Περιοδικό Ιστορία
ΓΟΥΛΦ ΧΟΛ (Τόμος Α')
Η Αγγλία των Τιδόρ τη δεκαετία του 1520 βρίσκεται στα πρόθυρα του χάους...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

113 Βιβλία και Ιστορία

Βασίλης Δαλκαβούκης - Ελένη Πασχαλούδη - Ηλίας Σκουλίδας - Κατερίνα Τσέκου (Επιμέλεια)
ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1940
Εκδόσεις Επίκεντρο, 2012, σελ. :440, τιμή: 26,00 €


Το 1999 μια μικρή παρέα μελετητών της δεκαετίας του 1940, από τους Στάθη Καλύβα –τότε επίκουρο καθηγητή στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης–, Γιώργο Αντωνίου –τότε υποψήφιο διδάκτορα στο Ινστιτούτο της Φλωρεντίας–, και Γιώργο Μαραντζίδη –τότε λέκτορα Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Μακεδονίας–,  αποφάσισαν να ιδρύσουν το «Δίκτυο για τη Μελέτη των Εμφυλίων Πολέμων», που με την ερευνητική ατζέντα, τα συνέδρια και τη γενικότερη παρουσία του προκάλεσε μια «αναστάτωση» στην κοινότητα των ιστορικών που ασχολούνταν με τη συγκεκριμένη περίοδο. Από εκεί και πέρα το «Δίκτυο» οργάνωσε περίπου δεκαπέντε συνέδρια και επιστημονικές συναντήσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, που επικεντρώθηκαν σε θέματα εμφυλίων πολέμων. Χαρακτηριστικό αυτών των συνεδρίων ήταν η συνύπαρξη διαφορετικών επιστημονικών και μεθοδολογικών παραδόσεων καθώς και διαφορετικών γενεών ερευνητών.
Το «Δίκτυο» προσπάθησε να συντονίσει και να αναδείξει τις νέες κατευθύνσεις της έρευνας, τα νέα εργαλεία και τα νέα ερωτήματα που αναδείχθηκαν σε μια νεότερη γενιά ερευνητών. Όπως για παράδειγμα την κατανόηση του γεγονότος ότι οι απλοί άνθρωποι έδρασαν μέσα στη δίνη των γεγονότων, κάτι που συγκαταλεγόταν στις αδυναμίες παλαιότερων προσεγγίσεων. Η αποκλειστική επικέντρωσή τους στη δράση και στον λόγο των πολιτικών ελίτ, παρότι υπήρξε ιδιαίτερα χρήσιμη για την κατανόηση κάποιων πτυχών της ιστορικής πραγματικότητας, συνέβαλε στην παραγωγή μιας ιστορίας των πολιτικών ηγεσιών, υποβαθμίζοντας το πώς οι υπόλοιποι επιβίωσαν μέσα στις συνθήκες της εποχής. Ενώ το «Δίκτυο» από ένα τμήμα των μεγαλύτερων σε ηλικία ιστορικών αντιμετωπίστηκε με επιφύλαξη, φθάνοντας ενίοτε και στην ανοιχτή ρήξη ή πολεμική, από τη νεότερη γενιά επιστημόνων έγινε δεκτό με ιδιαίτερη θέρμη.
Ο υπό τον τίτλο Αφηγήσεις για τη δεκαετία του 1940 συλλογικός τόμος εκφράζει μια στιγμή τού «Δικτύου» όπως αυτή εκδηλώθηκε στο συνέδριο της Καβάλας, το 2009. Τα περισσότερα των κειμένων υπογράφονται από ερευνητές της νεότερης επιστημονικής γενιάς και καλύπτουν ένα ευρύ ερευνητικό φάσμα που ξεκινά από τον χώρο της διπλωματικής ιστορίας και φθάνει ως την κοινωνική ανθρωπολογία, περνώντας από την πολιτική επιστήμη και την κοινωνιολογία. Στην πρώτη ενότητα, με τίτλο «Το διακύβευμα της Κατοχής: “λόγοι” και αντίλογοι μιας ρευστής εξουσίας», φιλοξενούνται τέσσερεις προσεγγίσεις διαφορετικών «λόγων», από τους Αργύρη Μαμαρέλη, Βασίλη Ριτζαλέο, Αντώνη Κλάψη και Μενέλαο Χαραλαμπίδη, που διατυπώθηκαν την περίοδο της Κατοχής. Στη δεύτερη ενότητα, με τίτλο «Διερευνώντας τους “λόγους” του εμφυλιακού κράτους», ο Ιωάννης Φίλανδρος προσεγγίζει τον κοινοβουλευτικό λόγο του Παν. Κανελλόπουλου στην εμφυλιακή Βουλή. Ο Γιώργος Νιάρχος ασχολείται με τη μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης, διερευνώντας τις προσπάθειες προσεταιρισμού της από τον ΔΣΕ και τελικά την παθητική στάση της, που θεωρούσε τον Εμφύλιο ως κάτι που δεν την αφορούσε. Η Βασιλική Λάζου ασχολείται με τη στάση του Λαμιακού Τύπου απέναντι στη διαπόμπευση των αιχμαλώτων μαχητών του ΔΣΕ, ενώ ο Πέτρος Παπαπολυβίου δίνει μια πτυχή του κυρίαρχου λόγου της εποχής του Εμφυλίου, ενός λόγου στα όρια του κράτους και του παρακράτους, μέσα από τη δημοσίευση του αρχείου του «Εθνικού Αγροτικού Κόμματος Χιτών» της Θεσσαλονίκης. Η τρίτη ενότητα τιτλοφορείται «Αφηγήσεις από τη σκοπιά του μετεμφυλιακού κράτους» και τα κείμενα, που υπογράφονται από τους Peter Siani-Davies, Στέφανο Κατσίκα, Χρύσα Γιαννοπούλου, Θοδωρή Κούρο, Γιώργο Ανδρίτσο, Βασίλη Δαλκαβούκη και Αριάδνη Αντωνιάδου, επεξεργάζονται τον «λόγο» των  νικητών του Εμφυλίου σε διάφορα επίπεδα. Από τη μεταφορά της εμφύλιας διαμάχης του τέλους της δεκαετίας του 1940 στους κοινωνικούς και εργασιακούς χώρους της δεκαετίας του 1950 και ως τον κινηματογράφο της περιόδου της δικτατορίας, από το 1967 ως το 1974. Η τέταρτη ενότητα είναι αφιερωμένη στις «Όψεις από τις αφηγήσεις των ηττημένων του Εμφυλίου» και περιλαμβάνει τρία κείμενα των Κώστα Τσίβου, Κατερίνας Τσέκου και Παναγιώτη Σπυρόπουλου. Η με αναστοχαστικό χαρακτήρα πέμπτη και τελευταία ενότητα «Αποδομώντας τις αφηγήσεις για τη δεκαετία του 1940: η μετανεωτερική ιστοριογραφία και τα όριά της» περιλαμβάνει κείμενα της Ελένης Πασχαλούδη, του Λουκιανού Χασιώτη, του Ηλία Σκουλίδα και του Βαγγέλη Τζούκα.
Η ιστοριογραφία ως επιστημονική δραστηριότητα δεν μπορεί να εξαιρεθεί από τη διαδικασία της αφήγησης. Και αυτό δεν αφορά μόνο τη συγγραφή ως αναπαραστατική διαδικασία του παρελθόντος· αφορά πρωτίστως τη συγκρότηση των πηγών ως «λόγων». Είτε πρόκειται για έντυπο αρχειακό υλικό διπλωματικών ή άλλων κρατικών υπηρεσιών είτε για υλικό που προέρχεται από άλλους επίσημους κοινωνικούς φορείς (π.χ. πολιτικά κόμματα, εφημερίδες κ.λπ.), ή ακόμη για υλικό προφορικό ή, τέλος, για την υλική συγκρότηση του ίδιου του κοινωνικού χώρου (π.χ. τα μνημεία), το υλικό αυτό συγκροτείται ως αφήγηση μέσω των «λόγων» που διατυπώνουν τα κοινωνικά υποκείμενα. Η ιστοριογραφική αφήγηση, επομένως, είναι δέσμια μιας σειράς διαμεσολαβήσεων που προέρχονται αφ’ ενός από το ίδιο το «εμπειρικό της υλικό», αφ’ ετέρου από τη γωνία θέασης του ιστορικού.
Την προβληματική αυτή σχετικά με τη λειτουργία του «λόγου» σε όλα τα επίπεδα της ιστοριογραφικής αφήγησης εξειδικεύουν και επεξεργάζονται οι ανακοινώσεις αυτού του πολύ ενδιαφέροντος τόμου, που προλογίζεται από τον Νίκο Μαραντζίδη.

#531 Σεπτέμβριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΣΑΛ: ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ
της Κωνσταντίνας Ε. Μπότσιου
Διαβάστε περισσότερα >>
 20 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΡΣΑΛ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
 του Στέλιου Ζαχαρίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 29 Η ΜΟΣΧΑ ΚΑΙ ΟΙ «ΛΕΦΤΑΔΕΣ» ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΡΣΑΛ
του Θανάση Δ. Σφήκα
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΙΕΣ
του Βαλέριο Μανφρέντι
Διαβάστε περισσότερα >>
 44 Η ΦΑΛΑΓΓΑ ΤΩΝ ΙΩΝΩΝ
του Τάκη Σαλκιτζόγλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 56 ΑΕΤΙΔΕΑΣ, Ο ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΑ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗ
του Δ. Ν. Γεράκη
Διαβάστε περισσότερα >>
 60 ΡΙΖΟΡΤΖΙΜΕΝΤΟ, Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ, (Μέρος Β΄)
του Τζων Τζούλιους Νόργουιτς
 72 ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΡΑΒΕΣ;
του Ρισάρ Λεμπό
Διαβάστε περισσότερα >>
 78 ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΣΤΟ ΙΡΑΚ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 92 ΤΟΠΟΙ ΕΞΟΡΙΑΣ
του Στάθη Κουτρουβίδη
 102 Ο «ΚΗΠΟΣ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ» ΤΟΥ Α΄ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 111 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙ ΨΥΧΗς
του Φίλιππου Φίλιππα
 113 Βιβλία και Ιστορία
Βασίλης Δαλκαβούκης - Ελένη Πασχαλούδη - Ηλίας Σκουλίδας - Κατερίνα Τσέκου (Επιμέλεια)
ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1940
Εκδόσεις Επίκεντρο, 2012, σελ. :440, τιμή: 26,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Νίκος Μαραντζίδης, Κώστας Τσίβος
Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΟΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Το ΚΚΕ μέσα από τα τσέχικα αρχεία 1946-1968
Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2012, σελ.: 334, τιμή: 20,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Γρηγόρης Αγγελόπουλος
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΟΛΕΜΟΥ (1940-1941)
Μεταγραφή-Επιμέλεια: Κώστας Γ. Τσικνάκης
Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας
Εκδόσεις Βιβλιόραμα, 2011, σελ.: 152, τιμή: 8,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
113 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116 Το χθες στην Ιστορία ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122  Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
124 Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost