Περιοδικό Ιστορία
ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
Μια νοσταλγική και αποκαλυπτική βιογραφία της μεταπολεμικής γενιάς απο το '40 ως σήμερα...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

66 Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Του ΓΙΩΡΓΟΥ Θ. ΜΑΥΡΟΓΟΡΔΑΤΟΥ

Η αποτυχία της γερμανικής Πρώτης Δημοκρατίας, γνωστότερης ως Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, ήταν σε μεγάλο βαθμό αποτυχία ειδικά της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας. Αυτό το κόμμα ίδρυσε τη Δημοκρατία και υπήρξε στη συνέχεια το κυριότερο στήριγμά της.
Στις αρχές του 20ού αιώνα το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας (SPD) ήταν το μεγαλύτερο μαζικό κόμμα στον κόσμο, με ένα εκατομμύριο μέλη. Αποτελούσε αδιαμφισβήτητο πρότυπο και ηγετική δύναμη για το διεθνές σοσιαλιστικό κίνημα. Άλλωστε, οι περισσότεροι μαρξιστές προσδοκούσαν ότι η μετάβαση στον σοσιαλισμό θα ξεκινούσε νομοτελειακά από τη Γερμανία, ως πρωτοπόρου βιομηχανικής δύναμης.
Από το πρωτοφανές και μεγαλειώδες οργανωτικό τους επίτευγμα, σε συνθήκες πρώτα διώξεων και ύστερα ποικίλων μικρόψυχων  περιορισμών, οι ηγέτες, τα στελέχη, τα μέλη του SPD, αλλά και γενικότερα η γερμανική εργατική τάξη αντλούσαν δικαίως υπερηφάνεια και αυτοπεποίθηση. Ταυτόχρονα όμως υπονόμευε τη μαχητικότητά τους, γιατί  ήταν εύλογα απρόθυμοι να το ρισκάρουν σε μία μετωπική σύγκρουση με το κράτος. Αυτή η αμυντική και συντηρητική κατά βάση νοοτροπία συμβάδιζε με την πλειοψηφούσα άποψη ότι η μετάβαση στον σοσιαλισμό θα γινόταν σταδιακά, μακροπρόθεσμα και προπαντός ειρηνικά, χάρη στην Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.
Η έκρηξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου εξελίχθηκε αναπάντεχα σε κρίσιμη δοκιμασία για την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία και προπαντός για τη γερμανική. Μέχρι τότε, στο πλαίσιο της Σοσιαλιστικής (ή Δεύτερης) Διεθνούς, οι σοσιαλδημοκράτες ή σοσιαλιστές όλων των χωρών φαίνονταν αποφασισμένοι να εμποδίσουν τον πόλεμο. Δεν είχαν μάλιστα καμία αμφιβολία ότι μπορούσαν να το επιτύχουν κινητοποιώντας τους εργάτες των χωρών τους σε γενικές απεργίες.  Είχαν όμως υπερτιμήσει τη δύναμη του προλεταριακού διεθνισμού και υποτιμήσει την πολύ υπέρτερη ισχύ του εθνικισμού, όπως φάνηκε.
Την ίδια ακριβώς ημέρα, 4 Αυγούστου 1914, οι βουλευτές του SPD και οι βουλευτές του γαλλικού σοσιαλιστικού κόμματος SFIO, στο Βερολίνο και στο Παρίσι αντίστοιχα, αθέτησαν ξαφνικά τις μέχρι τότε διακηρύξεις τους και ψήφισαν τα έκτακτα κονδύλια που απαιτούσε ο πόλεμος, συμμετέχοντας στη γενική πατριωτική έξαρση. Τα κονδύλια θα είχαν εγκριθεί και χωρίς αυτούς. Ωστόσο, τα δύο «αδελφά» κόμματα επέλεξαν να μην απομονωθούν από την κοινωνία και από την ίδια τους τη βάση, προκαλώντας ενδεχομένως ακόμη και διώξεις σε βάρος τους.
Έχουν, πάντως, προταθεί και εναλλακτικές ερμηνείες, που δεν εστιάζουν στην ιδεολογική ασυνέπεια των σοσιαλιστών, αλλά στην αδυναμία συντονισμού τους για κοινή δράση κατά του πολέμου. Η Δεύτερη Διεθνής δεν είχε την ενιαία διεύθυνση, τη μονολιθικότητα και την αυστηρή πειθαρχία που επρόκειτο να αποκτήσει η Τρίτη (η Κομμουνιστική).
Εξαιτίας του μεγέθους και της πρωτοκαθεδρίας του, τη μεγαλύτερη απογοήτευση και αγανάκτηση προξένησε η ξαφνική μεταστροφή του SPD, προκαλώντας σχίσμα όχι μόνο στο γερμανικό αλλά και στο διεθνές σοσιαλιστικό κίνημα. Όσοι έμειναν ιδεολογικά συνεπείς και αντίθετοι με τον πόλεμο αποχώρησαν και συγκρότησαν νέα κόμματα, που επρόκειτο να μετεξελιχθούν σε κομμουνιστικά … ΣΥΝΈΧΕΙΑ ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ Νο 536

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#536 Φεβρουάριος

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΜΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
του Σπυρίδωνος Γ. Πλουμίδη      
Διαβάστε περισσότερα >>
 18 ΟΙ ΕΞΕΓΕΡΣΕΙΣ ΤΟΥ 1875-76 ΣΤΑ ΒΑΛΚΑΝΙΑ ΚΑΙ Ο ΡΩΣΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ
του Ζωρζ Καστελάν
 27 ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΟΔΗΓΗΣΑΝ ΣΤΟ ΞΕΣΠΑΣΜΑ ΤΟΥ ΡΩΣΟΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΟ 1877-1878
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 39 Α΄ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ, Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΤΑ ΗΝΙΑ
του Μάρτιν Βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 50 ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΑΪΜΑΡΗΣ, ΜΙΑ ΑΤΕΛΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ
της Κωνσταντίνας Ε. Μπότσιου
Διαβάστε περισσότερα >>
 59 Ο ΣΤΡΕΖΕΜΑΝ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΚΑΙΡΗ ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ (1923-1929)
του Νίκου Παπαναστασίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 66 Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
του Γεωργίου Θ. Μαυρογορδάτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 72 Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΒΑΪΜΑΡΗΣ, Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΚΠΛΗΡΩΣΗΣ ΚΑΙ Η ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΚΡΑΣ ΔΕΞΙΑΣ
του Στράτου Ν. Δορδανά.
Διαβάστε περισσότερα >>
 80 ΣΕΪΧΗΣ ΜΠΕΝΤΡΕΝΤΙΝ, Ο ΠΡΩΤΟΣ ΟΘΩΜΑΝΟΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ
του Θωμά Μαστακούρη
 84 Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ ΓΙΒΡΑΛΤΑΡ (A΄Μέρος)
του Τζον Τζούλιους Νόργουιτς
Διαβάστε περισσότερα >>
 94 ΚΟΜΕΝΤΙΑ ΝΤΕΛ’ ΑΡΤΕ: Η ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΑ ΗΘΟΠΟΙΟΥ
της Αμάντας Σκαμάγκα
Διαβάστε περισσότερα >>
 105 Η ΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΣΤΑΦΙΔΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ
του Στάθη Κουτρουβίδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 114 Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΔΟΥΛΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
του Φίλιππου Φίλιππα
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
117 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
120 Το χθες στην Ιστορία ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
122  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
124  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
126  Τέχνη και Ιστορία ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ
 117 Βιβλία και Ιστορία
Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ
ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ
Εκδόσεις Μεταίχμιο, 2012, σελ. : 296, τιμή: 14,40 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 118 Βιβλία και Ιστορία
Νίκιας Λούντζης
Φιλοσοφικοί Πειρασμοί. Έχει, τελικά η Φιλοσοφία τον Θεό της;
Εκδ. Πάπυρος, 2012, σελ.: 360, τιμή: 18,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost