Περιοδικό Ιστορία
Η ΧΑΜΕΝΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΥΑΣ ΜΠΡΑΟΥΝ
Η όμορφη και συνεσταλμένη Εύα Μπράουν γνώρισε τον Χίτλερ στα δεκαεφτά της και τον ερωτεύτηκε αμέσως.
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

114 Βιβλία και Ιστορία

Φίλιπ Μάνσελ
ΛΕΒΑΝΤΕ, Μεγαλείο και καταστροφή στη Μεσόγειο
Εκδόσεις Ωκεανίδα, 2012, ΣΕΛ: 517, ΤΙΜΗ: 26,00 €

Για τον κόσμο της Δυτικής Ευρώπης το Λεβάντε, Le Levant ή Il Levante, είναι συνώνυμο των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, εκεί δηλαδή όπου ανατέλλει ο ήλιος – από τη γαλλική λέξη levant. Είναι η περιοχή όπου βρίσκονται τα κράτη της Αιγύπτου, του Ισραήλ, του Λιβάνου, της Συρίας, της Τουρκίας και της Ελλάδας, και τα οποία από τον 16ο ως τον 20ό αιώνα αποτελούσαν μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Ο ιστορικός Φίλιπ Μάνσελ περιγράφει το Λεβάντε μέσα από την ιστορία της Σμύρνης, της Αλεξάνδρειας και της Βηρυτού, που υπήρξαν τα τρία κυριότερα λιμάνια του. Ειδικότερα τον 19ο αιώνα, και αν εξαιρέσουμε αυτό της Κωνσταντινούπολης, που ήταν η πρωτεύουσα της Αυτοκρατορίας, ήταν τα μεγαλύτερα, τα πλουσιότερα και τα πιο κοσμοπολίτικα λιμάνια της περιοχής. Ήταν επίσης παράθυρα προς τη Δύση, εστίες εξέγερσης εναντίον της και στόχοι για τα θωρηκτά της.
Η Σμύρνη, η Αλεξάνδρεια και η Βηρυτός ήταν πόλεις πολυπολιτισμικές, ταυτόχρονα, μεσογειακές και μεσανατολικές, οθωμανικές και ευρωπαϊκές, εθνικιστικές και κοσμοπολίτικες, όπου τα τζαμιά, οι συναγωγές και οι εκκλησίες ήταν γειτονικά. Η ιστορία των πόλεων αυτών μαρτυρεί για ποιον λόγο, κυρίως η Βρετανία και η Γαλλία, ήταν παρούσες για μεγάλα χρονικά διαστήματα στην περιοχή. Σε μια διχασμένη κοινωνία, όπου η κυβέρνηση δεν παρείχε στοιχειώδεις υπηρεσίες και προστασία, οι πόλεις και τα άτομα στράφηκαν σε ξένους «σωτήρες», με αποτέλεσμα οι ξένοι πρόξενοι να έχουν ανάλογη εξουσία με αυτήν των ντόπιων αρχόντων. Ακόμη και τα ονόματα των μεγάλων πόλεων στήριζαν τον λεβαντίνικο διάλογο. Αντιθέτως με τα ονόματα των πόλεων της ενδοχώρας (Χαλέπι, Δαμασκός, Βαγδάτη, Κάιρο), η Σμύρνη και η Αλεξάνδρεια όφειλαν το όνομά τους στο ελληνικό παρελθόν τους, ενώ το όνομα της Βηρυτού προέρχεται από την παλαιά φοινικική ονομασία μιας πηγής.
Μακριά από την Κωνσταντινούπολη, την αυτοκρατορική πρωτεύουσα, τις διαταγές της οποίας αψηφούσαν συχνά, οι λεβαντίνικες πόλεις διακρίνονταν για την πολυμορφία και την ευελιξία τους. Μπορούσαν ακόμη να είναι καταφύγια από τους περιορισμούς της εθνικότητας και της θρησκείας. Στις πόλεις αυτές, που βρίσκονταν ανάμεσα σε δύο κόσμους, οι άνθρωποι άλλαζαν ταυτότητα με την ίδια ευκολία που άλλαζαν και γλώσσα. Το Λεβάντε ήταν ακόμη και νοοτροπία. Οι επιχειρήσεις ήταν πιο σημαντικές από τα ιδεώδη. Για κάποιους η λέξη λεβαντίνος ήταν συνώνυμη αυτής της διπροσωπίας. Κάποιοι άλλοι τους θαύμαζαν επειδή, ακριβώς, δεν είχαν ιδανικά.
Το βιβλίο του Μάνσελ δεν είναι μόνο η ιστορία των τριών πόλεων και των τρόπων με τους οποίους αντικατόπτριζαν τους δια­λόγους ανάμεσα στην Ανατολή και στη Δύση, αλλά κυρίως είναι μια αναζήτηση. Να ανακαλύψουμε, δηλαδή, αν οι πόλεις αυτές ήταν αληθινά κοσμοπολίτικες, αν κατείχαν το σκήπτρο της συνύπαρξης μουσουλμάνων, χριστιανών και Εβραίων που αναζητεί σήμερα ο κόσμος.
Όσον αφορά το σύγχρονο Λεβάντε, αυτό γεννήθηκε χάρη σε μια από τις πιο πετυχημένες συμμαχίες της ιστορίας, αυτής μεταξύ Γαλλίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Από τον 16ο ως τις αρχές του 20ού αιώνα στην ιστορία της περιοχής και των πόλεών της επικρατούσαν οι εναλλασσόμενες ισορροπίες επιρροής –πολιτικής, πολιτισμικής και οικονομικής– ανάμεσα στην Κωνσταντινούπολη και στο Παρίσι. Αν η Κωνσταντινούπολη φαινόταν προορισμένη να γίνει η πρωτεύουσα μιας μεγάλης αυτοκρατορίας, η Σμύρνη ήταν εξίσου προορισμένη να γίνει ένα μεγάλο λιμάνι. Τη Σμύρνη συνέδεαν με την Ευρώπη οι αρχαιότητες και το εμπόριο. Ενώ στο Χαλέπι οι ξένοι έμποροι ζούσαν κλεισμένοι στα χάνια τους τη νύχτα, στη Σμύρνη ζούσαν σε δικά τους σπίτια, πολύ πιο όμορφα με αυτά των ντόπιων. Η ευρωπαϊκή ατμόσφαιρα στην πόλη ήταν πιο έντονη από ό,τι στις περισσότερες ευρωπαϊκές. Έλεγαν ότι οι Ευρωπαίοι ζούσαν στη Σμύρνη ιδιαίτερα ενωμένοι, ανενόχλητοι από οποια­δήποτε διαφορά θρησκείας ή έθνους, ή κομματικών απόψεων, ακόμη και σε καιρό πολέμου. Ενώ η σύγχρονη Σμύρνη ήταν δημιούργημα των εμπόρων, η σύγχρονη Αλεξάνδρεια ήταν ενός και μόνο ανθρώπου: του Μοχάμετ Άλι, πασά της Αιγύπτου από το 1805 ως το 1849. Μετά την Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, η Αλεξάνδρεια είχε γίνει η τρίτη λεβαντίνικη κοσμοπολίτικη πόλη. Αμάλγαμα αντιθέσεων, δεν θεωρήθηκε ωστόσο ποτέ από τους Αιγύπτιους ξένη παρείσφρηση στη χώρα τους. Δεν ήταν μόνο η πρωτεύουσα της Αιγύπτου, ήταν ο τόπος όπου έγινε η απόπειρα ίδρυσης μιας αυτοκρατορίας. Η Αλεξάνδρεια του Άλι προκάλεσε την Κωνσταντινούπολη, για να της αποσπάσει τα ηνία της αυτοκρατορίας της Ανατολής. Ο Μοχάμετ Άλι υπήρξε ο ιδρυτής και της σύγχρονης Βηρυτού. Σήμερα είναι η τελευταία λεβαντίνικη πόλη όπου δεν κυριαρχεί ούτε ο Χριστιανισμός ούτε το Ισλάμ. Ωστόσο, η αυξανόμενη θρησκευτική πόλωση στις διάφορες περιοχές, οι δολοφονίες πολιτικών και συγγραφέων, και η άνοδος του σιιτικού «Κόμματος του Θεού», δείχνουν ότι η Βηρυτός μπορεί να γίνει ομοιογενής όσο και οι άλλες πόλεις.
ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#538 Απρίλιος - 4,50€

 1 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 4 ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΟΣΑΜΑ ΜΠΙΝ ΛΑΝΤΕΝ
του Νίκου Κουρμουλή
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 Η ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙΣΑΡΑ
της Αν Λοζέ
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 Η ΣΕΡΒΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
του Δημήτριου Αχ. Πουλιανίτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 35 Η ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΕΡΒΙΑΣ: ΟΜΠΡΕΝΟΒΙΤΣ ΚΑΙ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΕΒΙΤΣ (1834-1868)
του Ζορζ Κάστελαν
Διαβάστε περισσότερα >>
 43 ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ
του Μάρτιν βαν Κρεβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 53 Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΟΣ ΣΤΟ ΝΤΕΡΕ ΑΓΖΙ ΤΗΣ ΛΥΚΙΑΣ
του Πέτρου Μεχτίδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 61 EΝΑΣ ΙΤΑΛΟΣ ΜΙΣΙΟΝΑΡΙΟΣ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ (Μέρος Α΄)
του Παύλου Στ. Βάσια
Διαβάστε περισσότερα >>
 73 Η ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
του Αλέξανδρου Στεργιόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 81 ΠΛΑΚΑ «Η συνοικία των θεών»
του Ελευθέριου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 94 ΣΑΤΙ: ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΚΑΥΣΗΣ ΤΩΝ ΧΗΡΩΝ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ
του Απόστολου Μιχαηλίδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 108 ΤΙ ΚΡΥΒΟΥΝ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ;
του Φίλιππου Φίλιππα
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Θωμάς Πεντζόπουλος
1941-1950, ΤΡΑΓΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ
Εκδόσεις Επίκεντρο, 2012, ΣΕΛ: 304, ΤΙΜΗ: 19,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Hester Donaldson Jenkins
Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΒΕΖΙΡΗΣ, Έργα και ημέρες του Ιμπραήμ πασά
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Θεοδώρα Πασχαλίδου
Εκδόσεις Αιώρα, 2012, ΣΕΛ.: 172, ΤΙΜΗ: 12,80 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Φίλιπ Μάνσελ
ΛΕΒΑΝΤΕ, Μεγαλείο και καταστροφή στη Μεσόγειο
Εκδόσεις Ωκεανίδα, 2012, ΣΕΛ: 517, ΤΙΜΗ: 26,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
110 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
114 Το χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
116 Επικαιρότητα και Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
118 Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
120 Κινηματογράφος και Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ
122 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost