάδα–, το στρατόπεδο Παύλου Μελά στη Θεσσαλονίκη, αλλά και τόποι όπως το Σκοπευτήριο Καισαριανής –σύμβολο του αντιστασιακού αγώνα–, τα μνημεία του Ολοκαυτώματος, τα γερμανικά στρατιωτικά νεκροταφεία, καθώς και τα Καλάβρυτα, με τη διαιρεμένη μνήμη που επικρατεί μέχρι σήμερα για τα γεγονότα του Δεκεμβρίου του 1943.
Πρόκειται για μια άριστα τεκμηριωμένη και υποδειγματική μελέτη η οποία προσεγγίζει συγκριτικά την πολυεπίπεδη σχέση ανάμεσα στο παρελθόν και στο παρόν μέσα από τους μνημονικούς και την υλική διάσταση της μνήμης.


ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#555 Σεπτέμβριος - 4,50€

 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 4 Η ΚΑΤΑΔΙΚΗ ΣΕ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ ΑΛΚΙΒΙΑΔΗ
του Γεωργίου Χ. Βούλγαρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 12 ΑΡΜΑΤΟΔΡΟΜΙΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
του Κωνσταντίνου Ι. Κοτσίλη
Διαβάστε περισσότερα >>
 20 ΑΦΙΕΡΩΜΑ. Η ΧΡΥΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ: 9ος - 13ος αιώνας ΕΝ ΑΡΧΗ ΗΝ Ο ΜΩΑΜΕΘ
του Μαλέκ Σέμπελ
Διαβάστε περισσότερα >>
 25 ΑΦΙΕΡΩΜΑ. Η ΚΟΡΔΟΒΑ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΗΣ ΛΑΜΨΗΣ ΤΩΝ ΟΜΕΫΑΔΩΝ
του Ντομινίκ Βαλεριάν
Διαβάστε περισσότερα >>
 30 ΑΦΙΕΡΩΜΑ. Η ΒΑΓΔΑΤΗ ΦΩΤΙΖΕΙ ΤΟΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟ ΚΟΣΜΟ
του Κριστόφ Πικάρ
Διαβάστε περισσότερα >>
 35 Ο Γ΄ ΑΓΓΛΟΑΦΓΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, 1919
του Ξενοφώντος Χαλάτση
Διαβάστε περισσότερα >>
 46 Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 54 O ΧΙΤΛΕΡ ΚΑΙ Ο ΝΟΜΟΣ, 1920-1945
του Κεν Ράις
Διαβάστε περισσότερα >>
 66 ΤΖΟΝ ΠΙΟΥΡΙΦΟΪ
του Δημήτρη Ταταρούνη
Διαβάστε περισσότερα >>
 75 Ο ΛΟΡΔΟΣ ΕΛΓΙΝ ΚΑΙ ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ «ΜΕΝΤΟΡΑ»
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 85 Η ΜΥΘΙΚΗ ΚΟΡΒΙΝΕΙΟΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ
του Μιλτιάδη Βαρβούνη
Διαβάστε περισσότερα >>
 95 Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΟΙΚΙΑ ΤΗΣ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑΣ
της Μαρίας Σαμπατακάκη
Διαβάστε περισσότερα >>
 101 ΕΔΟΥΑΡΔΟΣ Η΄ ΚΑΙ ΓΟΥΟΛΙΣ ΣΙΜΠΣΟΝ
του Φίλιππου Φίλιππα
 107 ΟΙ «ΑΝΤΙΚΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ»
της Τόνιας Μάκρα
Διαβάστε περισσότερα >>
 116 ΒΙΒΛΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ
Άννα Μαρία Δρουμπούκη
ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΛΗΘΗΣ, ΙΧΝΗ ΤΟΥ Β΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
Εκδόσεις Πόλις, 2014, ΣΕΛ.: 510, ΤΙΜΗ: 22,00 €


Διαβάστε περισσότερα >>
 117 ΒΙΒΛΙΑ & ΙΣΤΟΡΙΑ
Ιώ Τσόκωνα
ΤΟ ΠΕΡΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2014, ΣΕΛ.: 308, ΤΙΜΗ: 13,30 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
112 Βιβλία & Ιστορία 
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116 το Χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
118 Επικαιρότητα & Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
122 Κινηματογράφος & Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ
124 Θέατρο & Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ

ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost