Περιοδικό Ιστορία
McMafia – Έγκλημα χωρίς σύνορα
Η τολμηρή έρευνα του Γκλένι που κράτησε τρία χρόνια, φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της παγκοσμιοποίησης
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

114 Βιβλία και Ιστορία

Kώστας Κωστής
ΤΑ ΚΑΚΟΜΑΘΗΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Εκδόσεις Πόλις, 2013, ΣΕΛ.: 894, ΤΙΜΗ: 27,00 €


Πεδίο δοκιμής ως προς τη δυνατότητα ανάγνωσης της νεότερης και της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας αποτελεί το βιβλίο του Κώστα Κωστή –καθηγητή Οικονομικής και Κοινωνικής Ιστορίας στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αθηνών–, μέσα όμως από ένα διαφορετικό πρίσμα σε σύγκριση με τις ως τώρα προσπάθειες. Πρόκειται για μια συνοπτική, νηφάλια και διαυγή εξιστόρηση της διαμόρφωσης του νεοελληνικού κράτους από τις απαρχές του ως σήμερα.
Αξιοποιώντας την πλούσια ερευνητική παραγωγή της μεταπολιτευτικής περιόδου και αποφεύγοντας τη συρραφή απόψεων άλλων ιστορικών, δίνει έμφαση σε δύο βασικές μεταβλητές που συγκροτούν το κράτος και προφανώς αλληλοεπηρεάζονται: τις διακρατικές σχέσεις πρώτα και όσα αυτές συνεπάγονται για τη διαμόρφωση του κρατικού σχηματισμού, όπως για παράδειγμα η δημιουργία ενός σύγχρονου στρατού.
Κατά κύριο λόγο το ενδιαφέρον του είναι στραμμένο στη μετατροπή μιας μικρής επαρχίας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος;
Από ορισμένες απόψεις, τα προβλήματα που ανέκυψαν κατά τον σχηματισμό του σύγχρονου ελληνικού κράτους θα μπορούσαν να εξομοιωθούν με τα αντίστοιχα προβλήματα που συναντούν αυτή τη στιγμή οι προσπάθειες του δυτικού κόσμου να επιβάλει το δικό του πολιτικό και πολιτισμικό μοντέλο σε κοινωνίες ξένες, αν όχι εχθρικές προς αυτό. Το γεγονός ότι οι Έλληνες του 19ου και του 20ού αιώνα είναι χριστιανοί, ενώ οι κοινωνίες που αποτελούν σήμερα αντικείμενο πειραματισμού της Δύσης είναι μουσουλμανικές, μικρή σημασία έχει, στον βαθμό που και οι δύο αντιμετωπίστηκαν ή αντιμετωπίζονται, ρητά ή όχι, ως πεδία εκπολιτισμού και σε καμία περίπτωση ως ισότιμοι εταίροι του πολιτικού εγχειρήματος στο οποίο αποδίδεται, μάλλον άκριτα, ο όρος εκσυγχρονισμός. Εξάλλου, ο χριστιανισμός των Ελλήνων δεν έπαψε ποτέ να αντιπροσωπεύει το Σχίσμα, δηλαδή μια ιδιαιτερότητα σε σύγκριση με τις δυτικοευρωπαϊκές αντιλήψεις, όχι πάντοτε συμπαθή, και ακόμη λιγότερο κατανοητή.
Η ίδρυση του ελληνικού κράτους υπήρξε προϊόν τόσο διεθνών όσο και εγχώριων διεργασιών που αναδιέταξαν τη θέση των ορθοδόξων πληθυσμών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ουσιαστικά υπήρξε ένας αγώνας χριστιανών εναντίον μουσουλμάνων, του οποίου την ηγεσία διεκδίκησαν μερίδες των αρχόντων των ορθοδόξων. Οι εξελίξεις όμως του αγώνα περιόρισαν από κάθε άποψη τις φιλοδοξίες τους και τελικά οδήγησαν στην καταστροφή τους, ενώ οι γεωγραφικές και στη συνέχεια κρατικές διαστάσεις της ελληνικής ελευθερίας περιορίστηκαν σε ένα μικρό κομμάτι του Νότου της Βαλκανικής Χερσονήσου. Το 1875, ή ίσως το 1862 με την πτώση του βασιλιά Όθωνα, θα αποτελέσει και το σημείο κατάληξης, το τέλος του Πολέμου της Ανεξαρτησίας. Η εποχή των ηρώων του Πολέμου της Ανεξαρτησίας και της Μεγάλης Ιδέας έχει ανεπιστρεπτί περάσει. Βρισκόμαστε πλέον στην περίοδο οικοδόμησης του «Προτύπου Βασιλείου».
Αν από το 1875 και μετά η Ελλάδα πέτυχε να θεσμοποιήσει την πολιτική και με δυσκολίες ασφαλώς να εξασφαλίσει ένα κοινοβουλευτικό σύστημα που λειτουργούσε επαρκώς, από το 1914 οι όροι άλλαξαν. Η αντίθεση του βασιλιά Κωνσταντίνου με τον Ελευθέριο Βενιζέλο για συμμετοχή ή όχι της Ελλάδας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτέλεσε την αφετηρία μιας μακρόχρονης πολιτικής και κοινωνικής σύγκρουσης της οποίας τις διαστάσεις δεν είμαστε σε θέση να εκτιμήσουμε με ακρίβεια. Στη διάρκεια της Κατοχής τη θέση της αντίθεσης βασιλικών-βενιζελικών, που κυριαρχούσε κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου, θα πάρει η αντίθεση κομμουνιστών-εθνικοφρόνων, η οποία εντέλει θα οδηγήσει στο εμφυλιοπολεμικό δράμα με ήττα των κομμουνιστών το 1949. Οι παρενέργειες του εμφυλίου πολέμου θα εξακολουθήσουν να βαραίνουν τη χώρα ως το 1974. Από τότε και μετά η Ελλάδα θα περάσει στην ευρωπαϊκή της περίοδο χωρίς αμφισβητήσεις και ταλαντεύσεις, η συμμετοχή της πρώτα στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα καθορίσουν περισσότερα από τριάντα χρόνια πολιτικού βίου, με κατάργηση των αποκλεισμών και με τη θεσμοθέτηση δημοκρατικών θεσμών.
Ουσιαστικά, αντικείμενο του βιβλίου του Κώστα Κωστή είναι η Ελλάδα και οι Έλληνες, και αυτή η –εθνικού χαρακτήρα πλέον– κατηγορία, εκ των πραγμάτων, συνειρμικά αναφέρεται σε ό,τι οι Δυτικοευρωπαίοι θεωρούν ως θεμέλια του πολιτισμού τους. Από την άποψη αυτή, μπορεί εύκολα να ερμηνευθεί η ιδιαίτερη, ως έναν βαθμό τουλάχιστον, μεταχείριση που επιφύλαξε η Δύση στους πληθυσμούς που δεν εξεγέρθηκαν απλώς εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στο όνομα του Χριστιανισμού, αλλά επικαλέστηκαν, μέσω του ονόματός τους, τη σύνδεση με ένα παρελθόν στο οποίο η Ευρώπη βλέπει τις ρίζες της δικής της ταυτότητας. Πρόκειται για μια αντίληψη που ανακαλείται πολύ συχνά από όλους όσοι θέλουν να υποστηρίξουν ή να πολεμήσουν τις εξεζητημένες συχνά επιλογές των Ελλήνων, στους οποίους κατά τον 19ο αιώνα οι Ευρωπαίοι θα αποδώσουν τον χαρακτηρισμό τα «κακομαθημένα παιδιά της Ιστορίας».
Ο Κώστας Κωστής εισαγάγει εργαλεία ανάγνωσης της δυναμικής των κρατικών μετασχηματισμών τα οποία μέχρι σήμερα έχουν αγνοηθεί από την ελληνική ιστοριογραφία. Αν και πολλές απόψεις του αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο προβληματισμού, ή ευρύτερης συζήτησης, η γενικότερη προσέγγισή του αποδεικνύεται εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, και οπωσδήποτε χρήσιμη συμβολή στην ελληνική βιβλιογραφία.


ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#542 Αύγουστος - 4,50€

 1 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
Διαβάστε περισσότερα >>
 4 ΟΙ ΒΟΥΡΓΟΥΝΔΟΙ ΣΤΟ ΔΟΥΚΑΤΟ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ
 του Ελευθέριου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 17 ΑΠΟ ΤΟ ΛΑΪΚΟ ΚΟΜΜΑ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟ
 του Σωτήρη Ριζά
Διαβάστε περισσότερα >>
 28 ΝΑΠΟΛΕΩΝ (ΜΕΡΟΣ Α΄)
του Τζον Τζούλιους Νόργουϊτς
Διαβάστε περισσότερα >>
 40 ΚΙΝΗΜΑ ΜΕΡΕΝΤΙΤΗ
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 50 150 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΡΡΗΣΗ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Α΄ ΣΤΟΝ ΘΡΟΝΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ (1863-2013) (ΜΕΡΟΣ Β΄)
 του Λυκούργου Αρεταίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 61 ΚΕΦΑΛΛΟΝΙΑ, ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1943 (ΜΕΡΟΣ Β΄)
του Σάντι Κορβάγια
Διαβάστε περισσότερα >>
 70 Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ, ΤΗΣ ΙΜΒΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΝΕΔΟΥ (ΜΕΡΟΣ Β΄)
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 86 ΠΟΛΕΜΩΝΤΑΣ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ (ΜΕΡΟΣ Α΄)
 του Άντονι Μπήβορ
Διαβάστε περισσότερα >>
 97 Ο ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΗΣ ΠΕΝΑΣ ΕΝΟΣ ΠΕΖΟΓΡΑΦΟΥ
της Σταυρούλας Γ. Τσούπρου
Διαβάστε περισσότερα >>
 108 ΕΡΜΗΣ Ο ΤΡΙΣΜΕΓΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Ο ΕΡΜΗΤΙΣΜΟΣ
 του Φίλιππου Φίλιππα
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Kώστας Κωστής
ΤΑ ΚΑΚΟΜΑΘΗΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
Εκδόσεις Πόλις, 2013, ΣΕΛ.: 894, ΤΙΜΗ: 27,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
114    Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116    Το χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
118    Επικαιρότητα και Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120    Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122    Κινηματογράφος και Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ
124    Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost