Περιοδικό Ιστορία
ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ
Μια νοσταλγική και αποκαλυπτική βιογραφία της μεταπολεμικής γενιάς απο το '40 ως σήμερα...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

61 Η ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (1915)

Η ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (1915)

του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου


Το 1915, η θέση της Ελλάδας στη διπλωματική αρένα είχε καταστεί ιδιαιτέρως λεπτή.  Μεσούντος του «Μεγάλου Πολέμου», η πολιτικοστρατιωτική ηγεσία της χώρας αδυνατούσε να ομονοήσει περί του πρακτέου για την ακολουθητέα εξωτερική πολιτική. Ξαφνικά, ανέκυψε ζήτημα υγείας του βασιλιά Κωνσταντίνου, τη σοβαρότητα του οποίου αμφισβήτησαν ορισμένοι από τους οπαδούς του Βενιζέλου. Έναν αιώνα σχεδόν αργότερα όλα τα διαθέσιμα στοιχεία έχουν δημοσιοποιηθεί, γεγονός που επιτρέπει στους μελετητές να διαπιστώσουν την πλήρη αλήθεια για ένα συμβάν που έπαιξε σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις της νεότερης περιόδου της Ελληνικής Ιστορίας.

Η λήξη των Βαλκανικών Πολέμων βρήκε την Ελλάδα θριαμβεύτρια στα πεδία των μαχών. Το μεγαλύτερο μέρος των εδαφικών κερδών κατοχυρώθηκε με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου, αν και ορισμένα ζητήματα (π.χ. αυτό των νησιών του Αιγαίου και της Κρήτης) παρέμειναν σε εκκρεμότητα.1 Ακολούθησε μια περίοδος ανασυγκρότησης για ενσωμάτωση των τότε πρόσφατα απελευθερωθεισών περιοχών στον εθνικό κορμό. Έχει γραφεί ότι η χώρα διήνυε τη λαμπρότερη εποχή της. Ήταν «ο χρυσούς αυτής αιών. Σπανίως Έθνος υπήρξε τόσο ηνωμένον και εμφορούμενον υπό τόσης αισιοδοξίας διά το μέλλον του. Ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος ήτο ο Λαοφιλέστατος Ηγεμών του Ελληνικού Λαού, ο ενσαρκώνων όλα τα Ιδανικά ολοκλήρου της Ελληνικής Φυλής. Ο Βενιζέλος, παντοδύναμος και περιβαλλόμενος διά της εμπιστοσύνης και του θαυμασμού του μεγίστου μέρους του Ελληνικού Λαού παρείχεν την εντύπωσιν του ιδεώδους Κυβερνήτου της Ελλάδος, του ικανού να οδηγήση αυτήν εις νέαν πρόοδον».2    
Το καλοκαίρι του 1914, όμως, ξέσπασε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος (ο «Μεγάλος Πόλεμος», όπως απεκαλείτο για μεγάλο διάστημα) με αφορμή τη στυγερή δολοφονία του διάδοχου του θρόνου της Δυαδικής Μοναρχίας (Αυστροουγγαρίας) αρχιδούκα Φραγκίσκου-Φερδινάνδου και της συζύγου του Σοφίας από μία ομάδα Σέρβων τρομοκρατών, στο Σαράγεβο.3 Ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα είχαν διαμορφωθεί δύο αντιμαχόμενα στρατόπεδα: η Τριπλή Συμμαχία ή Συμμαχία των Κεντρικών Αυτοκρατοριών (Αυστροουγγαρία, Γερμανία και Ιταλία4) και η Τριπλή ή Εγκάρδια Συνεννόηση (Γαλλία, Βρετανία και Ρωσία). Σταδιακά, στον πόλεμο εισήλθαν τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη και πολλές χώρες από άλλες ηπείρους. Αρχικά η Ελλάδα επέλεξε να παραμείνει ουδέτερη, με τη σύμφωνη γνώμη όλων των πολιτικών και πολιτειακών παραγόντων, της ηγεσίας του στρατεύματος και του λαού. Άλλωστε η χώρα δεν είχε λόγο να διακινδυνεύσει την απώλεια έστω και ενός μικρού μέρους όσων με πολύ κόπο και αίμα είχε αποκτήσει στα πεδία των μαχών. Σημειωτέον ότι τα εδάφη της είχαν αυξηθεί κατά 90% και ο πληθυσμός της κατά 80%. Ο Κωνσταντίνος απάντησε στα συνεχή τηλεγραφήματα του Γουλιέλμου Β’, με τα οποία ο Γερμανός αυτοκράτορας του ζητούσε να συμμετάσχει στον πόλεμο στο πλευρό των Κεντρικών Αυτοκρατοριών, κινούμενος στη γραμμή αυτήν. Αν και ο Γουλιέλμος του υπενθύμισε τόσο τη συνεισφορά του στην απόδοση της Καβάλας στην Ελλάδα όσο και το γεγονός ότι ο ίδιος προσωπικά είχε τιμηθεί με τη στραταρχική ράβδο του γερμανικού στρατού, ο Κωνσταντίνος δεν κάμφθηκε
Αντίθετα, ο πρωθυπουργός Βενιζέλος απέβλεπε από την αρχή στη συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο στο πλευρό του αντιγερμανικού συνασπισμού, όπως αποδεικνύεται από τα τηλεγραφήματά του προς τον υπουργό Εξωτερικών Γεωργ. Στρέιτ και τον πρεσβευτή στο Βελιγράδι Αλεξανδρόπουλο, στις 25 και 26 Ιουλίου (π. ημ.).5 Υπό το πρίσμα αυτό υπέβαλε στις κυβερνήσεις των κρατών της Συνεννόησης επίσημη πρόταση σύμπραξης με την Αντάντ, θέτοντας «εις την διάθεσιν των Δυνάμεων της Συνεννοήσεως όλον τον στρατόν και τον στόλον μας, εις οιανδήποτε στιγμήν ήθελον επιθυμήση ταύτα οι Σύμμαχοι.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#532 Οκτώβριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 H AΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΑ ΡΩΜΗ ΣΤΟ «ΔΕΚΑΗΜΕΡΟ» ΤΟΥ ΒΟΚΚΑΚΙΟΥ
του Παύλου Στ. Βασία
 16 Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΜΑΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
του Θωμά Μαστακούρη
 26 Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΞΕΠΛΕΝΕΙ ΤΟ ΟΝΕΙΔΟΣ ΤΟΥ 1897
του Νίκου Γιαννόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 1912-1974: ΟΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΣΗΜΑΔΕΨΑΝ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
του Γιώργου Αναστασιάδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 54 Α΄ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ. ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
 61 Η ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (1915)
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 74 ΡΙΖΟΡΤΖΙΜΕΝΤΟ, Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ, (Μέρος Γ΄)
του Τζων Τζούλιους Νόργουιτς
 83 ΑΜΠΝΤ ΕΛ-ΚΑΝΤΕΡ. Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΛΓΕΡΙΝΟΣ ΗΡΩΑΣ
της Φρανσουάζ Λαμπαλέτ
 89 ΑΤΜΟΠΛΟΙΟ «ΟΡΙΑ». Ο «ΤΙΤΑΝΙΚΟΣ» ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 96 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ
του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου
 108 Ο ΜΕΓΑΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΔΕΝ ΗΤΑΝ… ΜΑΝΙΑΤΗΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 110 Βιβλία και Ιστορία
Johann Chapoutot,
Ο ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
εκδ. Πόλις, 2012, σελ. 718, τιμή: 24,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 110 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΣΤΟΜΟ, 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 1944, ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ
Έρευνα – Εισαγωγή - Επιμέλεια: Γιώργος Χ. Θεοχάρης
εκδ. Βιβλιοπωλείο Σύγχρονη Έκφραση, 2010, σελ.: 552, τιμή: 33,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 110 Βιβλία και Ιστορία
Fritz Gschnitzer,
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Μετάφραση: Άγγελος Χανιώτης,
εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2011, σελ. 557, τιμή: 30,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
110 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116 Το χθες στην Ιστορία ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122  Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
124 Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost