Περιοδικό Ιστορία
Η ΣΥΜΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΗΛΑΣ
Καταστάσεις κωμικά σουρεαλιστικές αλλά και βγαλμένες κατευθείαν μέσα από την καρδιά ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

Οι δύο βαλκανικοί πόλεμοι στις αρχές του 20ού αιώνα έδωσαν τη δυνατότητα στην Ελλάδα να διεκδικήσει και να κατακτήσει ορισμένα πάλαι ποτέ δικά της εδάφη, επεκτείνοντας σημαντικά τη μεθοριακή της γραμμή. Μεταξύ των πιο σπουδαίων κατακτήσεων συγκαταλέγεται η Θεσσαλονίκη, η «φυσική πρωτεύουσα» της Μακεδονίας: μία πόλη με αξιοσημείωτη στρατηγική θέση, η οποία ανέκαθεν έπαιζε σημαντικό ρόλο στην ιστορική πορεία των Ελλήνων.
Η Θεσσαλονίκη στις αρχές του 20ού αιώνα διεκδικούσε τη θέση της δεύτερης σημαντικότερης πόλης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η στρατηγική της θέση στον ομφαλό των Βαλκανίων, ο κοσμοπολίτικος χαρακτήρας της με την παρουσία των διαφόρων εθνοτήτων και των Φραγκολεβαντίνων, η άμεση επαφή της με τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, η πλουτοπαραγωγική ενδοχώρα, ο συσσωρευμένος αμύθητος πλούτος ορισμένων οικογενειών, η ισχυρή μεσαία αστική της τάξη και η έντονη καλλιτεχνική, φιλολογική και εκπαιδευτική ζωή την καθιστούσαν μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πόλεις της Ανατολικής Μεσογείου.
Η περίοδος από το 1878 ως το 1912 χαρακτηρίστηκε από την εισβολή του ευρωπαϊκού καπιταλισμού στη Μακεδονία και ειδικότερα στη Θεσσαλονίκη, που εκφράστηκε με τεράστιες επενδύσεις στους σιδηροδρόμους και σε πολλά άλλα αναπτυξιακά έργα. Συγχρόνως, έγιναν τεράστιες ιδιωτικές επενδύσεις στο εμπόριο, στη βιοτεχνία, στη βιομηχανία και σε πολυτελείς κατοικίες από τα υπερκέρδη που είχαν συσσωρευθεί τις προηγούμενες δεκαετίες. Η Θεσσαλονίκη, ως συμπρωτεύουσα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και με τον έντονο διεθνή χαρακτήρα της, υποσκέλιζε κατά πολύ όλες τις άλλες πόλεις των Βαλκανίων.
Οι μήνες πριν από την απελευθέρωση ήταν δύσκολοι για τη Θεσσαλονίκη. Η Οθωμανική Αυτοκρατορία αντιμετώπιζε τεράστια εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα που επηρέαζαν και τη Θεσσαλονίκη, η οποία ήταν πλέον σε αναβρασμό, και με την εγκληματικότητα σε έξαρση. Στις 18 Οκτωβρίου 1912 το ελληνικό τορπιλοβόλο αρ. 11, με κυβερνήτη τον υποπλοίαρχο Νικόλαο Βότση, μπήκε στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης απαρατήρητο, κάτω από τη μύτη των πυροβολείων του Καραμπουρνού, και ανατίναξε με δύο τορπίλες το γερασμένο τουρκικό θωρηκτό «Φετχί Μπουλέντ» το οποίο, με τις μεγάλου βεληνεκούς πυροβολαρχίες του, είχε αναλάβει την προστασία της πόλης από ξηράς και θαλάσσης. Στις 25 Οκτωβρίου οι Ευρωπαίοι πρόξενοι της Θεσσαλονίκης και ο Τούρκος στρατηγός Σαδίλκ παρουσιάστηκαν στις εμπροσθοφυλακές του Ελληνικού Στρατού στην περιοχή Τοψίου (νυν Γέφυρα) έξω από τη Θεσσαλονίκη και ζήτησαν να παραδώσουν υπό όρους τη Θεσσαλονίκη. Ο διάδοχος Κωνσταντίνος απέρριψε δύο φορές τους όρους του Τούρκου αρχιστράτηγου Ταχσίν πασά, με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος και να επίκειται η κατάληψη της πόλης από τον βουλγαρικό στρατό. Ο Βενιζέλος διέταξε τον διάδοχο Κωνσταντίνο να καταλάβει άμεσα τη Θεσσαλονίκη, καθιστώντας τον προσωπικά υπεύθυνο για ενδεχόμενη απώλειά της. Τελικά ο Ταχσίν πασάς αποδέχθηκε τους όρους του Κωνσταντίνου. Τη νύχτα της 26ης Οκτωβρίου οι αξιωματικοί του Ελληνικού Στρατού Ιωάννης Μεταξάς και Βίκτωρ Δούσμανης, στο Διοικητήριο της Θεσσαλονίκης, υπέγραψαν το πρωτόκολλο παράδοσης της πόλης.
    To ενδιαφέρον του θέματος όσον αφορά την σημασία της Θεσσαλονίκης στο πλαίσιο του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού, έγκειται στο ότι, ακόμα και ο Χασάν Ταχσίν πασάς, απέφυγε –διωκόμενος– να επιστρέψει στην Τουρκία, πέθανε αυτοεξόριστος και μετά από είκοσι χρόνια τα οστά του μεταφέρθηκαν και τάφηκαν στην θεσσαλονίκη. Αν ο τίτλος του νικητή, του οραματιστή και του απελευθερωτή ανήκει στον Ελευθέριο Βενιζέλο και στον διάδοχο Κωνσταντίνο, τότε ο τίτλος και η τιμή του σωτήρα και ευεργέτη της πόλης ανήκει πράγματι στον Ταχσίν πασά. Για τον οποίο –ας σημειωθεί– οι νεότεροι ιστορικοί αναγνωρίζουν ότι υπήρξε άριστος στρατιωτικός και ότι, με τα δεδομένα που αντιμετώπισε, έπραξε το σωστό.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ

#532 Οκτώβριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 H AΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΑ ΡΩΜΗ ΣΤΟ «ΔΕΚΑΗΜΕΡΟ» ΤΟΥ ΒΟΚΚΑΚΙΟΥ
του Παύλου Στ. Βασία
 16 Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΜΑΓΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ
του Θωμά Μαστακούρη
 26 Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΞΕΠΛΕΝΕΙ ΤΟ ΟΝΕΙΔΟΣ ΤΟΥ 1897
του Νίκου Γιαννόπουλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 1912-1974: ΟΙ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΣΗΜΑΔΕΨΑΝ ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ
του Γιώργου Αναστασιάδη
Διαβάστε περισσότερα >>
 54 Α΄ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ. ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
 61 Η ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ (1915)
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 74 ΡΙΖΟΡΤΖΙΜΕΝΤΟ, Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ, (Μέρος Γ΄)
του Τζων Τζούλιους Νόργουιτς
 83 ΑΜΠΝΤ ΕΛ-ΚΑΝΤΕΡ. Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΑΛΓΕΡΙΝΟΣ ΗΡΩΑΣ
της Φρανσουάζ Λαμπαλέτ
 89 ΑΤΜΟΠΛΟΙΟ «ΟΡΙΑ». Ο «ΤΙΤΑΝΙΚΟΣ» ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ
του Γιάννη Ράγκου
Διαβάστε περισσότερα >>
 96 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ
του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου
 108 Ο ΜΕΓΑΣ ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΔΕΝ ΗΤΑΝ… ΜΑΝΙΑΤΗΣ
του Φίλιππου Φίλιππα
 110 Βιβλία και Ιστορία
Johann Chapoutot,
Ο ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ
εκδ. Πόλις, 2012, σελ. 718, τιμή: 24,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 110 Βιβλία και Ιστορία
ΔΙΣΤΟΜΟ, 10 ΙΟΥΝΙΟΥ 1944, ΤΟ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ
Έρευνα – Εισαγωγή - Επιμέλεια: Γιώργος Χ. Θεοχάρης
εκδ. Βιβλιοπωλείο Σύγχρονη Έκφραση, 2010, σελ.: 552, τιμή: 33,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 110 Βιβλία και Ιστορία
Fritz Gschnitzer,
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
Μετάφραση: Άγγελος Χανιώτης,
εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, 2011, σελ. 557, τιμή: 30,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
110 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116 Το χθες στην Ιστορία ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122  Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
124 Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost