Περιοδικό Ιστορία
Κι όμως, όμορφα… Ένα βιβλίο για την τζαζ
Κι όμως, όμορφα... Ένας μάλλον ιδιόρρυθμος τίτλος για ένα βιβλίο που υπερβαίνει τις συνήθεις ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

112 Βιβλία και Ιστορία

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ. ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ, 15ος-18ος ΑΙΩΝΑΣ
Κείμενα: Αλέξανδρος Γαρύφαλλος, Βασίλης Κ. Γούναρης, Σάββας Δεμερτζής, Ελισάβετ Α. Ζαχαριάδου, Φ. Π. Κοτζαγεώργης, Βίκτωρ Θ. Μελάς.
Επιστημονική επιμέλεια, εισαγωγή, σχόλια καταλόγου: Λεονόρα Ναβάρι
Αθήνα, Αρχείο Χαρτογραφίας του Ελληνικού Χώρου - Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης 2013, ΣΕΛ: 249 με 204 έγχρωμες και α/μ εικόνες και χάρτες, ΤΙΜΗ: 40,00 €


Από την αρχαιότητα η Μακεδονία υπήρξε μια περιοχή χωρίς συγκεκριμένη μορφή ή ξεκάθαρα γεωγραφικά όρια. Στην κλασική αρχαιότητα οριζόταν σε γενικές γραμμές ως η περιοχή που εκτεινόταν από τη λίμνη Αχρίδα ως τον ποταμό Στρυμόνα, αλλά και αυτός ο ορισμός επιδεχόταν διαφοροποιήσεις. Περί τα τέλη του 3ου ή στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ., για ένα πολύ μικρό διάστημα, η Μακεδονία διαιρέθηκε σε Macedonia Prima, που περιελάμβανε το μεγαλύτερο μέρος του αρχαίου βασιλείου με πρωτεύουσα τη Θεσσαλονίκη, και σε Macedonia Salutaris (ή Secunda), η οποία περιελάμβανε τις βόρειες περιοχές της παλαιάς ρωμαϊκής επαρχίας, με πρωτεύουσα τους Στόβους. Το 379 μ.Χ. η επαρχία της Ιλλυρίας διαιρέθηκε σε Ανατολική και Δυτική, και η Μακεδονία υπήχθη στην Ανατολική Ιλλυρία. Το 390 πραγματοποιήθηκε ο μόνιμος διαχωρισμός της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και η Μακεδονία πέρασε στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Στα τέλη του 8ου αιώνα ή στις αρχές του 9ου, με τη διοικητική διαίρεση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας σε θέματα, ιδρύθηκε το θέμα της Μακεδονίας που κάλυπτε την περιοχή ανάμεσα στους ποταμούς Νέστο και Στρυμόνα. Κατά τους επόμενους αιώνες το θέμα της Μακεδονίας κατέληξε να περιλαμβάνει και περιοχές ανατολικά του Στρυμόνα.
Η Μακεδονία χαρακτηρίζεται από σημαντικές γεωγραφικές και ιστορικές ιδιαιτερότητες, σε σύγκριση με τις περιοχές της νότιας και της νησιωτικής Ελλάδας, όπου η Βενετοκρατία αλλά και η γενικότερη παρουσία Δυτικών εμπόρων, ναυτικών και περιηγητών άφησαν ανεξίτηλα σημάδια τα οποία καταγράφονται και στους χάρτες. Αντίθετα, στη Μακεδονία η θάλασσα –στοιχείο που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τους χαρτογράφους– διαδραματίζει άλλο ρόλο από ό,τι στην Κρήτη, στην Πελοπόννησο και στα νησιά. Οι ιστορικές εξελίξεις στη Μακεδονία είναι εντελώς διαφορετικές εκείνων της Πελοποννήσου και των νησιών του Αιγαίου, εξαιτίας του ότι δεν βρισκόταν στον δρόμο των προσκυνητών, όπως συνέβαινε με πολλά λιμάνια της Πελοποννήσου. Κατά τον Μεσαίωνα ελάχιστοι ήταν οι Ευρωπαίοι περιηγητές που αποτόλμησαν να περάσουν από το εσωτερικό της περιοχής. Επιπλέον, τα λιμάνια στις ακτές τής κυρίως Θεσσαλονίκης, χρησιμοποιούνταν βασικά για το τοπικό εμπόριο. Τα μεγάλα πλοία της Βενετίας και των άλλων σημαντικών εμπορικών κρατών διέπλεαν κατά κανόνα το Αιγαίο από τη Μήλο προς τα νησιά του βορειανατολικού Αιγαίου, τη Σμύρνη και την Κωνσταντινούπολη. Δεν υπήρχε λοιπόν ιδιαίτερη ανάγκη να κατασκευαστούν ναυτικοί χάρτες των μακεδονικών ακτών ή πορτολάνοι για την περιγραφή της ακτογραμμής. Καθώς περνούν οι αιώνες, αλλάζουν συχνά τα όρια που προσδιορίζουν για τους γεωγράφους και τους χαρτογράφους τον χώρο που αποκαλείται Μακεδονία, σε σύγκριση με τα σταθερά όρια της Πελοποννήσου, της Κρήτης ή των Κυκλάδων. Ακόμη και το ενδιαφέρον του δυτικού κόσμου για την ελληνική αρχαιότητα εκδηλώνεται πολύ αργότερα σε σχέση με τη νότια και τη νησιωτική Ελλάδα. Όλοι αυτοί οι παράγοντες επηρέασαν και εν μέρει διαφοροποίησαν την ιστορική, τη γεωγραφική και τη χαρτογραφική προσέγγισή της.
Με αφορμή τη διοργάνωση της ομώνυμης έκθεσης παλαιών χαρτών της Μακεδονίας από το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης στον εκθεσιακό χώρο του Μεγάρου Εϋνάρδου (από 28 Μαΐου 2013 ως τις 12 Ιανουαρίου 2014), το Αρχείο Χαρτογραφίας του Ελληνικού Χώρου του ΜΙΕΤ εξέδωσε έναν μεγάλου σχήματος τόμο, στον οποίο δημοσιεύονται περίπου 90 χάρτες της Μακεδονίας, που φιλοτεχνήθηκαν μεταξύ 15ου και 18ου αιώνα. Πρόκειται για αρκούντως περιεκτική επισκόπηση μιας περιοχής η οποία δεν έτυχε μεγάλης προσοχής από τους χαρτογράφους διά μέσου των αιώνων, ιδιαίτερα ως ξεχωριστή οντότητα και όχι ως τμήμα της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Οι χάρτες της Μακεδονίας έγιναν κυρίως από ανθρώπους που δεν είχαν ταξιδέψει στην περιοχή και γνώριζαν τη γεωγραφία της από δεύτερο χέρι. Ως εκ τούτου, η ακρίβεια των θέσεων που απεικονίζονται σε αυτούς τους χάρτες ποικίλλει εξαιρετικά. Οι χάρτες δεν αναπαριστούν απλώς τη Μακεδονία, αλλά αντανακλούν και την εξέλιξη της χαρτογραφίας από τον 15ο ως τον 18ο αιώνα.
Εκτός από την παρουσίαση και τον σχολιασμό των χαρτών, η έκδοση περιλαμβάνει κείμενα για την ιστορία, την τοπογραφία και τη χαρτογραφία της περιοχής.


ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#547 Ιανουάριος - 4,50€

 1 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 4 Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ. Τελετουργίες και ιερατείο
του Ελευθέριου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 14 O ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΠΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΤΟΥΡΚΙΚΑ ΦΥΛΑ
του Νίκου Νικολούδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 29 ΣΤΑΥΡΟΦΟΡΙΕΣ. Η αντεπίθεση των χριστιανών (ΜΕΡΟΣ Α΄)
του Τζον Τζούλιους Νόργουιτς
Διαβάστε περισσότερα >>
 42 Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΑΠΟ ΤΟ 1897 ΩΣ ΤΟ 1909 (ΜΕΡΟΣ Α΄)
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 58 ΑΦΙΕΡΩΜΑ / ΞΕΝΕΣ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ [1940-1944]: ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟ ΤΟ 1941
του Άντονι Μπήβορ
Διαβάστε περισσότερα >>
 67 ΑΦΙΕΡΩΜΑ / ΞΕΝΕΣ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ [1940-1944]: ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ (1941-1944)
του Ιάκωβου Π. Χονδροματίδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 84 ΟΛΟΚΛΗΡΩΤΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 97 ΜΑΝΤΕΛΑ, Η ΝΙΚΗ ΕΝΟΣ ΔΙΚΑΙΟΥ
του Πασκάλ Μαρκέτι-Λέκα
Διαβάστε περισσότερα >>
 109 Η ΔΙΑΙΣΘΗΣΗ ΤΟΥ ΤΣΩΡΤΣΙΛ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΡΑΞΕΝΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΛΙΝΚΟΛΝ
 του Φίλιππου Φίλιππα
 112 Βιβλία και Ιστορία
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ. ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑ, 15ος-18ος ΑΙΩΝΑΣ
ΣΕΛ: 249 με 204 έγχρωμες και α/μ εικόνες και χάρτες, ΤΙΜΗ: 40,00 €


Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Τόνια Κιουσοπούλου
ΟΙ «ΑΟΡΑΤΕΣ» ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛΑΔΙΚΟ ΧΩΡΟ (13ος-15ος ΑΙΩΝΑΣ)
Εκδόσεις Πόλις, 2013, ΣΕΛ.: 175, ΤΙΜΗ: 16,00 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Χρίστου Ν. Πέτρου-Μεσογείτη
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΛΛΗΝΟ-ΙΤΑΛΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ [1940-41]
Επιμέλεια: Πέτρος Ι. Φιλίππου-Αγγέλου, Δημοτική Βιβλιοθήκη Καλυβίων
Δήμου Σαρωνικού, 2012, ΣΕΛ.: 380, Εκτός εμπορίου.


Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
112 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116 Το χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
118 Επικαιρότητα και Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120 Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122 Κινηματογράφος και Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ
124 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ

ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost