Περιοδικό Ιστορία
Κι όμως, όμορφα… Ένα βιβλίο για την τζαζ
Κι όμως, όμορφα... Ένας μάλλον ιδιόρρυθμος τίτλος για ένα βιβλίο που υπερβαίνει τις συνήθεις ...
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

38 ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΙΕΣ

ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΙΕΣ

Από την κοιλάδα του Πάδου ως τη Βόρεια Αφρική κάθε φορά που γεννιόταν μια καινούργια αποικία, οι Ρωμαίοι τετραγώνιζαν τα εδάφη σε εκατονταρχίες: το λιγότερο θεαματικό αλλά το πιο μεγαλειώδες επίτευγμα της Ρώμης. Θα δούμε το γιατί.

ΤΟΥ ΒΑΛΕΡΙΟ ΜΑΝΦΡΕΝΤΙ

Το τυπικό επαναλαμβανόταν κάθε φορά που ένα ρωμαϊκό στράτευμα έστηνε μια κατασκήνωση στη διάρκεια μιας εκστρατείας. Ή όταν η κυβέρνηση, η σύγκλητος και ο λαός αποφάσιζαν να στείλουν άνδρες για να ιδρύσουν μια καινούργια αποικία σε κατακτηθέν έδαφος. Ο αρχαιότερος εκατόνταρχος, αφού είχε επιλέξει ο στρατηγός την περιοχή στην οποία θα εγκαθίστατο το στρατόπεδο, φύτευε στη γη το ακόντιό του: σε αυτό το σημείο θα διασταυρώνονταν δύο ορθογώνιες οδοί, η cadro και η  decumanus που θα διαιρούσαν το στρατόπεδο σε τέσσερεις ίσους τομείς. Στη συνέχεια επενέβαιναν οι χωρομέτρες που τοποθετούσαν την groma,  ένα όργανο που χρησίμευε για τη χάραξη ευθειών και καθέτων γραμμών. Αποτελείτο από έναν κοντό (κυλινδρική ράβδος που χρησιμοποιείτο για τις μετρήσεις γαιών), ο οποίος κατέληγε σε έναν στροφέα. Σε αυτόν τον στροφέα υπήρχε ένας περιστρεφόμενος σταυρός πάνω σε έναν δακτύλιο από όπου κρέμονταν τέσσερα νήματα της στάθμης. Αυτό χρησίμευε για να προσανατολισθεί το στρατόπεδο με τον πιο ενδεδειγμένο τρόπο: secundum caelum (δηλ. σύμφωνα με τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα) αν βρίσκονταν σε ανοιχτή πεδιάδα, ή secundum naturam (δηλ. για παράδειγμα σύμφωνα με τον προσανατολισμό μιας κοιλάδας) αν το στρατόπεδο στηνόταν σε βουνό ή σε κάποια στενά.
Τα άκρα των δύο κύριων ράβδων (και συνεπώς τα σημεία στα οποία θα ανοίγονταν οι είσοδοι του περιβόλου) καθορίζονταν κοιτάζοντας μέσω στόχαστρου έναν από τους βραχίονες της groma, μια σειρά ράβδους τοποθετημένες από έναν βοηθό στην επιθυμητή απόσταση. Ο καθένας από τους δύο άξονες υποδιαιρείτο στη συνέχεια σε κανονικά διαστήματα που προσδιόριζαν στο στρατόπεδο μια κατάτμηση ικανή να φιλοξενήσει τις σκηνές των διαφόρων αποσπασμάτων. Αυτό το σύστημα μετρήσεως και υποδιαίρεσης μιας περιοχής, εφαρμοσμένο συστηματικά στην εγκατάσταση των στρατοπέδων, μόνιμων ή προσωρινών, έγινε επίσης η βάση όλων των αστικών θεμελιώσεων που πραγματοποίησαν οι Ρωμαίοι  και της οργάνωσης αγροτικής περιοχής.
Αυτή η οργάνωση της αγροτικής περιοχής, που οι αρχαίοι την ονόμαζαν centuratio, είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά οικοδομήματα της ρωμαϊκής τεχνικής. Αν και λιγότερο θεαματικό από τα μνημειώδη επιτεύγματα, ακόμη και σήμερα, ύστερα από τόσους αιώνες, σε απέραντες περιοχές των ευρωπαϊκών και των αφρικανικών πεδιάδων και σε μερικές ζώνες της κοιλάδας του Πάδου εμφανίζεται ως τώρα αυτή η οργάνωση, άθικτη και λειτουργική.

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

#531 Σεπτέμβριος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΡΣΑΛ: ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ
της Κωνσταντίνας Ε. Μπότσιου
Διαβάστε περισσότερα >>
 20 ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΡΣΑΛ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
 του Στέλιου Ζαχαρίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 29 Η ΜΟΣΧΑ ΚΑΙ ΟΙ «ΛΕΦΤΑΔΕΣ» ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΜΑΡΣΑΛ
του Θανάση Δ. Σφήκα
Διαβάστε περισσότερα >>
 38 ΕΚΑΤΟΝΤΑΡΧΙΕΣ
του Βαλέριο Μανφρέντι
Διαβάστε περισσότερα >>
 44 Η ΦΑΛΑΓΓΑ ΤΩΝ ΙΩΝΩΝ
του Τάκη Σαλκιτζόγλου
Διαβάστε περισσότερα >>
 56 ΑΕΤΙΔΕΑΣ, Ο ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΑ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗ
του Δ. Ν. Γεράκη
Διαβάστε περισσότερα >>
 60 ΡΙΖΟΡΤΖΙΜΕΝΤΟ, Η ΙΤΑΛΙΚΗ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ, (Μέρος Β΄)
του Τζων Τζούλιους Νόργουιτς
 72 ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΡΑΒΕΣ;
του Ρισάρ Λεμπό
Διαβάστε περισσότερα >>
 78 ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ ΣΤΟ ΙΡΑΚ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
Διαβάστε περισσότερα >>
 92 ΤΟΠΟΙ ΕΞΟΡΙΑΣ
του Στάθη Κουτρουβίδη
 102 Ο «ΚΗΠΟΣ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ» ΤΟΥ Α΄ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ
του Ελευθερίου Ηλ. Καντζίνου
Διαβάστε περισσότερα >>
 111 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΠΥΘΑΓΟΡΑ ΠΕΡΙ ΨΥΧΗς
του Φίλιππου Φίλιππα
 113 Βιβλία και Ιστορία
Βασίλης Δαλκαβούκης - Ελένη Πασχαλούδη - Ηλίας Σκουλίδας - Κατερίνα Τσέκου (Επιμέλεια)
ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1940
Εκδόσεις Επίκεντρο, 2012, σελ. :440, τιμή: 26,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Νίκος Μαραντζίδης, Κώστας Τσίβος
Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΜΦΥΛΙΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΟΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. Το ΚΚΕ μέσα από τα τσέχικα αρχεία 1946-1968
Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2012, σελ.: 334, τιμή: 20,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 113 Βιβλία και Ιστορία
Γρηγόρης Αγγελόπουλος
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΟΛΕΜΟΥ (1940-1941)
Μεταγραφή-Επιμέλεια: Κώστας Γ. Τσικνάκης
Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας
Εκδόσεις Βιβλιόραμα, 2011, σελ.: 152, τιμή: 8,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
113 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116 Το χθες στην Ιστορία ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122  Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
124 Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost