Περιοδικό Ιστορία
Η ΣΥΜΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΗΛΑΣ
Καταστάσεις κωμικά σουρεαλιστικές αλλά και βγαλμένες κατευθείαν μέσα από την καρδιά ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

112 Βιβλία και Ιστορία

Μαρία Ρεπούση
ΤΑ ΜΑΡΑΣΛΕΙΑΚΑ, 1925-1927
Εκδόσεις Πόλις, 2012, ΣΕΛ.: 474, ΤΙΜΗ: 22,00 €

Η διαμάχη που ξέσπασε στο Μαράσλειο Διδασκαλείο τον Μάρτιο του 1925 απασχόλησε την κοινή γνώμη και τον πολιτικό κόσμο για μια κρίσιμη διετία. Η αφετηρία της αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο η Ρόζα Ιμβριώτη, νεαρή καθηγήτρια Ιστορίας, με πτυχίο από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, φερόταν να διδάσκει την Επανάσταση του 1821 και γενικά το μάθημα της Ιστορίας. Ανήσυχο πνεύμα, δεν δίδασκε με τον καθιερωμένο, εθνικά ορθό τρόπο. Κατέληξε να θέσει υπό αμφισβήτηση το συνολικό μεταρρυθμιστικό έργο που επιτελείτο εκεί, υπό τη διεύθυνση του Αλέξανδρου Δελμούζου, ακυρώνοντας έτσι, για ακόμη μία φορά, τη μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης.
Η Μαρία Ρεπούση εντάσσει τα Μαρασλειακά σε ένα περιβάλλον αναθεώρησης της εθνικής ταυτότητας, που έχει ως πυλώνες την Ιστορία, την εκπαίδευση και τα φύλα και λειτουργεί απειλητικά για τα κυρίαρχα εθνικά, πολιτειακά και έμφυλα σχήματα. Η αφήγησή τους ακολουθεί δύο οδούς που συναντώνται. Αφηγείται τα καθέκαστα στο Μαράσλειο, ακολουθώντας την εσωτερική γραμμή των γεγονότων στις διαφορετικές εκδοχές τους, τα εντάσσει στο επιστημονικό και εκπαιδευτικό τους πλαίσιο, ώστε να ιστορήσει τι τελικά συνέβη στο Μαράσλειο. Στη δεύτερη οδό ακολουθεί τη δημόσια αναπαράσταση των Μαρασλειακών και την επιτέλεσή τους στη δημόσια σκηνή. Τα Μαρασλειακά της Ρεπούση είναι χωρισμένα σε τρία μέρη. Το πρώτο είναι αφιερωμένο στο περιβάλλον των Μαρασλειακών και επιδίωξή του είναι να συγκροτήσει το πλαίσιο της μαρασλειακής διαμάχης, να διαμορφώσει το συγκείμενό της. Τα ερμηνεύει ως μια αντιπαράθεση που αφορά κυρίως την Ιστορία, την εκπαίδευση και τα φύλα. Εν ολίγοις, δίνει το ερμηνευτικό σχήμα που υιοθετεί στην ανάλυση των Μαρασλειακών. Υποστηρίζει ότι για τα τρία αυτά ζητήματα κάθε απόπειρα αναθεώρησης προσλαμβάνεται, στο περιβάλλον της δεκαετίας του 1920, ως μία σημαίνουσα και καθοριστική για τις κοινωνικές και τις πολιτικές εξελίξεις απειλή, η οποία με τη σειρά της λειτουργεί πολλαπλώς για την έκβαση των Μαρασλειακών. Το δεύτερο μέρος, το οποίο στηρίζεται σε ανέκδοτο αρχειακό υλικό, είναι αφιερωμένο στην εξιστόρηση της μαρασλειακής διένεξης, στα όσα συνέβησαν στο Μαράσλειο, στις διαφορετικές εκδοχές των γεγονότων και στις ανακριτικές επιτροπές και εκθέσεις που ακολούθησαν. Η συγγραφέας σημειώνει ότι για την εξιστόρηση της μαρασλειακής διένεξης στον κλειστό χώρο του εκπαιδευτικού δημοτικισμού πολύτιμο της στάθηκε και το Αρχείο Γληνού, παρότι παρουσιάζει αρκετές ελλείψεις, όπως το πλήρες σώμα της αλληλογραφίας του με τον Δελμούζο. Στο τρίτο και τελευταίο μέρος της μελέτης της ασχολείται με την αναπαράσταση των Μαρασλειακών στον δημόσιο χώρο και στον δημόσιο λόγο. Επιλέγεται εδώ η έννοια της αναπαράστασης, έτσι όπως γονιμοποιείται μέσω της έννοιας της επιτέλεσης, πράγμα που σημαίνει ότι κατανοείται ως μία σειρά κοινωνικών πρακτικών που εξαρτώνται πλήρως από το κοινωνικό και ιστορικό τους πλαίσιο.
Στο Παράρτημα δημοσιεύονται πρωτογενή κείμενα που δίνουν τον λόγο στους πρωταγωνιστές των Μαρασλειακών και επιτρέπουν στους αναγνώστες να δημιουργήσουν τις δικές τους διαδρομές.
Τα Μαρασλειακά δεν ήταν μία μάχη την οποία έδωσαν από κοινού οι προοδευτικοί διανοούμενοι της εποχής, που είχαν ως τότε ομονοήσει σε πολλά ζητήματα που αφορούσαν την κοινωνία και το κράτος, με κυρίαρχο το γλωσσικό. Παρά το μείζον διακύβευμα της μεταρρύθμισης της εκπαίδευσης, για το οποίο είχαν συστρατευθεί, και παρά το κύρος των προσώπων που βάλλονταν κατά τη διάρκεια των Μαρασλειακών, η προοδευτική διανόηση της δεκαετίας του 1920 δεν συντάχθηκε μαζί τους. Κράτησε τις αποστάσεις της και, με ελάχιστες εξαιρέσεις, διαχώρισε τη θέση της από τα όσα συνέβαιναν στο Μαράσλειο. Φιλελεύθεροι, σοσιαλιστές και κομμουνιστές διανοούμενοι αξιοποιούν τα Μαρασλειακά για να προσδιορίσουν τις μεταξύ τους διαφορές και να διαμορφώσουν τη δική τους –διακριτή στο εξής– φυσιογνωμία, προβάλλοντας τα στοιχεία που τους διαχωρίζουν και όχι εκείνα που τους ενώνουν. Δεν ήταν καν μία μάχη την οποία έδωσαν από κοινού οι εκπρόσωποι του εκπαιδευτικού δημοτικισμού ούτε επίσης η τελευταία μάχη την οποία έδωσαν από κοινού οι πρωτεργάτες του εκπαιδευτικού δημοτικισμού, ο Δελμούζος, ο Γληνός και ο Τριανταφυλλίδης. Ωστόσο συνιστούν μία μεγάλη τομή όσον αφορά τα μεγάλα διλήμματα που κληροδότησε ο 19ος αιώνας στον 20ό. Η ειδοποιός διαφορά είναι η χρήση της Ιστορίας. Όσο και αν η ίδια η γλωσσική διαμάχη εμπεριείχε συνδηλώσεις και νοήματα για τη χρήση της Ιστορίας στο παρόν, στα Μαρασλειακά η χρήση της Ιστορίας, συνδυασμένη ή όχι με νέες υλιστικές θεωρήσεις, καθίσταται κυρίαρχο ζήτημα, μεταβάλλοντας τις συμμαχίες και τις αντιπαλότητες.
Η Μαρία Ρεπούση αναδεικνύει τεκμηριωμένα μία σχεδόν άγνωστη σελίδα της εκπαιδευτικής ιστορίας του τόπου μας. Παραθέτει τα γεγονότα με κάθε λεπτομέρεια και αφηγηματική άνεση, επιτυγχάνοντας έτσι την αποκατάσταση των ψηφίδων του μαρασλειακού επεισοδίου.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#537 Μάρτιος - 4,50€

 1 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 4 ΟΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΙΣΧΥΡΩΝ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΣΤΟΝ 10ο ΑΙΩΝΑ
του Λυκούργου Αρεταίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 19 Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ ΓΙΒΡΑΛΤΑΡ
του Τζον Τζούλιους Νόργουιτς
Διαβάστε περισσότερα >>
 29 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ
του Μάρτιν Βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 42 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΤΩΝ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ
 του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 56 ΜΠΙΖΑΝΙ 1912-13: Η ΣΚΛΗΡΟΤΕΡΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ Α΄ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ
του Νίκου Γιαννόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 69 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ ΤΟΥ ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΥ ΠΕΖΙΚΟΥ ΧΑΡΑΛ. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ (1912-13)
των Θεοδόση & Πέτρου Πυλαρινού
Διαβάστε περισσότερα >>
 78 ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΚΑΙ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ
της Σοφίας Ντενίση
Διαβάστε περισσότερα >>
 88 Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΣΤΑ ΤΡΙΚΑΛΑ
της Μαρούλας Κλιάφα
Διαβάστε περισσότερα >>
 98 ΠΑΟΥΛ ΟΓΚΟΡΖΟΦ, ΕΝΑΣ (ΣΧΕΔΟΝ ΑΓΝΩΣΤΟΣ) ΚΑΤΑ ΣΥΡΡΟΗΝ ΔΟΛΟΦΟΝΟΣ
 του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 108 ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΠΟΥ ΕΧΑΣΕ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ ΤΟΥ
του Φίλιππου Φίλιππα
Διαβάστε περισσότερα >>
 110 Βιβλία και Ιστορία
Μενέλαος Χαραλαμπίδης
Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ
Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, ΣΕΛ.: 382, ΤΙΜΗ: 20,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 111 Βιβλία και Ιστορία
Οντέτ Βαρών-Βασάρ
Η ΑΝΑΔΥΣΗ ΜΙΑΣ ΔΥΣΚΟΛΗΣ ΜΝΗΜΗΣ,
Κείμενα για τη γενοκτονία των Εβραίων
Εκδόσεις Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 2012, ΣΕΛ.: 232, ΤΙΜΗ: 15 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Μαρία Ρεπούση
ΤΑ ΜΑΡΑΣΛΕΙΑΚΑ, 1925-1927
Εκδόσεις Πόλις, 2012, ΣΕΛ.: 474, ΤΙΜΗ: 22,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
110 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
114 Το χθες στην Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
116 Επικαιρότητα και Ιστορία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
118 Τέχνη και Ιστορία
ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
120 Κινηματογράφος και Ιστορία
ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΡΜΟΥΛΗΣ
122 Θέατρο και Ιστορία
ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost