Περιοδικό Ιστορία
Κι όμως, όμορφα… Ένα βιβλίο για την τζαζ
Κι όμως, όμορφα... Ένας μάλλον ιδιόρρυθμος τίτλος για ένα βιβλίο που υπερβαίνει τις συνήθεις ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

112 Βιβλία και Ιστορία

Θωμάς Πεντζόπουλος
1941-1950, ΤΡΑΓΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ
Εκδόσεις Επίκεντρο, 2012, ΣΕΛ: 304, ΤΙΜΗ: 19,00 €

Η ιταλική και η γερμανική επίθεση, η Τριπλή Κατοχή, η Απελευθέρωση, τα Δεκεμβριανά και ο Εμφύλιος Πόλεμος σημάδεψαν την ιστορική διαδρομή της σύγχρονης Ελλάδας. Ο Θωμάς Πεν­τζόπουλος κατείχε νευραλγικές στρατιωτικές θέσεις σε όλα τα παραπάνω γεγονότα, με κορύφωση τον Ελληνικό Εμφύλιο, όπου οδήγησε τον Ελληνικό Στρατό επί έξι χρόνια, από το 1944 ως το 1949, στην Αθήνα, στην Πελοπόννησο, στην Κεντρική Ελλάδα και, τελικά, στον Γράμμο. Η σφοδρή του αντίθεση προς τις δυνάμεις του Άξονα αλλά και τον κομμουνισμό καθώς και η πίστη του στο έθνος υπήρξαν οι άξονες που κατηύθυναν τις πράξεις του. Το βιβλίο του αυτό, εν είδει απομνημονευμάτων, είναι αποκαλυπτικό για τον τρόπο σκέψης του. Kυκλοφόρησε το 1953 και εξαντλήθηκε σύντομα.
Η κατάληψη της Ελλάδας από τους Γερμανούς, τους Ιταλούς και τους Βούλγαρους βρήκε τον Θωμά Πεντζόπουλο να υπηρετεί στη θέση του Επιτελάρχη του Α΄ Σώματος Στρατού. Μετά τη συνθηκολόγηση, αρνούμενος να συμμορφωθεί με τη νέα κατάσταση, προσχώρησε στον ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα. Ο Πεντζόπουλος δεν είχε καμία αμφιβολία ότι τόσο τα Δεκεμβριανά όσο και η ολίσθηση της Ελλάδας προς τον Εμφύλιο Πόλεμο ήταν συνειδητή απόφαση της ηγεσίας του ΚΚΕ. Όσον αφορά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, τη θεωρούσε σοβαρό λάθος της νόμιμης κυβέρνησης. Ο Πεντζόπουλος έλαβε επίσης μέρος στα Δεκεμβριανά ως επικεφαλής της 8ης Ταξιαρχίας Εθνοφυλακής. Η συγκρότηση των δυνάμεων Εθνοφυλακής μεσούντων των Δεκεμβριανών αποτέλεσε για τον Πεντζόπουλο την αφετηρία της ανασυγκρότησης του Εθνικού Στρατού. Απέναντι σε αυτόν τον στρατό οι κομμουνιστές αντέτασσαν αντάρτικες ομάδες που αρέσκονταν να καταφεύγουν σε αιφνιδιαστικές κινήσεις και να μην επιθυμούν τη μετεξέλιξή τους σε τακτικό στρατό. Τo δεδομένο αυτό, ισχυρίζεται, τους παρείχε ένα συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι του Εθνικού Στρατού. Κατά τον Πεντζόπουλο, ήταν η πίστη του στρατεύματος και ο ηρωισμός των στελεχών του εκείνα που απέτρεψαν την ήττα από τον ΔΣΕ. Αναφέρει συγκεκριμένα: «Η Μεραρχία ερρίφθη με φανατισμόν και ορμήν εις τας επιχειρήσεις και ως βίαιος άνεμος εξεχύθη εις την Δυτ. Θεσσαλίαν, ανήλθεν εις τα υψίπεδα της Νεβροπόλεως, διέβη τον Αχελώον και επεξέτεινε την δράσιν της προς τα Άγραφα, μέχρι Καρπενησίου. Οι συμμορίται, υπό την συνεχή καταδίωξιν και τα ανηλεή κτυπήματα του στρατού, απώλεσαν την συνοχήν των, διεσπάρησαν παντού, και διά της φυγής και της “λούφας” εζήτουν να σωθούν». Η νίκη του Εθνικού Στρατού λειτούργησε ανακουφιστικά για τον Πεν­τζόπουλο· κάτι που είναι διακριτό και από τη φράση «η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει», που κλείνει το έργο.
Παρά τη μεροληπτική στάση του σε ορισμένα γεγονότα –όπως, για παράδειγμα, η ριζική αντίθεσή του στη συνολική απαξίωση των κατοχικών ελληνικών κυβερνήσεων και των εναντίον του κατηγοριών περί δωσιλογισμού, δικαιολογώντας εν πολλοίς τον Ράλλη και τους υπουργούς του, για την «αυτοθυσία» που έδειξαν ώστε να σωθούν «μυριάδες» Ελλήνων από την πείνα, ή ότι μεσολάβησαν και γλύτωσαν από τον τουφεκισμό πολλούς κρατουμένους ενώ γλύτωσαν και τη χώρα από το Σιδηρούν Παραπέτασμα– η μαρτυρία συνιστά συμβολή στην ιστορική έρευνα εφόσον συνδέεται με τις κρισιμότερες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας. Μεγάλο ενδιαφέρον θα έχει και το προσωπικό του αρχείο, το οποίο όταν εκδοθεί –όπως ανακοινώνεται από τον καθηγητή Ιάκωβο Μιχαηλίδη που προλογίζει την έκδοση– θα προσθέσει επίσης πολύτιμες ψηφίδες.
Η αξιολόγηση των πράξεών του, όπως άλλωστε και όλων των πρωταγωνιστών της περιόδου, αποτελεί σήμερα αντικείμενο της ιστορικής επιστήμης. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Μιχαηλίδης στην εισαγωγή του, «εκείνο που πρέπει να επισημανθεί είναι το γεγονός ότι η γενιά του Θωμά Πεντζόπουλου, από όποια πλευρά και αν πολέμησε, κλήθηκε να διαχειριστεί καταστάσεις ρευστές και περίπλοκες λαμβάνοντας δύσκολες και συχνά δυσάρεστες αποφάσεις. Γι’ αυτό και η αποτίμηση των πράξεών της θα πρέπει να γίνει με ψυχραιμία και νηφαλιότητα». Η έκδοση συμπληρώνεται με πλήθος φωτογραφιών της εποχής.
ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#538 Απρίλιος - 4,50€

 1 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 4 ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΟΣΑΜΑ ΜΠΙΝ ΛΑΝΤΕΝ
του Νίκου Κουρμουλή
Διαβάστε περισσότερα >>
 16 Η ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΙΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙΣΑΡΑ
της Αν Λοζέ
Διαβάστε περισσότερα >>
 22 Η ΣΕΡΒΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
του Δημήτριου Αχ. Πουλιανίτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 35 Η ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΗΓΕΜΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΕΡΒΙΑΣ: ΟΜΠΡΕΝΟΒΙΤΣ ΚΑΙ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΕΒΙΤΣ (1834-1868)
του Ζορζ Κάστελαν
Διαβάστε περισσότερα >>
 43 ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΙΚΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ
του Μάρτιν βαν Κρεβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 53 Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΟΣ ΣΤΟ ΝΤΕΡΕ ΑΓΖΙ ΤΗΣ ΛΥΚΙΑΣ
του Πέτρου Μεχτίδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 61 EΝΑΣ ΙΤΑΛΟΣ ΜΙΣΙΟΝΑΡΙΟΣ ΣΤΙΣ ΘΑΛΑΣΣΕΣ ΚΑΙ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ (Μέρος Α΄)
του Παύλου Στ. Βάσια
Διαβάστε περισσότερα >>
 73 Η ΘΑΝΑΤΙΚΗ ΠΟΙΝΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
του Αλέξανδρου Στεργιόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 81 ΠΛΑΚΑ «Η συνοικία των θεών»
του Ελευθέριου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 94 ΣΑΤΙ: ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΚΑΥΣΗΣ ΤΩΝ ΧΗΡΩΝ ΣΤΗΝ ΙΝΔΙΑ
του Απόστολου Μιχαηλίδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 108 ΤΙ ΚΡΥΒΟΥΝ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ;
του Φίλιππου Φίλιππα
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Θωμάς Πεντζόπουλος
1941-1950, ΤΡΑΓΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ
Εκδόσεις Επίκεντρο, 2012, ΣΕΛ: 304, ΤΙΜΗ: 19,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Hester Donaldson Jenkins
Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΒΕΖΙΡΗΣ, Έργα και ημέρες του Ιμπραήμ πασά
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: Θεοδώρα Πασχαλίδου
Εκδόσεις Αιώρα, 2012, ΣΕΛ.: 172, ΤΙΜΗ: 12,80 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Βιβλία και Ιστορία
Φίλιπ Μάνσελ
ΛΕΒΑΝΤΕ, Μεγαλείο και καταστροφή στη Μεσόγειο
Εκδόσεις Ωκεανίδα, 2012, ΣΕΛ: 517, ΤΙΜΗ: 26,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
110 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
114 Το χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
116 Επικαιρότητα και Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
118 Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
120 Κινηματογράφος και Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ
122 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost