Περιοδικό Ιστορία
Η ΧΑΜΕΝΗ ΖΩΗ ΤΗΣ ΕΥΑΣ ΜΠΡΑΟΥΝ
Η όμορφη και συνεσταλμένη Εύα Μπράουν γνώρισε τον Χίτλερ στα δεκαεφτά της και τον ερωτεύτηκε αμέσως.
Ιστορία Εικονογραφημένη
Ηλεκτρονικό κατάστημα Πάπυρος Online

44 ΜΠΑΟΥΧΑΟΥΣ (1919-1933)

ΜΠΑΟΥΧΑΟΥΣ (1919-1933)

Του Γεωργίου Αθανασάτου


Το καλλιτεχνικό ρεύμα του Μπάουχαους (Bauhaus), όπως και η γερμανική δημοκρατία του Μεσοπολέμου, γεννήθηκε στην πόλη της Βαϊμάρης το 1919 και ενταφιάστηκε από τους ναζί το 1933, οι οποίοι το αντιμετώπισαν ως υποπροϊόν μιας παρηκμασμένης μορφής τέχνης και ως υπόστρωμα για τον μπολσεβικισμό στη Γερμανία. Η ηγετική μορφή αυτού του ρεύματος, ο Γερμανός αρχιτέκτονας Βάλτερ Γκρόπιους, επεδίωξε να καταρρίψει το όριο μεταξύ των καλλιτεχνών και των βιομηχανικών σχεδιαστών και να συγκεράσει καλές και εφαρμοσμένες τέχνες σε ένα ενιαίο στυλ, το Μπάουχαους, το οποίο αποτέλεσε την επιτομή της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας της εποχής του.

Η Γερμανία της Βαϊμάρης έχει συχνά περιγραφεί ως το λίκνο του μοντερνισμού στις τέχνες και στην κουλτούρα, μια διαπίστωση που οφείλεται σε μεγάλο μέρος στην ελευθερία και στην ενθάρρυνση που η δημοκρατία, σε αντίθεση με τα περισσότερα καθεστώτα της εποχής, προσέφερε στους καλλιτέχνες και στους διανοούμενούς της ώστε να εκφράζουν τον εαυτό τους όπως επιθυμούσαν.  Επιπλέον, η κουλτούρα της Βαϊμάρης ήταν εξόχως μοντέρνα επειδή οι δημιουργοί της είχαν τη βαθιά πεποίθηση ότι ζούσαν σε μια νέα εποχή, στην οποία το καθετί θα έπρεπε να δημιουργηθεί εκ νέου: ο όλεθρος του πολέμου έχασκε ανάμεσα σε αυτούς και σε ένα παρελθόν του οποίου οι θεσμοί, οι παραδόσεις και οι αξίες είχαν συντριβεί πέρα από κάθε πιθανότητα αποκατάστασης. Έτσι ένιωσαν την ιστορική ευθύνη και πρόκληση για ένα νέο ξεκίνημα, μια αδημονία να είναι διαφορετικοί και να αντιμετωπίσουν τα πράγματα με διαφορετικό τρόπο, μια νοοτροπία που εν γένει χαρακτήρισε το στυλ της δεκαετίας του 1920. Το καλλιτεχνικό κίνημα που προσπάθησε να αλλάξει την εικόνα του σύγχρονού του κόσμου περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη ενεργή δύναμη στη δεκαετία αυτή ήταν το Μπάουχαους.
Από τη γέννησή του το Μπάουχαους συγκροτήθηκε σε Σχολή, στην οποία διδάσκονταν συστηματικά η πρωτοτυπία και οι τεχνοτροπίες του σε όλο σχεδόν το φάσμα της τέχνης όπως οριζόταν την εποχή εκείνη. Η όλη φιλοσοφία του Μπάουχαους, άλλωστε, ως ολιστική άρνηση των περιχαρακώσεων ανάμεσα στις εκφάνσεις της ανθρώπινης δημιουργίας στην τέχνη αλλά και της περίπου αυτονόητης ως τότε απομάκρυνση της τελευταίας από την καθημερινή ζωή, δεν θα μπορούσε να αποδώσει καρπούς χωρίς τη συστηματική προσέλκυση νέων ταλέντων και τη διδαχή των νέων κανόνων. Το Μπάουχαους ως Σχολή Τέχνης γεννήθηκε με μια διακήρυξη που συνέταξε το 1919 ο τριανταεξάχρονος Βερολινέζος αρχιτέκτονας Βάλτερ Γκρόπιους, με την οποία ανήγγειλε την ίδρυση μιας νέας σχολής τέχνης, αρχιτεκτονικής και σχεδίου στη Βαϊμάρη, σκοπός της οποίας ήταν «να καταρρίψει το αλαζονικό όριο που χωρίζει τον χειροτέχνη από τον καλλιτέχνη, να επιτύχει μια νέα ενότητα μεταξύ τέχνης και τεχνολογίας και να συλλάβει και δημιουργήσει το νέο κτήριο του μέλλοντος». Το νέο αυτό εγχείρημα συγχώνευσε δύο παλαιότερα υφιστάμενες σχολές, μία ακαδημία τέχνης και μία σχολή εφαρμοσμένων τεχνών. Εξ’ αρχής ο Γκρόπιους αφιέρωσε τη νέα σχολή στη δημιουργία μίας και μόνης καλλιτεχνικής μονάδας: του Κτηρίου. Όπως χαρακτηριστικά έγραψε στο μανιφέστο του, «αρχιτέκτονες, ζωγράφοι και γλύπτες πρέπει για άλλη μια φορά να αναγνωρίσουν και να χωνέψουν την πολυσχιδή μορφή του κτηρίου στην ολότητα και στα μέρη του». Μόνο τότε το έργο τους θα γεμίζει με το «αρχιτεκτονικό πνεύμα», που τώρα χανόταν χάριν της «τέχνης του σαλονιού». «Ο καλλιτέχνης είναι ο τεχνίτης στην ανώτερη μορφή του». Ας συνεργαστούν όλοι «στο νέο κτήριο του μέλλοντος, όπου θα συνυπάρχουν όλα μαζί, αρχιτεκτονική, γλυπτική και ζωγραφική, σε μια μόνο μορφή, που θα υψώνεται στα ουράνια από τα χέρια εκατομμυρίων τεχνιτών σαν κρυστάλλινο σύμβολο μιας νέας αναδυόμενης πίστης».
Το Μπάουχαους εναγκαλίστηκε την τεχνολογία ως κομμάτι της νεωτερικότητας υπό την ευρεία της έννοια. Οι αρχιτέκτονες, σχεδιαστές και μηχανικοί του Μπάουχαους προσπάθησαν να αποδείξουν ότι ο ορθός λόγος του Διαφωτισμού ήταν στην πραγματικότητα πλήρως συμβατός με μια γόνιμη αλληλεπίδραση τέχνης και τεχνολογίας. Ο Γκρόπιους δεν έβλεπε το γιατί θα μπορούσε να αποτελεί η τεχνολογία, με μια κατάλληλη αναλογία ορθού λόγου και πάθους, απειλή για το ανθρώπινο είδος, αντίληψη που είχε σημαντική απήχηση την εποχή εκείνη στους κατεξοχήν παραδοσιακούς κύκλους της Γερμανίας. Ταυτόχρονα, οι αρχιτέκτονες και οι καλλιτέχνες του Μπάουχαους πίστευαν ότι ήταν εφικτή και αναγκαία μια σύνθεση των εθνικών παραδόσεων με τις διεθνείς εξελίξεις.  . ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Νο 529

[ Περισσότερα στο τεύχος... ]

529 Ιούλιος - 4,50€

 3 ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
του Διονύση Ν. Μουσμούτη
Διαβάστε περισσότερα >>
 6 Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
του Αναστασίου Δ. Καραγιάννη        
 16 Ο ΕΡΝΣΤ ΡΕΜ ΚΑΙ ΤΑ ΤΑ ΤΑΓΜΑΤΑ ΕΦΟΔΟΥ
του Γκιουζέπε Μάϊντα       
Διαβάστε περισσότερα >>
 28 ΠΕΡΙ ΝΑΖΙ, ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
του Μάρτιν βαν Κρέβελντ
 44 ΜΠΑΟΥΧΑΟΥΣ (1919-1933)
του Γεωργίου Αθανασάτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 54 Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 11ο ΑΙΩΝΑ
του Ιωάννη Σ. Παπαφλωράτου
Διαβάστε περισσότερα >>
 65 ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΤΟΥ ΛΟΥΔΟΒΙΚΟΥ ΙΔ΄(1661-1715)
του Λυκούργου Αρεταίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 78 ΣΑΜΠΑΤΑΪ ΖΕΒΙ: ΕΝΑΣ ΕΠΙΔΟΞΟΣ ΜΕΣΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΜΥΡΝΗ
του Θωμά Μαστακούρη
Διαβάστε περισσότερα >>
 88 ΤΑ «ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΒΑΤΡΑΧΟΜΥΟΜΑΧΙΑΣ» ΤΟΥ ΤΖΑΚΟΜΟ ΛΕΟΠΑΡΝΤΙ ΚΑΙ Η ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΑΛΙΝΟΡΘΩΣΗΣ
Του Παύλου Στ. Βασία
Διαβάστε περισσότερα >>
 98 ΤΟ «ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΑΙΜΑ» ΚΑΙ ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ 1946
του Κωνσταντίνου Αλεξίου
Διαβάστε περισσότερα >>
 110 ΠΕΡΟΥ: Η ΧΩΡΑ ΤΩΝ ΙΝΚΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΙΝΔΙΑΝΩΝ ΜΕ ΤΙΣ ΠΕΡΙΕΡΓΕΣ ΤΕΛΕΤΕΣ

 112 Βιβλία και Ιστορία
Heinrich A. Winkler
ΒΑΪΜΑΡΗ, Η ΑΝΑΠΗΡΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 1918-1933
Μετάφραση: Άντζη Σαλταμπάση,
Εκδόσεις Πόλις, 2011, σελ.: 394, τιμή: 20,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Κατίνα Τέντα-Λατίφη
ΠΕΤΡΟΣ Σ. ΚΟΚΚΑΛΗΣ, Βιωματική βιογραφία
εκδ. Βιβλιοπωλείον της «Eστίας», 2011, σελ.: 442, τιμή: 23,00 €

Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Νέστωρ Ε. Κουράκης
ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΑΚΤΙΚΗΣ
Εκδόσεις Ποιότητα, 2012, σελ. 182, τιμή: 15,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 112 Βιβλία και Ιστορία
Νικόλαος Γ. Νικολούδης
Η ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ ΣΤΟΝ ΥΣΤΕΡΟ ΜΕΣΑΙΩΝΑ. Ρήξεις και συνέχειες με το Βυζάντιο και τη Δύση.
Εκδόσεις Αντ. Σταμούλης, σελ.:102, τιμή: 15,00 €
Διαβάστε περισσότερα >>
 ΜΟΝΙΜΕΣ ΣΤΗΛΕΣ
112 Βιβλία και Ιστορία  ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ
116 Το χθες στην Ιστορία ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ
118  Επικαιρότητα και Ιστορία ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΑΓΚΟΣ
120  Θέατρο και Ιστορία ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΡΑΠΑΝΑΚΗ
122  Ιστορία στο Διαδίκτυο ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
124 Σταυρόλεξο του 21ου αιώνα ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΘΕΝΙΤΗΣ
ΠΑΠΥΡΟΣ ΓΡΑΦΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ Α.Ε
Πανεπιστημίου 46, Αθήνα, 106 78
Τηλ.: 210 3611880
info@istoria.gr - letters@istoria.gr
Παρουσίαση εκδήλωσης
Εκδοτικός οργανισμός Πάπυρος - Σχεδίαση απο την Webstart - Web hosting απο την Cityhost