Περιοδικό Ιστορία
ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
Μια νοσταλγική και αποκαλυπτική βιογραφία της μεταπολεμικής γενιάς απο το '40 ως σήμερα...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

112 Βιβλία και Ιστορία

Steven Bowman
Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
Μετάφραση: Ισαάκ Μπενμαγιόρ,
Εκδ. Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος, 2012, σελ.: 192, τιμή: 27,00 €
Διάθεση: Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος
.

Το κίνημα της Αντίστασης στην κατεχόμενη Ελλάδα έχει καταστεί αντικείμενο μελέτης πολλών βιβλίων, είτε γραμμένων από ανθρώπους που συμμετείχαν σε αυτό, από αυτόπτες μάρτυρες, είτε από την επιστημονική κοινότητα, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Αν εξαιρέσουμε τα απομνημονεύματα και τις προσωπικές αφηγήσεις, η μεγάλη πλειονότητα των δημοσιευμάτων αναφέρονται στα ιστορικά γεγονότα, στον ρόλο των κυριότερων παραγόντων, τόσο εγχώριων όσο και αλλοδαπών, στις οργανώσεις τους και στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, καθώς και στην επίδραση της αντιστασιακής δράσης στον πληθυσμό.
Τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον της ιστορικής έρευνας έχει στραφεί στη «μικροϊστορία» του αντιστασιακού κινήματος, αναδεικνύοντας τη βάση του, δηλαδή το χωριό, τη γειτονιά, την οικογένεια, τον αγωνιστή. Για παράδειγμα, δεν γνωρίζουμε –πέραν ορισμένων γνωστών ηγετών και των υπαρχηγών τους– τα ονόματα των απλών πολιτών που προσχώρησαν στην Αντίσταση, ούτε τους λόγους μιας τέτοιας απόφασης.
Η σχέση μεταξύ των Ελλήνων Εβραίων και της Αντίστασης κατά τη διάρκεια του πολέμου αποτελεί μια θεματική που παρουσιάζει ιδιαιτέρως δύσκολα ερευνητικά προβλήματα. Και οι δύο πλευρές του ζητήματος καλύπτονται από ένα πέπλο μυστικότητας. Τα διασωθέντα αρχεία των κυριότερων αντιστασιακών οργανώσεων, όπως ήταν το ΕΑΜ/ΕΛΑΣ, ο ΕΔΕΣ και η ΕΚΚΑ, είναι λίγα, παρουσιάζουν αντιθέσεις και δεν αποδεικνύονται χρήσιμα για την άντληση πληροφοριών γύρω από θέματα που θεωρούνταν μεγάλης προτεραιότητας, όπως ήταν η στρατολόγηση και η περίθαλψη Εβραίων.
Ο Στίβεν Μπόουμαν –καθηγητής Ιουδαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Σινσινάτι– παρουσιάζει νέα στοιχεία, πολλά από τα οποία συνέλεξε ο ίδιος μέσα από συνεντεύξεις με επιζώντες του Ολοκαυτώματος. Ωστόσο, όπως και ο ίδιος παρατηρεί, η συγγραφή μιας εκτενούς ιστορίας σχετικά με τη συμμετοχή των Εβραίων στο ελληνικό αντιστασιακό κίνημα καθίσταται, τουλάχιστον προς το παρόν, αδύνατη, καθώς απαιτείται ακόμη σημαντική έρευνα πάνω στο αντικείμενο. Ο Μπόουμαν υιοθετεί έναν ευρύ ορισμό της αντίστασης στον εχθρό. Εκτός από τις ενέργειες των ανταρτών στις ορεινές περιοχές της Ελλάδας, παρουσιάζει πληροφορίες για την ανάμειξη Ελλήνων Εβραίων στην αστική αντίσταση, κατά την οποία οι κύριοι στόχοι ήταν οι δολιοφθορές και η συλλογή στρατιωτικών κατασκοπικών πληροφοριών. Αφιερώνει επίσης ένα κεφάλαιο στη συμπεριφορά εκείνων των Ελλήνων Εβραίων που, ύστερα από την εκτόπισή τους στην Πολωνία, βρέθηκαν στο γκέτο της Βαρσοβίας. Όσον αφορά τη συμμετοχή Εβραίων στις ενέργειες των ανταρτών στην Ελλάδα, προσκομίζει νέα ευρήματα, ιδιαίτερα σημαντικά, όπως τη σχέση ανάμεσα στις μαζικές εκτοπίσεις από τη Θεσσαλονίκη στα μέσα του 1943 και την απόφαση των Εβραίων να διαφύγουν στα βουνά και να προσχωρήσουν σε αντάρτικες ομάδες. Στη συντριπτική τους πλειονότητα, που μετριέται σε εκατοντάδες, υπηρέτησαν στον ΕΛΑΣ, ενώ ελάχιστοι είναι αυτοί που εντάχθηκαν στον ΕΔΕΣ. Αρκετοί από τους αντάρτες Έλληνες Εβραίους παρέμειναν στις αστικές περιοχές, όπου εντάχθηκαν σε διάφορους αντιστασιακούς πυρήνες, είτε συμμετέχοντας ενεργά σε αποστολές σαμποτάζ είτε αναλαμβάνοντας ηγετικούς ρόλους. Αριθμός Εβραίων αντιστασιακών εμφανίζεται στους καταλόγους της βρετανικής «Δύναμης 133». Οι περισσότεροι δεν παρουσιάζονταν ως Εβραίοι και πολλοί υπηρέτησαν διάφορες θέσεις στην Αντίσταση με ψεύτικα ονόματα. Προς τούτο και η προσφορά τους προσμετρήθηκε στη γενικότερη προσφορά των Ελλήνων, ενώ η ιδιαίτερη εβραϊκή τους ταυτότητα δεν καταγράφηκε ούτε στα επίσημα έγγραφα της Αντίστασης ούτε στα απομνημονεύματα πολλών από εκείνους που συμμετείχαν. Η πολύ ενδιαφέρουσα και χρήσιμα βιβλιογραφικά έκδοση συνοδεύεται από άγνωστη εικονογράφηση.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#539 Μαϊος - 4,50€

 1 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 4 Η ΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΜΑΓΙΑ
του Ζαν-Λικ Μαζουρέ
Διαβάστε περισσότερα >>
 8 Ο ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΗΣ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑΣ ΟΡΟΦΕΡΝΗΣ ΚΑΙ Ο ΠΟΙΗΤΗΣ Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ
του Τάκη Α. Σαλκιτζόγλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 23 1453 | H AΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ (ΜΕΡΟΣ Α΄)
του Τζον Τζούλιος Νόργουιτς
Διαβάστε περισσότερα >>
 39 Ο ΛΑΤΙΝΟΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ ΚΑΙ Η ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ (1453)
 του Νίκου Νικολούδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 50 EΝΑΣ ΙΤΑΛΟΣ ΜΙΣΙΟΝΑΡΙΟΣ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ (ΜΕΡΟΣ Β΄)
του Παύλου Στ. Βασία
Διαβάστε περισσότερα >>
 63 ΠΙΡΙ ΡΕΪΣ
του Θωμά Μαστακούρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 71 ΑΝΤΙΦΡΟΝΟΥΝΤΕΣ ΚΑΙ ΖΗΛΩΤΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 83 ΟΤΟ ΣΚΟΡΤΣΕΝΙ. Ένας αμφιλεγόμενος «ήρωας» των Ναζί
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 95 «ΕΛΛΗΝΙΚΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗΝ. ΕΜΠΡΟΣ!»
του Κώστα Καρδάμη
Διαβάστε περισσότερα >>
 108 ΠΙΚΟ ΝΤΕΛΑ ΜΙΡΑΝΤΟΛΑ ΚΑΙ ΤΡΙΘΕΜΙΟΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Nίκος Θεοτοκάς
Ο ΒΙΟΣ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ
Εκδόσεις Βιβλιόραμα, 2012, σελ.: 548, τιμή: 28,00 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Steven Bowman
Η ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ
Μετάφραση: Ισαάκ Μπενμαγιόρ,
Εκδ. Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος, 2012, σελ.: 192, τιμή: 27,00 €
Διάθεση: Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος.
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Γιώργος Ανδρειωμένος
ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ «ΑΛΛΟ» ΚΑΛΒΟ,
Επιστημονικές ενασχολήσεις του στην Κέρκυρα,
Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, 2013, σελ. 184, τιμή: 16,00 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
112    Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116    Το χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
118    Επικαιρότητα και Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120    Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
122    Κινηματογράφος και Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ
124    Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost